Internasionale verhoudingsteorie is die studie van internasionale verhoudinge (IR) vanuit 'n teoretiese perspektief. Dit poog om gedrag en uitkomste in internasionale politiek te verduidelik. Die drie mees prominente denkrigtings is realisme, liberalisme en konstruktivisme.Snyder, Jack(2004). "One World, Rival Theories," Foreign Policy, 145 (November/Desember), bl.52 Terwyl realisme en liberalisme breë en spesifieke voorspellings maak oor internasionale betrekkinge, is konstruktivisme en rasionele keuse metodologiese benaderings wat fokus op sekere soorte sosiale verklarings vir verskynsels.
Internasionale betrekkinge, as 'n dissipline, word geglo dat dit na die Eerste Wêreldoorlog ontstaan het met die stigting van 'n Leerstoel vir Internasionale Betrekkinge, die Woodrow Wilson-leerstoel wat deur Alfred Eckhard Zimmern aan die Universiteit van Wallis, Aberystwyth, beklee is.Burchill, Scott and Andrew Linklater (2005). "Introduction," in Theories of International Relations, ed. by Scott Burchill et al., New York: Palgrave Macmillan, bl.6. Die moderne studie van internasionale betrekkinge, as 'n teorie, is soms herlei na realistiese werke soos E. H. Carr se The Twenty Years' Crisis (1939) en Hans Morgenthau se Politics Among Nations (1948).Burchill, Scott and Andrew Linklater (2005). "Introduction," in Theories of International Relations, ed. by Scott Burchill et al., New York: Palgrave Macmillan, p.1.Burchill, Scott and Andrew Linklater (2005). "Introduction," in Theories of International Relations, ed. by Scott Burchill et al., New York: Palgrave Macmillan, bl.7.
Die mees invloedryke IR-teoriewerk van die era na die Tweede Wêreldoorlog was Kenneth Waltz se Theory of International Politics (1979), wat die baanbreker van neorealisme was. Neoliberalisme (of liberale institusionalisme) het 'n prominente mededingende raamwerk vir neorealisme geword, met prominente voorstanders soos Robert Keohane en Joseph Nye. Gedurende die laat 1980's en 1990's het konstruktivisme na vore gekom as 'n prominente derde IR-teoretiese raamwerk, benewens bestaande realistiese en liberale benaderings. IR-teoretici soos Alexander Wendt, John Ruggie, Martha Finnemore en Michael N. Barnett het gehelp om konstruktivisme te baan. Rasionele keusebenaderings tot wêreldpolitiek het in die 1990's al hoe meer invloedryk geword, veral met werke van James Fearon, soos die bedingingsmodel van oorlog.
Daar is ook "post-positivistiese/reflektivistiese" IR-teorieë (wat in kontras staan met die voorgenoemde "positivistiese/rasionalistiese" teorieë), soos kritiese teorie.
Vroeë geskiedenis van die veld Vroeë internasionale betrekkinge-studie in die tussenoorlogse jare het gefokus op die behoefte dat die magsbalansstelsel vervang moet word met 'n stelsel van kollektiewe veiligheid. Hierdie denkers is later beskryf as "Idealiste". Die leidende kritiek op hierdie denkrigting was die "realistiese" analise wat Carr aangebied het.
‘n Meer onlangse studie, deur David Long en Brian Schmidt in 2005, bied egter 'n revisionistiese weergawe van die oorsprong van die veld van internasionale betrekkinge. Hulle beweer dat die geskiedenis van die veld teruggevoer kan word na laat 19de eeuse imperialisme en internasionalisme. Die feit dat die geskiedenis van die veld aangebied word deur "groot debatte", soos die realisties-idealistiese debat, stem nie ooreen met die historiese bewyse wat in vroeëre werke gevind is nie: "Ons moet eens en vir altyd afstand doen van die verouderde anachronistiese greep van die debat tussen die idealiste en realiste as die dominante raamwerk vir en begrip van die geskiedenis van die veld”. Hulle revisionistiese weergawe beweer dat daar tot 1918 internasionale betrekkinge reeds bestaan het in die vorm van koloniale administrasie, rassewetenskap en rasseontwikkeling.
