Die nasionale vlag van Ierland (Engels: Flag of Ireland; Iers: bratach na hÉireann), in Ierland bekend as die driekleur en elders as die Ierse driekleur, is ’n vertikale driekleur in groen, wit en oranje en is in 1922 vir die eerste keer as landsvlag gebruik. Die vlagverhouding is 1:2 (dit wil sê die vlag is half so hoog as wat dit breed is wanneer dit horisontaal gehys word).
’n Klein groep Franse vroue wat simpatiek was teenoor Ierse nasionalisme het in 1848 ’n driekleur in groen, wit en oranje aan Thomas Francis Meagher oorhandig. Sean Duffy, The Concise History of Ireland, 2005 Dit was bedoel om insluiting voor te stel en het gehoop vir eenheid tussen die Rooms-Katolieke (deur groen voorgestel) en die Protestante (deur oranje voorgestel). Die betekenis van die kleure soos deur Meagher voorgestel was “Die wit in die middel dui die blywende wapenstilstand tussen Oranje en Groen aan en ek vertrou dat hande van Ierse Protestante en Ierse Katolieke onder sy voue mildelike en heroïese broederskap saamgevou kan word.”
In 1916, tydens die Paasopstand, is die vlag deur Gearóid O’Sullivan bo Dublin se Algemene Poskantoor gehys, en dit was die eerste keer wat die vlag as die nasionale vlag geag is. Gedurende die Ierse Onafhanklikheidsoorlog (1919–1921) is die vlag deur die Ierse Republiek aanvaar. Die gebruik van die vlag is deur die Ierse Vrystaat (1922–1937) voortgesit en het later, in 1937, grondwetlike status gekry ingevolge die Ierse grondwet. Die driekleur word sedert 1916 deur nasionaliste aan altwee kante van die grens gebruik as vlag vir die hele Ierland. Simbole in Noord-Ierland – Vlae van die gebied CAIN Webdiens. Besoek op 8 November 2011 Dit word dus deur talle nasionaliste in Noord-Ierland sowel as die Gaeliese Atletiekvereniging vertoon. Sugden, John & Harvie, Scott (1995). Sport en gemeenskapsverhoudinge in Noord-Ierland , Sentrum vir die Studie van Konflik, Skool vir Geskiedenis, Filosofie en Politiek, Fakulteit Geesteswetenskappe, Universiteit van Ulster. Besoek op 14 Junie 2007.
Geskiedenis Agtergrondsimboliek duimnael|upright|Voorstelling van ’n Ierse harp, c.1100 n.C., op ’n relikwieëkissie van Sint Máedóc, Wexford-graafskap Groen word reeds vir honderde jare met die Iere verbind. ’n Staaltjie in die Lebor Gabála gaan oor hoe Gaidel Glas, seun van Nel (of Niul), vader van die Ierse volk, van ’n slangbyt genees is toe Moses ’n vurige gebed gedoen het en Gaidel se wond met sy staf aangeraak het. In ’n gedeelde in ’n vroeëre passasie staan van Gaidel geskryf: “sy arms en sy kledingstuk was groen”. , bl. 93, Poem No. XIII Mícheál Ó Cléirigh se bewerking van die Lebor abála voeg by dat die slangbyt ’n groen ring om Gaidel gevorm het, vanwaar sy bynaam ‘Glas’ (“die groene”) kom. Die teken van die Ierse volk sou dus groen wees.
Die harp, wat sedert ten minste die 8ste eeu op Ierse manuskripte en klipkruise verskyn het, was ’n kenmerkende instrument van Ierland. Die presidensiële vlag van Ierland bevat ’n voorstelling van die 14de-eeuse “Brian Boru-harp”. Die 13de-eeuse Wijnbergen-wapenboek en die laat 15de-eeuse wapenskildery, die Rous-rol, bevat ’n harp as ’n voorstelling van Ierland.
As ’n nasionale vlag duimnael|links|upright|Seëning van die Kleure deur John Lavery duimnael|Die groen harpvlag wat die eerste keer in 1642 deur Eoghan Ruadh Ó Néill gebruik is duimnael|Die Ierse vlag word altyd vertoon met groen aan die vlagpaalkant In 1642 het Eoghan Rhuadh Ó Néill beskryf dat ’n groen vlag met ’n harp op gebruik is.
