Antinoös of Antinoüs (Grieks: Ἀντίνοος; omstreeks 111 – omstreeks 130)Die dag en maand van sy geboorte kom van 'n inskrywing op 'n tablet uit Lanuvium gedateer 136 n.C.; die jaar is onduidelik, maar Antinoös moes omtrent 18 gewees het toe hy verdrink het, die presiese datum en plek is self ook nie duidelik nie: maar dit was moontlik 'n paar dae voor 5 Oktober 1 n.C. toe Hadrianus die stad Antinoöpolis gestig het, moontlik op die 13de (die Nyl-fees) of meer waarskynlik die 24ste (die herdenking van die dood van Osiris). Sien en elders. was 'n Griekse adolessent uit Bithynia en 'n gunsteling en minnaar van die Romeinse keiser Hadrianus. Na sy voortydige dood is Antinoös op Hadrianus se aandrang vergoddelik en aanbid in beide die Griekse Ooste en Latynse Weste; somtyds selfs as 'n god (Grieks: θεός, transliterasie: theós) en soms as 'n Griekse held (Grieks: ἥρως, transliterasie: hḗrōs).Renberg, Gil H.: Hadrian and the Oracles of Antinous (SHA, Hadr. 14.7); with an appendix on the so-called Antinoeion at Hadrian's Villa and Rome's Monte Pincio Obelisk, Memoirs of the American Academy in Rome, Vol. 55 (2010) , 159–198; Jones, Christopher P., New Heroes in Antiquity: From Achilles to Antinoos (Cambridge, Massachusetts & Londen, 2010), 75–83; Bendlin, Andreas: Associations, Funerals, Sociality, and Roman Law: The collegium of Diana and Antinous in Lanuvium (CIL 14.2112) Reconsidered, in M. Öhler (ed.), Aposteldekret und antikes Vereinswesen: Gemeinschaft und ihre Ordnung (WUNT 280; Tübingen, 2011), 207–296.
Daar is min bekend oor Antinoös se lewe, alhoewel dit bekend is dat hy gebore is in Claudiopolis (hedendaagse Bolu, Turkye), in die Romeinse provinsie Bithynia. Hy is waarskynlik in 123 bekend gestel aan Hadrianus, voordat hy geneem is na Italia vir sy hoër opvoeding. Teen 128 was hy Hadrianus se gunsteling, en hy is geneem op 'n toer deur die Romeinse Ryk as deel van Hadrianus se persoonlike gevolg. Antinoös het Hadrianus vergesel tydens sy bywoning van die jaarlikse Eleusiniese misterieë in Athene. Hy was ook saam met Hadrianus toe hy die Maroesiese leeu in Libië gedood het. Antinoös het in Oktober 130 te midde van geheimsinnige omstandighede gesterf, toe hy en Hadrianus deel was van 'n flottielje wat langs die Nyl gevaar het. Verskeie voorstelle is gemaak vir die oorsaak van sy dood, wat wissel van 'n toevallige verdrinking tot 'n opsetlike menslike opoffering of selfs selfmoord.
Na sy dood het Hadrianus Antinoös as 'n god verklaar en 'n georganiseerde kultus gevestig wat toegewy was aan sy aanbidding en regdeur die Ryk versprei het. Hadrianus het die stad Antinoöpolis naby Antinoös se sterfplek gestig, wat 'n kultussentrum geword het vir die aanbidding van Osiris-Antinoös. Hadrianus het ook 'n spele gestig ter herdenking van Antinoös wat in beide Antinoöpolis en Athene plaasgevind het. Antinoös het 'n simbool geword van Hadrianus se drome van pan-Hellenisme. Die aanbidding van Antinoös het een van die mees blywende en gewildste kultusse van vergoddelikte mense in die Romeinse Ryk geword, en verskeie gebeurtenisse is nog lank na Hadrianus se afsterwe in sy naam gevestig.
Antinoös het gevolglik 'n simbool van manlike homoseksualiteit in die Westerse kultuur geword en het verskyn in die werk van Oscar Wilde, Fernando Pessoa en Marguerite Yourcenar.
