Het Europees kampioenschap voetbal mannen werd in 1996 gehouden in Engeland, van 8 tot en met 30 juni. Het was voor het eerst dat aan een EK zestien landen deelnamen. Het toernooi werd gewonnen door Duitsland.

België kwalificeerde zich niet voor de eindronde. Het eindigde in de groep op de derde plaats, achter Spanje en Denemarken. Nederland kwalificeerde zich op het nippertje. In de groep eindigde Nederland op basis van het onderlinge resultaat tegen Noorwegen op de tweede plaats, achter Tsjechië. Door een gewonnen beslissingswedstrijd tegen Ierland plaatste Nederland zich voor het EK 1996.

Deelnemende landen

right|260px Land Kwalificatie alsDatum kwalificatie Eerdere deelnames aan EK1 01Gastland 015 mei 1992 41 (1968, 1980, 1988, 1992) 02Winnaar groep 1 0515 november 1995 11 (1984) 03Tweede groep 1 0715 november 1995 33 (1960, 1984, 1992) 04Winnaar groep 2 1215 november 1995 44 (1964,1980, 1984, 1988) 05Tweede groep 2 1315 november 1995 40 (1964, 1984, 1988, 1992) 06Winnaar groep 3 0211 oktober 1995 01 (Debuut) 07Tweede groep 3 1015 november 1995 01 (Debuut) 08Winnaar groep 4 1415 november 1995 01 (Debuut) 09Tweede groep 4 0915 november 1995 34 (1968,1980, 1988) 10Winnaar groep 5 0815 november 1995 30 (19604, 19764, 19804) 11Winnaar groep 6 1515 november 1995 1 (1984) 12Winnaar groep 7 0615 november 1995 60 (19722, 19762, 19802, 19842, 19882, 1992) 13Tweede groep 7 0315 november 1995 01 (Debuut) 14Winnaar groep 8 0215 november 1995 6 (19603, 1964, 19683, 19723, 19883, 19923) 15Tweede groep 8 0415 november 1995 1 1 (1992) 16Play-off 1613 december 1995 41 (1976, 1980,1988, 1992) 1 Een vetgedrukt jaartal betekent een kampioenschap tijdens dat toernooi 2 als West-Duitsland 3 Van 1960 tot 1988 speelde Rusland onder de naam Sovjet-Unie. 4 als Tsjecho-Slowakije

Speelsteden Londen Manchester Liverpool Birmingham Wembley StadiumCapaciteit: 78,000 Old TraffordCapaciteit: 55.000 AnfieldCapaciteit: 41.000 Villa ParkCapaciteit: 40.000 180px 180px 180px 180px 500px 180px 180px 180px 180px Elland RoadCapaciteit: 40.000 HillsboroughCapaciteit: 39.000 St James' ParkCapaciteit: 37.000 City GroundCapaciteit: 30.000 Leeds Sheffield Newcastle Nottingham

thumb|300px|Deelnemende landen:

Selecties

Scheidsrechters Gerd Grabher Guy Goethals Vadim Zhuk Atanas Uzunov Václav Krondl Peter Mikkelsen Kim Milton Nielsen David Elleray Dermot Gallagher Marc Batta Bernd Heynemann Hellmut Krug Ahmet Çakar Serge Muhmenthaler Anders Frisk Leif Sundell Manuel Díaz Vega Antonio López Nieto Leslie Mottram Nikolai Levnikov Mario van der Ende Piero Ceccarini Pierluigi Pairetto Sándor Puhl

Groepsfase

Potindeling De loting vond plaats op zondag 17 december 1995 in het International Convention Centre in Birmingham. Engeland was als gastland automatisch ingedeeld in Pot 1. Denemarken was in die pot ingedeeld als titelhouder. Ook Duitsland en Spanje waren in deze pot geplaatst. De overige twaalf deelnemers werden vrijuit geloot over de vier groepen. Eerst werden de ongeplaatste landen geloot, waarbij de groepen de tijdelijke namen I, II, III en IV kregen. Vervolgens werden de vier geplaatste landen toegevoegd. De groep waar gastland Engeland in kwam (Groep III) werd automatisch Groep A. Voor de overige drie groepen werden ten slotte de letters van de overige groepen geloot, die bepaalden in welke steden de deelnemers hun groepsduels zouden afwerken. Zo werd Groep I uiteindelijk Groep D, Groep II werd B en Groep IV werd C.Euro 96 Draw op Youtube. Gearchiveerd op 4 oktober 2020.

