Black Lives Matter (BLM; Engels vir "swart lewens maak saak") is 'n gedesentraliseerde politieke en sosiale beweging wat daarop gemik is om die rassisme, diskriminasie en rasse-ongelykheid wat swart mense in die Verenigde State ervaar, onder die aandag te bring en antirassisme te bevorder. Die beweging se hoofbekommernisse is polisiegeweld en rassegemotiveerde geweld teen swart mense. Die beweging het ontstaan as reaksie op onder meer die dood van Trayvon Martin, Michael Brown, Eric Garner en Rekia Boyd. BLM en verwante organisasies pleit gewoonlik vir uiteenlopende beleidsveranderinge wat met swart bevryding en die hervorming van die strafregstelsel verband hou. Hoewel daar organisasies is wat hulself "Black Lives Matter" noem, soos die Black Lives Matter Global Network Foundation, dateer die breër beweging van vroeër af en is dit 'n gedesentraliseerde netwerk sonder 'n formele hiërargie. Teen 2021 was daar sowat 40 takke in die Verenigde State en Kanada. Die slagspreuk "Black Lives Matter" self is nie deur enige groep as handelsmerk geregistreer nie.
In 2013 het die aktiviste en vriendinne Alicia Garza, Patrisse Cullors en Ayọ Tometi die hutsmerk #BlackLivesMatter op sosiale media geskep ná die vryspraak van George Zimmerman in die noodlottige skietvoorval waarin die Afro-Amerikaanse tiener Trayvon Martin gesterf het. Die beweging het landwyd bekendheid verwerf met straatbetogings ná die dood van twee verdere Afro-Amerikaners in 2014: Michael Brown – wat tot betogings en onrus in Ferguson, Missouri, gelei het – en Eric Garner in New York. Sedert die Ferguson-betogings het deelnemers aan die beweging betoog oor die dood van talle ander Afro-Amerikaners weens polisieoptrede of in polisiebewaring. Die beweging het internasionale aandag getrek tydens wêreldwye betogings in 2020 ná die moord op George Floyd deur die Minneapolis-polisiebeampte Derek Chauvin. Na raming het 15 tot 26 miljoen mense aan Black Lives Matter-betogings in die Verenigde State deelgeneem, wat dit een van die grootste protesbewegings in die land se geskiedenis maak. Die oorgrote meerderheid BLM-betogings in 2020 was vreedsaam,Bronne: maar BLM-betogings van laat Mei tot vroeg Junie 2020 het in die meeste groot stede in onluste en plundering ontaard.
Steun vir Black Lives Matter het die afgelope jare gewissel. In 2020 het 67% van Amerikaanse volwassenes steun vir BLM uitgespreek; teen 2024 het dit tot 45% gedaal. Steun onder nie-wit mense het egter sterk gebly: in 2023 het 81% van Afro-Amerikaners, 61% van Hispanics en 63% van Asiatiese Amerikaners steun vir Black Lives Matter uitgespreek.
Struktuur en organisasie Desentralisasie Die uitdrukking "Black Lives Matter" kan verwys na 'n hutsmerk op X (voorheen Twitter), 'n slagspreuk, 'n sosiale beweging, 'n politieke aksiekomitee of 'n los verbond van groepe wat vir rassegeregtigheid veg. As beweging werk Black Lives Matter op voetsoolvlak en is dit gedesentraliseerd; leiers beklemtoon die belang van plaaslike organisering bo nasionale leierskap. Die struktuur verskil van dié van vroeëre swart bewegings, soos die burgerregtebeweging van die 1950's en 1960's. Hierdie verskille is al in die vakliteratuur bespreek. Die aktivis DeRay Mckesson het opgemerk dat die beweging "almal insluit wat openlik verklaar dat swart lewens saak maak en hul tyd en energie dienooreenkomstig bestee".
Patrisse Cullors, Alicia Garza en Ayọ Tometi het die Black Lives Matter-netwerk in 2013 gestig. Garza het die netwerk beskryf as 'n aanlynplatform wat aktiviste van 'n gedeelde stel beginsels en doelwitte moes voorsien. Plaaslike Black Lives Matter-takke word gevra om hulle tot die organisasie se leidende beginsels te verbind, maar hulle is outonoom en werk sonder 'n sentrale struktuur of hiërargie. Garza het gesê die netwerk stel nie daarin belang om "te polisieer wie deel van die beweging is en wie nie" nie. Teen 2021 was daar sowat 40 takke in die Verenigde State en Kanada.