Biografie Geboorte en kinderjare duimnael|Kop van Antinoös uit 130–138 n.C. gevind by die Villa Adriana, tans by die Museo Nazionale Romano, Rome, Italië Antinoös is gebore uit 'n Griekse gesin naby die stad Claudiopolis (tans Bolu in Turkye)Cassius Dio pp. 444–445 wat geleë was in die Romeinse provinsie Bithynia, in wat vandag Noord-wes Turkye is. Hy is gebore in die gebied na die ooste van die stad genaamd Mantineion, 'n landelike gebied:
Antinoös se geboortejaar is nie opgeteken nie, alhoewel dit by beraming waarskynlik tussen 110 en 112 n.C. was. Vroeë bronne vermeld dat sy verjaardag in November was, en hoewel die presiese datum nie bekend is nie, het Royston Lambert, een van Antinoös se biograwe, beweer dat dit waarskynlik 27 November is. Gegewe die ligging van sy geboorte en sy fisiese voorkoms, is dit waarskynlik dat 'n deel van sy voorgeslag nie Grieks was nie.
Status Daar is verskeie potensiële oorspronge vir die naam "Antinoös"; dit is moontlik dat hy vernoem is na die karakter Antinoös, een van Penelope se vryers in Homeros se epiese gedig, die Odusseia. Nog 'n moontlikheid is dat hy die manlike ekwivalent van die naam "Antinoë" gegee is, dit was die naam van 'n vrou wat een van die stigtersfigure was van Mantineia, 'n stad wat waarskynlik noue betrekkinge met Bithinië gehad het. Alhoewel baie historici van die tyd Renaissance af beweer het dat Antinoös 'n slaaf was, beweer slegs een van ongeveer vyftig vroeë bronne dit. Hierdie moontlikheid bly onwaarskynlik aangesien dit baie kontroversieel sou wees om 'n voormalige slaaf in die Romeinse samelewing te vergoddelik. Daar is geen bestaande geloofwaardige bewyse wat getuig van Antinoös se familieagtergrond nie, alhoewel Lambert glo dat dit heel waarskynlik was dat sy familie kleinboere of kleinsake-eienaars was, en sodoende sosiaal gesproke nie vername mense was nie, maar tog nie afkomstig van die armste sektore van die samelewing nie. Lambert vind dit ook waarskynlik dat Antinoös as kind 'n basiese opvoeding sou gehad het, nadat hy geleer is hoe om te lees en skryf.
Lewe saam met Hadrianus upright=1.4|duimnael|links|Borsbeeld in die Britse Museum van Hadrianus (links) en Antinoös (regs). Beide vorm deel van die Townley Marbles. Keiser Hadrianus het baie getoer deur sy ryk en in Junie 123 in Claudiopolis aangekom, toe hy waarskynlik die eerste keer kennis gemaak het met Antinoös. Gegewe Hadrianus se persoonlikheid, meen Lambert dat dit onwaarskynlik is dat hulle reeds op hierdie stadium minnaars was, en dit is meer waarskynlik dat Antinoös gekies is om na Italië gestuur te word, waar hy waarskynlik aan die keiserlike paedagogium by die Coelius-heuwel opgelei is. Hadrianus het intussen voortgegaan om deur sy ryk te toer, en eers in September 125 na Italië teruggekeer, toe hy hom in sy villa (Villa Adriana) in Tibur gevestig het. Oor die volgende drie jaar het Antinoös sy persoonlike gunsteling geword, want toe hy drie jaar later na Griekeland vertrek het, het hy Antinoös saamgeneem met hom in sy persoonlike gevolg:
Lambert beskryf Antinoös as "die een persoon wat blykbaar die diepste verbintenis met Hadrianus gehad het" regdeur sy lewe. Hadrianus se huwelik met Sabina was ongelukkig, en daar is geen betroubare bewyse dat hy ooit 'n seksuele hunkering na vroue gehad het nie, in teenstelling met baie betroubare vroeë bewyse dat hy seksueel aangetrokke was tot seuns en jong mans. Seksuele verhoudings tussen mans en jong mans was 'n gevestigde gewoonte onder Griekeland se burgerklasse, met 'n ouer erastes ('n "minnaar", tussen die ouderdomme van 20 en 40) wat 'n seksuele verhouding gehad het met 'n eromenos. (die "geliefde," tussen 12 en 18 jaar oud) en 'n sleutelrol gespeel het in laasgenoemde se opvoeding. Daar is egter geen historiese bewyse beskikbaar wat kan staaf op watter ouderdom Antinoös 'n gunsteling van Hadrianus geword het nie.118 Fox, T. E. (2014). The Cult of Antinous and the Response of the Greek East to Hadrian's Creation of a God [Voorgraadse proefskrif, Ohio Universiteit]. So 'n samelewingsinstelling van pederastie was nie eie aan die Romeinse kultuur nie, hoewel die praktyk ietwat algemener was onder die patrisiërs.
