Rinsumageest (officieel, Fries: Rinsumageast (), De Geast ()) is een dorp in de gemeente Dantumadeel, in de Nederlandse provincie Friesland.
Het is ten zuidwesten van Dokkum en ten noordwesten van Damwoude. Het is het meest westelijke dorp van de Dokkumer Wouden en wordt ook wel lokaal De Geast genoemd.
In telde Rinsumageest inwoners. Het dorp ligt op de grens tussen de Friese Wouden, het Buitenveld en de kleistreek. In het dorp ontspringt de Murk. Sinds 2009 is de Friese naam van het dorp de officiële. Waar voorheen op de plaats- en straatnaamborden zowel de Friese als de Nederlandse namen werden vermeld, wordt sindsdien alleen nog de officiële Friese naam vermeld.
Geschiedenis De naam Rinsumageest is waarschijnlijk terug te voeren op Ringesheim.Bergh, Laurent Philippe Charles van den Handboek der middel-Nederlandsche geographie (1949) uitg. Nijhof, Den Haag In de 8e eeuw wordt het op een terp gelegen dorp Ringesheim genoemd. In de 9e eeuw doen de Reginingen schenkingen aan Abdij van Fulda waaronder goederen te Rinsumageest.P.N. Noomen, De stinzen in middeleeuws Friesland en hun bewoners, pag. 30-33 Ringesheim=het erf van Ringe, of Regin-, dat zijn oude namen voor het modernere Rienk.Meertens Instituut, databank voornamen, Rienk/Rein Waarschijnlijk is dit Rinsumageest of een dorpje iets ten noorden ervan.Noorderbreedte Dantumadeel: op de grens van zand, veen en klei In 1165 werd op deze terp Ringesheim het Cisterciënzer klooster Klaarkamp opgenomen door de abdij van Cîteaux.Hans Mol, Klaarkamp bij Rinsumageest: de ruimtelijke ontwikkeling van terp en klooster, Fryslân 2006, 2 In 1580 werd dit opgeheven. De bezittingen vervielen aan de Staten van Friesland. De terp waarop Klaarkamp was gebouwd werd tussen 1858 en 1941 afgegraven, de grond werd verkocht.
thumb|Monumentale kop hals romp boerderij Rond Rinsumageest stonden ook verschillende stinsen, die in de loop der tijd allemaal zijn verdwenen. De Juwsma State werd door Leeuwarders en de buurman van de Tjaarda State verwoest. De Melkema State werd in 1727 gesloopt, waar de familie Aylva had gewoond. De Eysinga State brandde in 1804 af en de Tjaarda State werd in 1834 gesloopt.
Tijdens de derde Fries-Hollandse oorlog veroverden in 1515 de Geldersen het dorp en een jaar later brandden de Bourgondiërs het hele dorp plat, maar de stinsen, de Alexanderkerk en het klooster bleven overeind staan.
Tot 1881, toen het gemeentehuis in Murmerwoude werd gevestigd, was Rinsumageest de hoofdplaats van de gemeente Dantumadeel. In het centrum van het dorp staat nog het oude raadhuis (het rechthuis).
Bijnaam De bijnaam voor inwoners uit Rinsumageest is 'Hûnewippers'.Hûnewippers Deze term komt voort uit het hondengooien of hondenwippen wat men vroeger altijd organiseerde tijdens de kermis in het dorp. Het betrof een zogenaamd kwelspel. De bedoeling was zo veel mogelijk honden te vangen. Enkele mannen stonden klaar met een koord dat men slap liet hangen. In het midden werd de hond daarop gezet, waarna vervolgens het koord met kracht werd aangetrokken. Op deze manier werd de hond over de vaart in het midden van het dorp heen gelanceerd. Soms viel de hond daarbij te pletter op de keien of (het hondengooien werd vaak uitgevoerd op de brug) in het water. Sinds ongeveer 1880 wordt dit vanwege de wreedheid niet meer met levende honden uitgevoerd. Vergelijkbare volksvermaken elders in Nederland waren bijvoorbeeld ganstrekken, gansslaan of katknuppelen.
De plaatselijke schoolkrant ('de Hûnewipper') is naar de bijnaam vernoemd. Evenals een festival (Hûnewipperrock) dat sinds 2011 jaarlijks op de eerste zaterdag van september in het dorp wordt georganiseerd.