Dit het tot verwarring in sowel die media as aktivistekringe gelei, aangesien optrede of uitsprake van individuele takke of lede dikwels aan "Black Lives Matter" as geheel toegeskryf word. Matt Pearce het in die Los Angeles Times geskryf dat "die woorde as 'n politieke strydkreet kan dien of na die aktivisteorganisasie kan verwys. Of dit kan die vaag toegepaste etiket wees wat gebruik word om 'n wye reeks betogings en gesprekke oor rasse-ongelykheid te beskryf."
By minstens een geleentheid het iemand wat as besturende direkteur van die BLM Global Network voorgestel is, 'n verklaring namens daardie organisasie uitgereik.
Breër beweging Terselfdertyd het 'n breër beweging met verskeie ander organisasies en aktiviste onder die vaandel van "Black Lives Matter" ontstaan. Johnetta Elzie, DeRay Mckesson, Brittany Packnett en Samuel Sinyangwe het in 2015 Campaign Zero begin, wat beleidshervormings wou bevorder om polisiegeweld te beëindig. Die veldtog het 'n tienpuntplan vir polisiëringshervorming vrygestel met aanbevelings soos die beëindiging van gebroke-vensters-polisiëring, groter gemeenskapstoesig oor polisiedepartemente en strenger riglyne vir magsgebruik. Die New York Times-verslaggewer John Eligon het geskryf dat sommige aktiviste bekommerd was dat die veldtog te veel op wetgewende oplossings vir polisiegeweld gefokus het.
Black Lives Matter spreek ook steun uit vir uiteenlopende bewegings en sake buiten polisiegeweld, waaronder LGBTQ-aktivisme, feminisme en immigrasie.
Movement for Black Lives duimnael|Black Lives Matter-betoging teen polisiegeweld in St. Paul, Minnesota, 20 September 2015 duimnael|alt=Betogers lê op spoorlyne met 'n "Black Lives Matter"-banier|'n Black Lives Matter-lê-in op spoorlyne tydens 'n betoging teen polisiegeweld in Saint Paul, Minnesota (20 September 2015) Die Movement for Black Lives (M4BL) is 'n koalisie van meer as 50 groepe wat die belange van swart gemeenskappe regoor die Verenigde State verteenwoordig. Lede sluit die Black Lives Matter-netwerk, die National Conference of Black Lawyers en die Ella Baker Center for Human Rights in. Die koalisie, wat deur groepe soos Color of Change, Race Forward, die Brooklyn Movement Center, PolicyLink, Million Women March Cleveland en ONE DC onderskryf word, ontvang kommunikasie- en taktiese ondersteuning van 'n organisasie genaamd Blackbird.
Ná die moord op George Floyd het M4BL die BREATHE Act vrygestel, wat op omvattende wetgewende veranderinge rondom polisiëring aangedring het. Die beleidswetsontwerp het onder meer gevra dat fondse van polisiëring onttrek en direk in gemeenskapshulpbronne en alternatiewe noodreaksiemodelle belê word.
Die beweging het op 24 Julie 2015 die eerste keer by die Cleveland State University byeengekom, waar tussen 1 500 en 2 000 aktiviste aan oop gesprekke en betogings deelgeneem het. Die konferensie in Cleveland, Ohio, het aanvanklik probeer om "maniere te beraam waarop die Movement for Black Lives die wetstoepassing op nasionale vlak vir hul optrede aanspreeklik kan hou". Die konferensie het egter tot die vorming van 'n veel groter sosiale beweging gelei. Aan die einde van die driedaagse konferensie, op 26 Julie, het die Movement for Black Lives 'n jaarlange "proses begin om plaaslike en nasionale groepe byeen te bring om 'n verenigde front te skep". Hierdie proses het uiteindelik gelei tot 'n organisatoriese platform wat die doelwitte, eise en beleide uiteensit wat die Movement for Black Lives steun om die "bevryding" van swart gemeenskappe in Amerika te bewerkstellig.
Die Ford Foundation het in 2016 planne aangekondig om M4BL oor 'n tydperk van ses jaar te befonds en het met ander vennote die Black-led Movement Fund gestig. Die bedrag wat die Ford Foundation en die ander skenkers aan M4BL geskenk het, is in 2016 deur The Washington Times as $100 miljoen aangegee; nog $33 miljoen is na berig word deur die Open Society Foundations aan M4BL geskenk.