Pot 1 (Groepshoofd) Pot 2 (gastland) (titelhouder)

Groep A Midden jaren negentig was Ajax het meest aansprekende team van Europa met fris, aanvallend voetbal. Vlak voor het EK verloor Ajax de finale van de Champions League na strafschoppen tegen Juventus. Ajax maakte een vermoeide indruk en de Ajacieden Marc Overmars en Frank de Boer misten het EK vanwege blessures. Een sluimerend conflict kwam echter bij het Nederlands elftal aan de oppervlakte, de meer geroutineerde spelers kregen een veel beter contract, terwijl de jonge spelers afgescheept werden met mindere beloningen. Edgar Davids en Michael Reiziger besloten na Clarence Seedorf de club te verlaten en omdat het contract verlopen was verlieten deze spelers als gevolg van het Bosman-arrest transfervrij de club. Dat de donkere spelers mindere contracten kregen, gaf de zaak een racistisch karakter en de pers sprak over "de kabel". Het zorgde voor onrust rond het toch getalenteerde team.

In de eerste wedstrijd ging Nederland voortvarend van start en overspeelde het Schotse team en de scheidsrechter zag een zuivere handsbal over het hoofd. Na twintig minuten ging de storm al liggen en het team maakte een onrustige indruk. Vooral het verdedigingscentrum Edgar Davids - Clarence Seedorf blonk uit in een overdaad aan goede bedoelingen en foute beslissingen. De wedstrijd eindigde in een teleurstellend gelijkspel en Hiddink greep voor de wedstrijd tegen Zwitserland in, Davids nam de plaats in van de tegen Schotland geschorste Danny Blind. Tegen Zwitserland ging het nauwelijks beter: al vroeg in de wedstrijd werd Clarence Seedorf gewisseld, nadat hij ontsnapte aan een tweede gele kaart, de veel minder getalenteerde Johan de Kock verving hem en gaf de ploeg wat meer stabiliteit. Nederland kwam een aantal keren goed weg tegen de Zwitsers, die Nederland verrasten met een drie-mansaanval. Onder toeziend oog van vader Johan scoorde Jordi Cruijff een fraai doelpunt en vlak voor tijd besliste Dennis Bergkamp de wedstrijd na een lange voorzet van doelman Edwin van der Sar. De opluchting was groot na afloop, maar na de wedstrijd sloeg de stemming om: Davids verklaarde tegen een Zwitserse journalist, dat Hiddink vooral luisterde naar de mening van bepaalde spelers (Hiddink must get his head out of players' asses so he can see better). Er was vooral veel onvrede ten opzichte van zijn teamgenoten Ronald de Boer en Danny Blind. Disciplinaire maatregelen konden niet uitblijven en Davids werd uit de selectie gezet en de pers stortte zich op de problemen rond de selectie.

Ook de andere favoriet in deze groep Engeland speelde matig in het begin van het toernooi, tegen Zwitserland werd gelijk gespeeld. Er was veel consternatie rond het team ontstaan, nadat de selectie ontspoorde in een vliegtuig na een trip naar Azië, met name drankorgel Paul Gascoigne moest het ontgelden. In de tweede wedstrijd ging het nauwelijks beter, na een matige eerste helft scoorde Alan Shearer het eerste doelpunt, waarna doelman David Seaman een strafschop stopte en in de tegenaanval scoorde Gascoigne na een sterke, individuele actie. Iconisch was ook zijn manier van juichen, Gascoigne juichte op de grond, terwijl een teamgenoot water uit een bidon naar hem spoot.

Nederland en Engeland hadden genoeg aan een gelijkspel en heel Europa verwachtte dit ook, alleen Nederland was geen team meer na alle strubbelingen rond Edgar Davids en Engeland rook bloed. In de eerste helft nam Engeland al een voorsprong, Shearer benutte een strafschop. In de tweede helft stond het Wembley Stadium op zijn kop, Engeland walste over het zwakke Oranje heen en na 60 minuten stond het 4-0 voor Engeland door twee doelpunten van Teddy Sheringham en nog een van Shearer, vooral Paul Gascoigne maakte een ongrijpbare indruk. Schotland stond op dat moment met 1-0 voor tegen Zwitserland en was geplaatst, het was aan de uitblinkende Zwitserse doelman Pascolo te danken, dat het armoedig spelende Zwitserland geen monsternederlaag leed. In de 78e minuut scoorde invaller Patrick Kluivert het noodzakelijke tegendoelpunt voor Nederland, waardoor Oranje ondanks de zware nederlaag zich plaatste voor de kwartfinale, Schotland werd voor de zoveelste keer op doelsaldo uitgeschakeld op een groot toernooi.