Realisme duimnael|Thukydides, skrywer van Geskiedenis van die Peloponnesiese Oorlog, word as een van die vroegste "realistiese" denkers beskou.Sien Forde, Steven (1995). "International Realism and the Science of Politics: Thucydides, Machiavelli and Neorealism," International Studies Quarterly 39(2) bl. 141–160 Sien Hoofartikel: Realisme (internasionale betrekkinge))
Realisme of politieke realisme is sedert die opvatting van die dissipline die dominante teorie van internasionale betrekkinge. Dunne, Tim and Brian C. Schmidt (2004). "Realism," in The Globalisation of World Politics, edited by John Baylis, Steve Smith, and Patricia Owens, New York: Oxford University Press, 4th ed. Die teorie maak daarop aanspraak dat dit staatmaak op 'n antieke tradisie van denke wat skrywers soos Thukydides, Niccolò Machiavelli en Thomas Hobbes insluit. Vroeë realisme kan gekenmerk word as 'n reaksie teen tussenoorlogse idealistiese denke. Die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog is deur realiste gesien as bewys van die tekortkominge van idealistiese denke. Daar is verskeie aspekte van hedendaagse realistiese denke. Die hoofbeginsels van die teorie is egter geïdentifiseer as staatisme, oorlewing en selfhelp.
Staatisme: Realiste glo dat nasiestate die hoofrolspelers in internasionale politiek is. Snyder, Jack (2004). "One World, Rival Theories," Foreign Policy, Vol. 145 (November/Desember), p.59 As sodanig is dit 'n staatsgesentreerde teorie van internasionale betrekkinge. Dit staan in kontras met liberale internasionale verhoudingsteorieë wat rolle vir nie-staatsrolspelers en internasionale instellings akkommodeer. Hierdie verskil word soms uitgedruk deur 'n realistiese wêreldbeskouing te beskryf as een wat nasiestate as biljartballe sien, liberale sal verhoudings tussen state meer as 'n spinnerak beskou.
Oorlewing: Realiste glo dat die internasionale stelsel deur anargie beheer word, wat beteken dat daar geen sentrale gesag is nie. Daarom is internasionale politiek 'n stryd om mag tussen eiebelang state.Snyder, Jack (2004). "One World, Rival Theories," Foreign Policy, Vol. 145 (November/Desember), bl.55
Selfhelp: Realiste glo dat daar nie op ander state staatgemaak kan word om die staat se voortbestaan te help waarborg nie.
Realisme maak verskeie sleutelaannames. Dit veronderstel dat nasiestate unitêre, geografies gebaseerde akteurs in 'n anargistiese internasionale stelsel is met geen gesag bo in staat om interaksies tussen state te reguleer nie, aangesien geen ware gesaghebbende wêreldregering bestaan nie. Tweedens neem dit aan dat soewereine state, eerder as interregeringsorganisasies, nie-regeringsorganisasies of multinasionale korporasies, die primêre rolspelers in internasionale aangeleenthede is. Dus is state, as die hoogste orde, in kompetisie met mekaar. As sodanig tree 'n staat op as 'n rasionele outonome akteur in die nastrewing van sy eie eiebelang met 'n primêre doel om sy eie veiligheid – en dus sy soewereiniteit en voortbestaan – te handhaaf en te verseker. Realisme meen dat in die nastrewing van hul belange, state sal poog om hulpbronne te versamel, en dat verhoudings tussen state bepaal word deur hul relatiewe vlakke van mag. Daardie vlak van mag word op sy beurt bepaal deur die staat se militêre, ekonomiese en politieke vermoëns.