Die kleur groen is verder met Ierland geassosieer van die 1640’s af, toe die groen harpvlag deur die Ierse Katolieke Konfederasie gebruik is. Net so word groen linte op Sint Patricksdag gedra sedert ten minste die 1680’s. Cronin & Adair (2002) Die Vriendelike Broeders van Sint Patrick, ’n Ierse nasionalistiese gemeenskap wat omstreeks 1750 gestig is, Kelly, James. That Damn’d Thing Called Honour: Duelling in Ireland, 1570–1860. Cork University Press, 1995. bl. 65 het groen as kleur aangeneem, wat daarop dui dat groen reeds ’n nasionale kleur was in daardie tyd. Groen is ook eeue lank met rebellie geassosieer en was die nieamptelike kleur van Ierland. In die laat 18de eeu is groen weer geassosieer as die kleur van nasionalisme en is dit deur die Verenigde Iere gebruik. Die Verenigde Iere, gestig in die 1790’s, is geïnspireer deur die Franse Rewolusie en het ’n groen vlag gebruik, waarop hulle ’n harp versier het. ’n Mededingende organisasie, die Oranjeorde, wie se grootste getalle in Ulster was, en wat uitsluitlik vir Protestante was, veral lede van die gestigte Kerk van Ierland, is in 1795 gestig ter nagedagtenis aan Koning Willem van Oranje en die Glorieryke Rewolusie van 1688. Na die Ierse opstand van 1798, wat die kragte gemeet het van die “groen” tradisie van die republikeinse Verenigde Iere teenoor die “oranje” tradisie van Anglikaanse Protestantse Opkoms en hul lojaliteit aan die Britse Kroon, was die ideaal van ’n latere nasionalistiese generasie in die middel van die 19de eeu om vrede te maak tussen die twee tradisies en, indien moontlik, ’n selfregerende Ierland op grond van sulke vrede en vereniging te vind.
Die oudste bekende verwysing na die gebruik van die kleure groen, wit en oranje as ’n nasionalistiese embleem dateer uit September 1830 toe driekleurkokardes gedra is tydens ’n vergadering wat gehou is om die Franse Rewolusie van daardie jaar te vier – ’n rewolusie wat die gebruik van die Franse driekleur herstel het. Die kleure is ook in dieselfde tydperk gebruik vir rosette en kentekens, en op die baniere van handelsgildes. Wydverspreide erkenning is egter eers in 1848 aan die vlag verleen. Thomas Francis Meagher, die leier van Jong Ierland, het op 7 Maart 1848 tydens ’n vergadering in sy geboortestad Waterford die vlag vir die eerste keer in die openbaar onthul vanuit ’n venster op die tweede verdieping van die Wolfe Tone-klub terwyl hy ’n skare op die straat toegespreek het wat teenwoordig was om ’n ander rewolusie te vier wat pas in Frankryk plaasgevind het. Driekleurvlag van Ierland, Jou Ierse Kultuur, 2007. Besoek op 11 Junie 2007. Geargiveer in 2008 Sy beskrywing van die vlag het die simboliek van die kleure verduidelik: “Die wit in die middel dui die blywende wapenstilstand tussen Oranje en Groen aan en ek vertrou dat hande van Ierse Protestante en Ierse Katolieke onder sy voue mildelike en heroïese broederskap saamgevou kan word.” Verder het hy ’n alternatiewe ontwerp voorgestel wat die Rooi hand van Ulster insluit: “As hierdie vlag bestem is om die vlamme van oorlog aan te wakker, laat Engeland dan weer eens, op die wit middelpunt, die Rooi Hand aanskou wat haar van die heuwels van Ulster neergeslaan het.”
Die vlag is geïnspireer deur die driekleur van Frankryk. Toesprake wat destyds deur Meagher gehou is, dui daarop dat dit as ’n nuwigheid beskou is en nie as die herlewing van ’n ouer vlag nie. Van Maart van daardie jaar af het Ierse driekleure langs Franse driekleure verskyn by vergaderings wat regoor die land gehou is. In verwysing na die driekleur van groen, wit en oranje wat Meagher van Parys af aangebied het by ’n latere vergadering in Dublin op 15 April 1848, het John Mitchel gesê: “Ek hoop om daardie vlag eendag te sien wapper as ons nasionale banier”.
Hoewel die driekleur nie vergeet is as ’n simbool van die ideaal van eenheid en ’n banier wat met die Jong Iere en die rewolusie geassosieer word nie, is dit selde tussen 1848 en 1916 gebruik. Selfs tot die vooraand van die Paasopstand van 1916 het die groen vlag met ’n harp onbetwiste gesag gevoer. Nóg die kleure nóg die rangskikking van die vroeë driekleure was gestandaardiseer. Al die 1848-driekleure het groen, wit en oranje vertoon, maar oranje is soms aan die vlagpaalkant geplaas, en in ten minste een vlag was die volgorde oranje, groen en wit. In 1850 is ’n vlag van groen vir die Rooms-Katolieke, oranje vir die Protestante van die Staatskerk en blou vir die Presbiteriane voorgestel. In 1883 is ’n Parnellitiese driekleur van geel, wit en groen, horisontaal gerangskik, aangeteken. Tot in moderne tye word geel soms in plaas van oranje gebruik, maar deur hierdie vervanging gaan die fundamentele simboliek verlore.