Bekende (voormalige) bouwwerken thumb|Rechthuis Alexanderkerk. Het oudste deel van de romaanse Alexanderkerk van Rinsumageest dateert uit de elfde eeuw. Later is de kerk vergroot door de aanbouw van een laatgotische zijbeuk aan de zuidkant van de kerk. Onder het koor bevindt zich een voor Noord-Nederland zeldzame crypte. De toren heeft als bekroning een zogenaamd zadeldak. In de volksmond noemt men deze kerk de hervormde kerk. Voor de fusie van de kerkgemeenschappen in Rinsumageest, zetelde de hervormde gemeente in deze kerk. het Rechthuis De Toekomst, voormalige zuivelfabriek Café it Roosje Gedenksteen Tweede Wereldoorlog Gedenksteen Klooster Klaarkamp MFC 'de Beijer' De Piip. Voormalige brug in het centrum van het dorp. Hier kwamen dorpelingen in het verleden veel samen om nieuwtjes uit te wisselen. Het centrum van het dorp wordt in de volksmond nog steeds 'De Piip' genoemd. De plaatselijke dorpskrant (Op`e Piip) is naar deze voormalige brug vernoemd.
Verkeer en vervoer thumb|Voormalige gereformeerd lokaal
Wegen Rinsumageest is ten noordwesten aangesloten op de N361.
Openbaar vervoer Rinsumageest ligt op de route van buslijn 51 tussen Leeuwarden en Lauwersoog en buslijn 151 tussen Dokkum en Leeuwarden. De ritten worden gereden door Qbuzz.
Religie thumb|Voormalige gereformeerde kerk Rinsumageest heeft twee kerken, de (tweede) Gereformeerde kerk, die geen kerkelijke functie meer vervult, en de historische Alexanderkerk (Hervormde). De eerste gereformeerde kerk bevond zich aan de Tjaardaweg. Deze is gesloopt na de bouw van de nieuwe gereformeerde kerk. De twee kerkgemeenschappen in Rinsumageest zijn gefuseerd.
Onderwijs Christelijke basisschool 'De Tarissing'. Peuterspeelzaal 'De Oesterkes'.
Recreatie Recreatiegebieden Dagrecreatie-gebied het Eeltjemeer Het Rinsumageester Bos (It Geastmer Bosk) Volkstuinencomplex Rinsumageest.
Dorpsfeest Eens in de twee jaar is er een gezamenlijk dorpsfeest met Sijbrandahuis. Dit wordt georganiseerd door de Christelijke Oranjevereniging die ook verantwoordelijk is voor het jaarlijkse buurtvolleybaltoernooi met Koningsdag op sportpark 'De Vonder'. In de tussenliggende jaren wordt door de plaatselijke voetbalclub het VCR-feest georganiseerd.
Sport en vrije tijd Het verenigingsleven in Rinsumageest is nauw verbonden met Sijbrandahuis.
Rinsumageest heeft vele verenigingen in het dorp: VCR (Voetbalclub Rinsumageest) Damclub DC Rinsumageest (DCR) Hengelsportvereniging HSV Kûtsjitters Kaatsvereniging Dreech Genôch Korfbalvereniging Nij Quick Libben Tennisvereniging Claercamp Rinsumageest IJsbaanvereniging Rinsumageest/Sijbrandahuis Brassband SDG
Sportcomplexen: Sportpark de Vonder IJsbaan Rinsumageest MFC de Beijer
In het uiterste noorden van Rinsumageest stroomt de Dokkumer Ee. De route van de Elfstedentocht gaat hier dus langs. Ook de Fietselfstedentocht en de Elfstedenwandeltocht gaan via Rinsumageest. Tussen 1980 en 2000 ging de Lauwersloop door Rinsumageest. Op 30 mei 2014 zal deze hardloopestafette voor studenten weer opnieuw plaatsvinden. Sinds 2007 gaat de Kennedymars van Driesum/Wouterswoude door Rinsumageest.
Windmolens thumb|Klaarkampstermolen Nabij Rinsumageest staat de Klaarkampstermolen, een poldermolen die oorspronkelijk uit 1862 dateert. Aan de noordrand van het dorp staat een uit de jaren twintig stammende Amerikaanse windmotor.
Bekende Geastmers Worp van Thabor (14??-1538), schrijver Syds Tjaerda (1493-1546), edelman en grietmanE. Zietema, De Adel van Rinsumageast Sjoerd van Aylva (1616-1679), grietman Michael Onuphrius thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg (1695-1758), grietman Georg Wolfgang thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg, (1691-1738), grietman Wilco thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg (1738-1788), grietman Johannes Haitsma Mulier (1811-1859), bestuurder Tjeerd Pasma, (1904-1944), atleet Ype Poortinga (1910-1985), schrijver Meindert Koolstra (1917-1944), geheim agent Tjitze de Jong (1942-2014), predikant Lolke van der Bij (1949), beeldhouwer Klaas van der Woude (1954), componist en dirigent Tsead Bruinja (1974), dichter Theo Pijper (1980), grasbaanracer Tiny Hoekstra (1996), voetbalster
Zie ook Lijst van rijksmonumenten in Rinsumageest
Categorie:Plaats in Friesland Categorie:Geografie van Dantumadeel