De platkopkat, marterkat of rode tijgerkat (Prionailurus planiceps) is een wilde katachtige binnen het geslacht Prionailurus uit Zuidoost-Azië. De soort wordt beschouwd als monotypisch en werd beschreven door Nicholas Aylward Vigors en Thomas Horsfield in 1827.
Kenmerken De platkopkat dankt zijn naam aan het platte voorhoofd. De platkopkat heeft kleine, ronde, laaggeplaatste en wijd uit elkaar staande oortjes en een vrij lange snuit. Door de korte poten staat de platkopkat laag bij de grond. Ook de voeten zijn klein. De platkopkat is een van de weinige katachtigen (samen met onder andere het jachtluipaard) die zijn nagels niet kan intrekken. Tussen de tenen heeft de kat kleine zwemvliesjes.
De haren van de platkopkat zijn lang en dik. De vacht van de platkopkat is roodbruin tot donkerbruin aan de bovenzijde, en wit aan de onderzijde. De kop heeft meestal een heldere roestrode tint. De keel, buik en binnenkant van de poten hebben donkere vlekken. Onder de ogen loopt een witte streep. De oren zijn zwart van kleur, met een okerkleurige vlek aan de basis.
De platkopkat wordt 41–50 cm lang met een staart van 13–15 cm lang. Het gewicht bedraagt 1,6 tot 2,2 kg, ongeveer de helft van een huiskat.
Leefwijze De platkopkat is een solitair nachtdier. Hij is, meer nog dan de nauw verwante vissende kat (Prionailurus viverrinus), een gespecialiseerd viseter en jaagt voornamelijk op vis, maar ook andere waterdieren als kreeften, krabben, garnalen en kikkers, en kleine knaagdieren en vogels vallen geregeld ten prooi.
Verspreiding
Leefgebied De platkopkat leeft langs de oevers van rivieren, meren en moerassen in dichte regenwouden, bladverliezende loofwouden en dichte struikgebieden op de eilanden Borneo en Sumatra (Brunei, Indonesië, Maleisië) en op het vasteland in het zuiden van Maleisië, Myanmar en Thailand. De soort is na diens lokale uitsterven door een herintroductieprogramma uitgezet in Singapore. De typelocatie van de soort is Sumatra.
Populatie Naar schatting leven er nog z'on 2500 platkopkatten in het wild. Toch is er weinig bekend van het gedrag en de ecologie van de soort in het wild, omdat onderzoek naar het dier gering is en het een van de zeldzaamste wilde katachtigen ter wereld is. Het hedendaagse en historische verspreidingsgebied is tot nog toe niet exact in kaart gebracht en onderbouwende gegevens en waarnemingen voor een accurate populatieschatting ontbreken. In 2012–'13 werd de tweede fotografische waarneming van de soort op Malakka ooit gedaan. In een groots onderzoek in 2024–'25 werd voor het eerst na 30 jaar een platkopkat in het Thaise wild waargenomen; in het zuiden werden de dieren door wildcamera's gefotografeerd.
Bescherming en bedreiging De platkopkat wordt tegen internationale handel beschermd in CITES bijlage I en de EU-verordening wilde dierenhandel bijlage A. De soort valt onder de categorie "bedreigd" op de Rode Lijst van de IUCN. De belangrijkste oorzaken van deze bedreiging zijn ziektes (overgedragen door [huis]dieren) en verlies en versnippering van leefgebied door ontbossing, landbouw, visserij en vervuiling van waterwegen.
Beeldgalerij
Categorie:Katachtige Categorie:Dier uit het Oriëntaals gebied Categorie:IUCN-status bedreigd