Dit is bekend dat Hadrianus geglo het dat Antinoös intelligent en wys was, en dat hulle 'n gedeelde liefde vir jag gehad het, wat as 'n besonder manlike strewe in die Romeinse kultuur beskou is. Alhoewel nie een bestaande is nie, is dit bekend dat Hadrianus beide 'n outobiografie en erotiese poësie oor sy seunsgunstelinge geskryf het; dit is dus waarskynlik dat hy oor Antinoös geskryf het. Tydens hul verhouding is daar geen bewyse dat Antinoös ooit sy invloed oor Hadrianus vir persoonlike of politieke gewin gebruik het nie.
In Maart 127 het Hadrianus – waarskynlik vergesel deur Antinoös – deur die Sabyne-gebied van Italië, Picenum, en Kampanië gereis. Van 127 tot 129 is die keiser geteister deur 'n siekte wat dokters nie kon verklaar nie. In April 128 het hy die grondsteen gelê vir 'n tempel van Venus en Rome in Rome tydens 'n ritueel waar hy moontlik deur Antinoös vergesel is. Vandaar het Hadrianus op 'n toer deur Noord-Afrika gegaan, waartydens hy deur Antinoös vergesel is. Aan die einde van 128 het Hadrianus en Antinoös in Korinte geland en voortgegaan na Athene, waar hulle tot Mei 129 oorgebly het, vergesel deur keiserin Sabina; die Caesernii-broers (gereelde metgeselle van die Keiser); en Pedanius Fuscus die Jongere ('n agterneef van Hadrianus). Dit was in September 128 in Athene dat hulle die jaarlikse vieringe van die Eleusiniese misterieë bygewoon het, waar Hadrianus geïnisieer is in die posisie van epoptes in die Telesterion.Cassius Dio pp. 444-445 Daar word algemeen saamgestem, hoewel daar nie bewyse is nie, dat Antinoös ook op die tydstip geïnisieer is. regs|duimnael|upright=1.3|Die tondo (links) wat Hadrianus (vergesel deur Antinoös) se leeujag uitbeeld. Boog van Konstantyn in Rome
Vandaar het hulle na Anatolië gereis en hulle in Junie 129 in Antiochië gevestig, waar hulle vir 'n jaar woonagtig was, en Syria, Arabia Petraea en Iudaea besoek het. Van daar af het Hadrianus toenemend krities geraak oor die Joodse kultuur, wat hy as 'n bedreiging vir die proses van romanisering beskou het, en 'n beleid ingestel wat besnydenis verbied het, en 'n Tempel van Zeus-Jupiter op die voormalige terrein van die Joodse Tempel sou laat aanbring.Cassius Dio bl. 447 Vandaar is hulle na Egipte. Hulle het in Augustus 130 in Alexandrië aangekom. Daar het hulle die sarkofaag van Alexander die Grote besoek. Alhoewel dit met openbare lof en seremonie verwelkom is, het sommige van Hadrianus se aanstellings en optredes die stad se Helleense sosiale elite woedend gemaak en hulle vervreem. Hulle het begin skinder oor sy seksuele aktiwiteite, insluitend dié met Antinoös.
Kort daarna, en waarskynlik in September 130, het Hadrianus en Antinoös weswaarts gereis na Libië, waar hulle gehoor het van 'n Maroesiese leeu wat probleme vir die plaaslike mense veroorsaak het. Hulle het die leeu gejag, en alhoewel die presiese gebeure onduidelik is, is dit duidelik dat Hadrianus Antinoös se lewe gered het tydens hul konfrontasie daarmee, voordat die dier gedood is. Hadrianus het die gebeurtenis wyd verkondig, bronsmedaljes laat giet, historici gekry om daaroor te skryf, Pancrates opdrag gegee om 'n gedig daaroor te skryf, en 'n tondo wat die gebeurtenis uitbeeld is ook later op die Boog van Konstantyn aangebring. Op hierdie tondo is dit duidelik dat Antinoös nie meer 'n jongeling was nie, dat hy gespierd en harig was en in staat daartoe was om sy meester fisies teen te staan; en dus is dit waarskynlik dat sy verhouding met Hadrianus as gevolg daarvan verander het.
Deur die geskiedenis heen was daar baie kontroversie oor die verhouding tussen Hadrianus en Antinoös. In Royston Lambert se boek Beloved and God skryf hy: "Maar wat die sentrale kwessies betref – die geskiedenis van Antinoös, sy verhouding met Hadrianus en sy dood – het ons weinig meer inligting as die vroegste skrywers." Baie van hierdie vroeë skrywers was bevooroordeeld teenoor Hadrianus, veral met betrekking tot sy verhouding met Antinoös.