Kalsiumoksalaat is kalsium-sout van oksaalsuur. Dit het die formule , maar dit kan as verskeie hidrate voorkom wat ook as minerale bekend is.
duimnael|Termogravimetriese meting van die monohidraat|links – die anhidraat word by 'n temperatuur bo 150°C gevorm. ∙ – die vorm waarin dit verhandel word, bekend as die mineraal whewelliet ∙2 – bekend as weddelliet; ∙3 – bekend as caoxietRe-investigation of the crystal structure of whewellite [Ca(C2O4)H2O] and the dehydration mechanism of caoxite [Ca(C2O4)3H2O] Mineralogical Magazine, 2005, 69(1), bls. 77-88
Indien die monohidraat in droë stiktof verhit word, verloor dit eers sy kristalwater, voor dit in twee stappe ontbind, eers na kalsiumkarbonaat en dan na kalsiumoksied: Die oorgangstemperatuur van die eerste stap kan in die teenwoordigheid van vog baie hoër wees.
Kristalstukture Die anhidraat het 'n monokliniese kristalstruktuur met ruimtegroep P2/m (nommer 10). Die eenheidsel is: a=616,44pm b=736,23pm c=953,72pm β=90.242°. Die kristalstruktuur van watervrye kalsiumoksalaat bevat twee tipes lae wat afwisselend langs die x-as gestapel word. Lae met kalsium word deur met oksalaatlae afgewissel. Daar is twee oksalaatione wat verskillende omringing het.
Die monohidraat kristalliseer in 'n monokliniese struktuur met ruimtegroep P2/n (nommer 14; gewoonlik as P2/c weergegee) en selkonstantes a=997,63(3) pm; b=1458,84 (4) pm c=629,13(3) pm en β=107,03(2)°. Dit is nogtans 'n superstruktuur. Daar is 'n omkeerbare faseoorgang teen 55°C, waarby die superstruktuurrefleksies verdwyn en die b-as gehalveer word. Die substruktuur het ruimtegroep I2/m (nommer 12, gewoonlik weergegee as C2/m).
Die "weddeliet"-vorm van kalsiumoksalaat is tetragonaal. Dit is waarskynlik 'n dihidraat wat nog ekstra water kan opneem soos 'n seoliet. Die samestelling is ongeveer .(2+x) met 0<x<0,5. Die ruimtegroep is I4/m (nommer 87). Die sel is a=1230(2) pm en c=734(2). Kalsium het 8 buuratome, twee van water en ses van oksalaat. Hulle vorm 'n verwring-kubieseantiprisma. Die okslaatioon is plat en die C-C-binding word deur 'n spieëlvlak deursny.
Biologiese rol Die meeste nierstene bestaan uit kalsiumoksalaat. Dit is die volopste vorm van nierstene. Dit word by 83% van mans en 66% van vroue met nierstene aangetref. Die monohidraat (whewelliet) óf die dihidraat (weddeliet) kan hier ter sprake wees. Dikwels is dit effens met kalsiumfosfaat (apatief of brushiet) gemeng, wat die kristalkiem kan vorm. Whewellietstene hou met hiperoksaluria verband, terwyl weddelietstene met hiperkalsiuria verband hou.
Dit word ook in grond en blaarvullis aangetref, veral die mono- en die dihidraat. Swamme vorm dit en dit is 'n belangrike onderdeel van die biologiese en geochemiese prosesse wat in grond plaasvind. Die vorming van kalsiumoksalaat skep 'n kalsiumreservoir in die grond en beïnvloed die beskikbaarheid van fosfate.
Verwysings
Kategorie:Karboksielsure Kategorie:Verbindings van kalsium Kategorie:Kristalstruktuur met ruimtegroep 14 Kategorie:Kristalstruktuur met ruimtegroep 12 Kategorie:Kristalstruktuur met ruimtegroep 87 Kategorie:Kristalstruktuur met ruimtegroep 10