Het Twaalf Monogrammenei (Russisch: Двенадцать монограмм), ook wel Alexander III Portretten-ei, is een van de vijftig keizerlijke Fabergé-paaseieren, die de beroemde juwelier Peter Carl Fabergé maakte in opdracht van de Russische tsaren. Het ei werd in 1896 door Nicolaas II geschonken aan zijn moeder Maria Fjodorovna. Het ei is eigendom van het Hillwood Museum.
Omschrijving van het ei Het ei is gemaakt van goud en door diamanten ribben in zes stukken verdeeld. Een horizontale band van diamanten, daar waar de twee helften van het ei bij elkaar komen, verdeelt het geheel uiteindelijk in twaalf panelen. Ieder paneel bevat de door middel van diamanten weergegeven gekroonde monogrammen van Alexander III (AIII) en Maria Fjodorovna (MF) in cyrillische tekens (AIII & МФ). De monogrammen worden omringd door sierlijk gekrulde bladeren van rood goud. De ruimte tussen de krullen is verdiept en vervolgens opgevuld met een diep blauw email. Aan de bovenkant van het ei zit een grote diamant met daaronder wederom het monogram van Maria Fjodorovna. Aan de onderzijde eenzelfde diamant met daaronder het jaartal 1895.
Herclassificatie Een naar verluidt vermist Fabergé-ei, dat op basis van de beschrijving bekendstond als het Alexander III Portretten-ei, werd voorheen beschouwd als het keizerlijke paasei uit 1895 uit de Maria Feodorovna-serie. Na de herontdekking in 2012 van het Derde keizerlijke paasei (1887), werd duidelijk dat het Keizerlijke paasei uit 1895 eigenlijk het Blauwe Klokei met Slangen (1895) was. Door deze herclassificatie werd echter duidelijk dat het “verloren” keizerlijk paasei dat in de serie wordt aangeduid als het Alexander III Portretten-ei (1896) en het al eerder bekende Twaalf Monogrammenei (1896; eerder gedateerd op 1895) één en hetzelfde ei zijn uit 1896.
Het Twaalf Monogrammenei wordt nu beschouwd als de Fabergé-factuurvermelding voor het Alexander III Portretten-ei uit (1896), waarin een “blauw geëmailleerd ei, 6 portretten van zijne hoogheid Alexander III, met 10 saffieren en in roosvorm geslepen diamanten en zetting” wordt beschreven. Eerder werd deze identificatie als onzeker beschouwd, omdat er geen portretten zichtbaar zijn op het ei zelf. Op basis van de briefwisseling tussen Nicolaas II en zijn moeder, de keizerin-weduwe Maria Feodorovna, voor het eerst gepubliceerd in 2002, werd echter geopperd dat de portretten deel uitmaakten van de ontbrekende surprise van het ei in plaats van het ei zelf. In een brief van 22 maart 1896 bedankte Feodorovna haar zoon voor zijn “ideale ei met de charmante portretten van uw dierbare, geliefde papa” en verwees ze naar “uw monogrammen boven het geheel”, waarmee ze de portretten en monogrammen met elkaar in verband bracht en de datering van 1896 ondersteunde.
De surprise De surprise van dit ei is vermist. Het wordt omschreven als een opvouwbaar lijstje met daarin zes portretminiaturen, van de in het jaar voor het ontwerp (1894) overleden tsaar Alexander III, geschilderd op ivoor en ingelegd met saffieren. Decennialang was het bestaan ervan alleen bekend van de factuur en werd het als verloren beschouwd. Twee onafhankelijke Fabergé-onderzoekers meldden echter in de winter 2014-editie van de Fabergé Research Newsletter dat ze de surprise hadden geïdentificeerd op vier foto's waarop het inklapbare zesluiklijstje te zien was, hoewel de portretminiaturen zelf ontbraken. De laatst bekende foto ervan werd in 1980 gepubliceerd door Christie's Genève, en de huidige verblijfplaats is onbekend.
Externe link Meer informatie over Fabergé-eieren
Categorie:Fabergé-ei