Groep B Groep B beoogde een spannende groep te zijn, naast de traditionele toplanden Spanje en Frankrijk waren twee kwartfinalisten van het laatste WK aanwezig Roemenië en Bulgarije. Het geringe krachtsverschil zorgde voor voorzichtig voetbal, zo begon Spanje pas aan aanvallen te denken, toen het op achterstand kwam, de wedstrijden tegen Frankrijk en Bulgarije eindigden in een 1-1 gelijkspel. Roemenië toonde op het WK al aan, dat het team vooral goed speelde in de tegenaanval, maar problemen had als het het spel moest maken. Zowel tegen Frankrijk als tegen Bulgarije kwam het snel op achterstand, de Fransman Christophe Dugarry profiteerde van een fout van doelman Bogdan Stelea en de Bulgaar Hristo Stoichkov kreeg vrije doorgang van de Roemeense verdediging. Een geldig doelpunt van Muntenanu werd afgekeurd, terwijl de bal net over de lijn ging. Roemenië kwam deze klappen niet te boven en was snel uitgeschakeld. Frankrijk oefende vooral voor het aanstaande WK en had in Zinédine Zidane en Youri Djorkaeff potentiële wereldsterren. Het neutrale Engelse publiek was vooral verbaasd, dat de in de Engelse competitie excellerende Éric Cantona en David Ginola ontbraken.

In de slotwedstrijden speelden Bulgarije en Frankrijk een beladen wedstrijd tegen elkaar, in 1993 schakelde Bulgarije Frankrijk uit voor het WK in 1994 door in de laatste minuut te scoren. Nu maakte Bulgarije een uitgebluste indruk en was wel heel erg afhankelijk van de grillen van hun sterspeler Hristo Stoichkov, hij scoorde alle Bulgaarse doelpunten dit toernooi. Tekenend was het eigen doelpunt van aanvaller Ljoeboslav Penev, die onfortuinlijk zijn eigen verdediging kwam assisteren. Frankrijk won met 3-1 en Bulgarije moest hopen, dat Spanje niet zou winnen van Roemenië. Spanje kwam ook nu weer in de slotfase op gang. Vijf minuten voor tijd schoot Guillermo Amor de Spanjaarden naar de kwartfinale. Amor ging wel even naar huis om de bevalling van zijn zoon mee te maken.

Groep C In deze groep waren twee uitgesproken favorieten: Duitsland en Italië, zij onderstreepten deze status door respectievelijk te winnen van Tsjechië en Rusland. Duitsland stond na iets langer dan een half uur met 2-0 voor tegen een zwak spelend Tsjechië en daarna gebeurde er niet veel meer. Italië won met 2-1 tegen een soepel combinerend maar weinig effectief Rusland door twee doelpunten van Pierluigi Casiraghi. Drie dagen later speelde Italië tegen Tsjechië en coach Arrigo Sacchi besloot een aantal spelers rust te geven waaronder Casiraghi en Gianfranco Zola. Dat was een misrekening, want Tsjechië overspeelde Italië in de eerste helft en leed met 2-1 dankzij doelpunten Pavel Nedvěd en Radek Bejbl. De Italianen speelden al na een half uur met tien man dankzij twee gele kaarten van Luighi Appoloni. Sacchi zag zijn fout in en bracht Casiraghi en Zola alsnog in, maar ook zij konden het tij niet keren.

Duitsland was geen team om dit soort misrekeningen te maken en won in de tweede helft met 3-0 van Rusland met onder andere twee goals van Jürgen Klinsmann. Het team was zeker van de volgende ronde, terwijl Italië het onderlinge duel moest winnen. Duitsland was wel al twee spelers van de selectie kwijt: verdediger Jürgen Kohler raakte in de eerste minuten van de eerste wedstrijd geblesseerd en ook Mario Basler moest het team officieel geblesseerd verlaten, maar iedereen was ervan overtuigd dat "Super Mario" door zijn gedrag uit het trainingskamp is gezet. Ook was er veel consternatie in de Duitse kranten over de afwezigheid van de oude aanvoerder Lothar Matthäus, die niet overweg kon met de nieuwe aanvoerder Jürgen Klinsmann. Opvallend was de degelijkheid van de Duitsers, met name Dieter Eilts viel op door zijn harde werken in dienst van het elftal en zou later zelfs door velen uitgeroepen worden tot beste speler van het toernooi.