Die driekleur wat met die nasionale onafhanklikheidsbeweging geassosieer is, tydens die Paasopstand van 1916 gehys is en die nasionale verbeelding aangegryp het as die vaandel van die nuwe rewolusionêre Ierland,In teenstelling met die algemene opvatting was die driekleur nie die werklike vlag van die Paasopstand nie, alhoewel dit vanaf die Algemene Poskantoor gehys is; daardie vlag was ’n groen vlag met ’n harp in goud en die woorde “Ierse Republiek”. is regdeur die land as die nasionale vlag beskou. Vir baie Iere is dit egter as ’n “Sinn Féin-vlag” beskou. Hayes-McCoy, Gerard Anthony (1979). A History of Irish flags from Earliest Times. Academy Press, Dublin. .
In die Ierse Vrystaat wat tussen 1922 en 1937 bestaan het, is die vlag deur die Uitvoerende Raad aangeneem. Die Vrystaatse grondwet het nie nasionale simbole gespesifiseer nie; die besluit om die vlag te gebruik is geneem sonder om op wetgewing staat te maak. Toe die Vrystaat in September 1923 by die Volkebond aangesluit het, het die nuwe vlag “heelwat belangstelling onder die algemene publiek gewek” in Genève. Die verslane republikeine wat teen die Vrystaatse magte in die Burgeroorlog van 1922–23 geveg het, het die driekleur as die vlag van die selfverklaarde Ierse Republiek beskou en die toe-eiening daarvan deur die nuwe staat veroordeel, soos uitgedruk in die liedjie “Take It Down From The Mast”. Die Uitvoerende Raad se besluit was ’n voorlopige een. ’n Britse dokument uit 1928 het gesê:
In 1937 is die driekleur se posisie as die nasionale vlag formeel bevestig deur die nuwe Ierse Grondwet.
Vloot duimnael| Die rooi vaandel, tot 1939 deur sommige Ierse handelskepe gebruik Die Koopvaardywet van 1894 (57 & 58 Vict. c. 60) voor onafhanklikheid is nie herroep nie en daarom was die Vrystaat se handelsvloot tegnies verplig om die Britse rooi vaandel te vertoon. Koopvaardywet, 1947—Tweede Fase. (20 November 1947) Dáil-debatte Vol.108 No.15 bl. 23 Die steenkoolskip Glenageary was moontlik die eerste skip wat op 8 Desember 1921, twee dae nadat die Anglo-Ierse Verdrag onderteken is, in ’n Britse hawe aangekom het met die driekleur. Hul vaandel, saam met ’n model van Glenageary, word tans in die Nasionale Maritieme Museum van Ierland uitgestal. Hoewel sommige skepe soos die kanaalveerbote die rooi vaandel vertoon het, het ander onder die driekleur gevaar. Dáil-debatte Vol. 33 No. 17 bl. 7 cc.2290–95 20 Maart 1930 Dáil-debatte Vol. 53 No. 7 bl. 4 21 Junie 1934 Sommige kapteins van Ierse skepe is deur HM Doeane en Aksyns aangekla en deur die Admiraliteitsraad beboet vir die vertoon van ’n “onbehoorlike vaandel”. Die driekleur is deur die visserypatrollievaartuig Muirchú, voorloper van die Ierse Vlootdiens, vertoon; Frank Carney het in 1930 in die Dáil beweer dat ’n oortredende Franse treiler geweier het om oor te gee omdat dit nie Muirchú se vlag erken het nie.
Iers-geregistreerde skepe kon die rooi vaandel tot in September 1939 vertoon, ná die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog, toe ’n bevel onder die noodtoestand uitgevaardig is om te verseker dat neutrale Ierse skepe nie met Britse skepe verwar word nie. Sommige skepe wat die driekleur vertoon het, is nietemin deur Duitsers gesink. Dáil debates Vol.81 No.14 bl. 23 20 Februarie 1941 Toe die driekleur oor die passasiersveerbote in Holyhead gehys is, het hul Britse bemannings gestaak. Vyf dae later het die eienaars die veerbote na die Britse register oorgeplaas en die rooi vaandel is weer gehys. Aan die ander kant het die Belfast na Liverpool-veerboot, in Britse besit en met Britse bemanning, die driekleur as ’n dienstigheidsvlag gebruik; so ook die walvisvaarders van Christian Salvesen Skeepvaart om voordeel te trek uit die Ierse walviskwota.