In 2016 het M4BL gevra vir minder gevangesetting in die Verenigde State, herstelbetalings vir die skade wat met slawerny verband hou, en meer onlangs ook spesifieke remedies vir diskriminerende leningspraktyke in behuising, onderwysbeleid, massa-gevangesetting en voedselonsekerheid. Dit het ook gevra vir 'n einde aan massatoesig, belegging in openbare onderwys eerder as in gevangenisse, en gemeenskapsbeheer oor die polisie: inwoners van gemeenskappe van kleur moes die mag kry om polisiebeamptes aan te stel en te ontslaan, dagvaardings uit te reik, oor dissiplinêre gevolge te besluit en beheer uit te oefen oor stadsbesteding aan die polisie.
Befondsing Politico het in 2015 berig dat die Democracy Alliance, 'n groepering skenkers van die Demokratiese Party, van plan was om leiers van verskeie groepe wat die Black Lives Matter-beweging onderskryf, te ontmoet. Volgens Politico het Solidaire, die skenkerskoalisie wat op "bewegingsbou" fokus en deur Leah Hunt-Hendrix, 'n erfgenaam van 'n Texaanse olievermoë en lid van die Democracy Alliance, gelei word, teen 2015 reeds meer as $200 000 aan die BLM-beweging geskenk.
Volgens The Economist het skenkings aan sake wat met Black Lives Matter verband hou, tussen Mei 2020 en Desember 2020 $10,6 miljard beloop. Die Black Lives Matter Global Network Foundation, een van die hooforganisasies wat organisering en mobilisering koördineer, het berig dat dit in 2020 $90 miljoen ingesamel het, met inbegrip van 'n groot aantal individuele aanlynskenkings teen 'n gemiddeld van $30,76 elk.
Strategieë en taktiek Black Lives Matter het aanvanklik verskeie sosialemediaplatforms gebruik – onder meer hutsmerkaktivisme – om vinnig duisende mense te bereik. Sedertdien het Black Lives Matter 'n verskeidenheid taktieke aangewend. Black Lives Matter-betogings was oorweldigend vreedsaam; wanneer geweld wel voorkom, word dit dikwels deur teenbetogers gepleeg. Ten spyte hiervan probeer teenstanders die beweging dikwels as gewelddadig voorstel.
Internet en sosiale media
Die American Dialect Society het #BlackLivesMatter in 2014 as hul woord van die jaar gekies. Yes! Magazine het #BlackLivesMatter as een van die twaalf hutsmerke gekies wat die wêreld in 2014 verander het. Van Julie 2013 tot 1 Mei 2018 is die hutsmerk "#BlackLivesMatter" meer as 30 miljoen keer getwiet, 'n gemiddeld van 17 002 keer per dag. Teen 10 Junie 2020 is dit sowat 47,8 miljoen keer getwiet, met die tydperk van 7 tot 17 Julie 2016 as die hoogtepunt, teen byna 500 000 twiets per dag. In dieselfde tydperk was daar ook 'n toename in twiets wat die hutsmerke "#BlackLivesMatter" en "#Alleviate" gebruik het. Op 28 Mei 2020 was daar byna 8,8 miljoen twiets met die hutsmerk, en die gemiddeld het tot 3,7 miljoen per dag gestyg.
Ná die skietvoorval waarin polisiebeamptes in Dallas in 2016 gedood is, het die aanlyntoon van die beweging negatiewer geword: 39% van die twiets wat die hutsmerk #BlackLivesMatter gebruik het, het teenkanting teen die beweging uitgespreek. Byna die helfte van die teenstanders het die groep aan geweld verbind, en baie het die groep as terroriste beskryf.
Khadijah White, 'n professor aan die Rutgers-universiteit, voer aan dat BLM 'n nuwe era van swart studentebewegings ingelui het. Die gemak waarmee omstanders aangrypende video's van polisiegeweld kan opneem en op sosiale media kan plaas, het aktivisme regoor die wêreld aangevuur. Die gebruik van die hutsmerk het die aandag van hooggeplaaste politici getrek en hulle soms aangespoor om die beweging te steun.
Op Wikipedia is 'n WikiProjek wat aan die dekking van die Black Lives Matter-beweging gewy is, in Junie 2020 geskep.
In 2020 het gebruikers van die gewilde toepassing TikTok opgemerk dat die toepassing blykbaar plasings oor BLM of onlangse polisiemoorde op swart mense met 'n skadu-verbod tref. TikTok het om verskoning gevra en die situasie aan 'n tegniese fout toegeskryf.
Direkte aksie duimnael|links|'n "Hands up!"-plakkaat by 'n betoging in Ferguson, Augustus 2014