Sommige realiste, bekend as menslike natuur-realiste of klassieke realiste, glo dat state inherent aggressief is, dat territoriale uitbreiding slegs deur opponerende magte beperk word, terwyl ander, bekend as offensiewe/defensiewe realiste, glo dat state obsessief met die veiligheid en voortsetting van die staat se bestaan. Die defensiewe siening kan lei tot 'n sekuriteitsdilemma, waar die verhoging van 'n mens se eie sekuriteit groter onstabiliteit kan meebring namate die opponent(e) sy eie arms opbou, wat sekuriteit 'n nulsomspel maak waar slegs relatiewe winste gemaak kan word.
Neorealisme Neorealisme of strukturele realisme is 'n ontwikkeling van realisme wat deur Kenneth Waltz in Theory of International Politics bevorder is. Dit is egter net een string van neorealisme. Joseph Grieco het neo-realistiese denke gekombineer met meer tradisionele realiste. Hierdie deel van teorie word soms "moderne realisme" genoem.Lamy, Steven (2008). "Contemporary Approaches: Neo-realism and Neo-liberalism," in The Globalisation of World Politics: An Introduction to International Relations, edited by John Baylis, Steve Smith, and Patricia Owens, 4th edition, New York: Oxford University Press, bl. 127
Waltz se neorealisme voer aan dat die effek van struktuur in ag geneem moet word in die verklaring van staatsgedrag. Dit vorm alle buitelandse beleidskeuses van state in die internasionale arena. Byvoorbeeld, enige onenigheid tussen state spruit uit 'n gebrek aan 'n gemeenskaplike mag (sentrale owerheid) om reëls af te dwing en dit voortdurend te handhaaf. Daar is dus voortdurende anargie in die internasionale stelsel wat dit vir state nodig maak om te bewapen om hul voortbestaan te waarborg. Boonop, in 'n anargistiese stelsel, het state met groter mag 'n neiging om hul invloed verder te vergroot. Volgens neo-realiste word struktuur as 'n uiters belangrike element in IR beskou en word dit op 'n tweeledige wyse gedefinieer as: 1) die ordenende beginsel van die internasionale stelsel, wat anargie is, en 2) die verspreiding van vermoëns oor eenhede. Waltz daag ook tradisionele realisme se klem op tradisionele militêre mag uit, en karakteriseer eerder mag in terme van die gekombineerde vermoëns van die staat.Lamy, Steven (2008). "Contemporary Approaches: Neo-realism and Neo-liberalism," in The Globalisation of World Politics: An Introduction to International Relations, edited by John Baylis, Steve Smith, and Patricia Owens, 4th edition, New York: Oxford University Press,bl.127–128
Waltz se weergawe van neorealisme is dikwels gekenmerk as "Defensiewe Realisme", terwyl John Mearsheimer 'n voorstander is van 'n ander weergawe van neorealisme wat as "Offensiewe Realisme" gekenmerk word.
Liberalisme Sien Hoofartikel: Liberalisme (internasionale betrekkinge) duimnael|Immanuel Kant se geskrifte oor ewige vrede was 'n vroeë bydrae tot demokratiese vredesteorie.Gartzke, Erik (1998). "Kant we all just get along? Opportunity, willingness, and the origins of the democratic peace," American Journal of Political Science, Vol. 42, no. 1, bl. 1-27. Die voorloper van liberale internasionale verhoudingsteorie was " idealisme". Idealisme (of utopisme) is krities beskou deur diegene wat hulself as "realiste" beskou het, byvoorbeeld E. H. Carr.Schmidt, Brian C. (1998). The political discourse of anarchy: a disciplinary history of international relations, Albany: State University of new York, bl.219 In internasionale betrekkinge meen idealisme (ook genoem "Wilsonianisme" vanweë sy verbintenis met Woodrow Wilson) dat 'n staat sy interne politieke filosofie die doel van sy buitelandse beleid moet maak. 'n Idealis kan byvoorbeeld glo dat die beëindiging van armoede by die huis gepaard moet gaan met die aanpak van armoede in die buiteland. Wilson se idealisme was 'n voorloper van die liberale teorie oor internasionale betrekkinge, wat ná die Eerste Wêreldoorlog onder die "instellingsbouers" sou ontstaan.