thumb|Het voormalige gemeentehuis van Oppuurs, geflankeerd door twee leeuwenbeelden thumb|De Sint-Janskerk (Parochiekerk Sint-Johannes en Amandus) uit 1803 in het centrum van Oppuurs thumb|Baronie Oppuurs beschreven in "Trophées tant sacrés que profanes du duché de Brabant" (Butkens, 1726)
Oppuurs is een dorp in de Belgische provincie Antwerpen en een deelgemeente van Puurs-Sint-Amands. Oppuurs was een zelfstandige gemeente tot aan de gemeentelijke herindeling van 1977.
Geschiedenis De oudste vermelding van Oppuurs stamt uit 1414. Deze vermeldt de naam Oppuedersel. Deze naam zal gradueel evolueren tot Oppuers in 1664.
Het is het jaar 1360 wanneer Oppuurs een heerlijkheid wordt. Aan het begin van de 15de eeuw is deze in het bezit van de familie Van der Calsteren. Nadien, door verkoop, erfenissen en huwelijken, komt Oppuurs in het bezit van de familie vander Meeren wanneer Jean vander Meeren de heerlijkheid in 1595 aankoopt.Zoals wel vaker met oude bronnen is er geen duidelijkheid over de exacte spelling van de naam "vander Meeren", "Vander Meeren", "Vandermeeren", etc. Ook voornamen worden vaak anders vertaald/gemoderniseerd. In sommige (voornamelijk Franse) teksten wordt er naar Joost Snoy verwezen als "Josse Snoy" en soms zelfs als "Josse Sonoy"; op diens grafzerk in de Sint-Romboutskathedraal te Mechelen staat "Joos". De spelling "Sonoy" lijkt echter uitzonderlijk, behalve in het geval van Joosts broer Diederik. Ook zijn de bronnen niet consistent betreffende de naam "Walburge", "Walburch", "Walburga", etc. en "Philippe" of "Philips". Na het overlijden van Philippe van Randerode gezegd van der Aa, de toenmalige heer van Oppuurs, komt Oppuurs in het bezit van diens dochter Walburge van der Aa, vanaf dan vrouwe van Oppuurs, die in 1563 met Joost Snoy huwt.De familiegeschiedenis van de familie (van Randerode) van der Aa wordt niet eenduidig weergegeven door verscheidene bronnen. Bovendien keren ook verscheidene voornamen (zoals Philippe, Philippus, Filips) regelmatig terug binnen het geslacht. Zo stelt het Algemeen Nederlandsch Familieblad dat de toevoeging "van Randerode" pas toegevoegd werd in de 18e eeuw, doch dit strookt niet met andere bronnen die deze toevoeging al veel eerder vermelden. Volgens deze bron zou Philippe ook dichte familie zijn van Filips van der Aa.Het boek "Histoire des environs de Bruxelles", eveneens gerefereerd op deze pagina, maakt gewag van een huwelijk tussen Walburge van der Aa en ene Philippe Snoy die de heerlijkheid aankopen (pagina 591 onderaan), maar dit strookt niet met de andere geraadpleegde bronnen. Ondanks dat Walburge hertrouwt na het overlijden van Joost in 1584, komt Oppuurs toch in handen van de familie Snoy door hun zoon Philippus wanneer Walburge sterft op 1 september 1621. Op 22 maart 1664, wanneer het gebied nog onder Spaans bewind staat, geeft Filips IV Jean Charles Snoy de titel van baron en verheft hij Oppuurs tot baronie. Vanaf dan is Jean Charles niet langer heer van Oppuurs maar baron van Oppuurs. Rond deze periode heeft Oppuurs een oppervlakte van 283 bunders.
In 1701 trouwt Charlotte Marie-Florence Snoy, kleindochter van Jean Charles en thans barones van Oppuurs, met Charles-Philippe d'Hangouart, o.a. graaf (en later markies) van Avelin. Hij zal bij haar overlijden in 1726 Oppuurs in bezit krijgen en baron worden. Later, in 1777 worden de eigendommen worden door zijn kleinzoon, Francois-Augustin Anne Hubert Colette d'Hangouart, te koop gesteld en gekocht door Philippe Ghislain Snoy, een achterneef van Charlotte Marie-Florence, waardoor deze baron van Oppuurs wordt. Zo komt de familie Snoy weer in het bezit van Oppuurs.
In deze feodale periode bevindt Oppuurs zich op de grens tussen het Graafschap Vlaanderen en het Hertogdom Brabant. Volgens verschillende bronnen ligt de heerlijkheid binnen het Hertogdom Brabant. Volgens de Ferraris-kaart van 1777 ligt Oppuurs zelfs exact op de grens tussen beide, die nog steeds overeen lijkt te komen met de huidige westgrens van de deelgemeente. Andere bronnen situeren Oppuurs echter in het Graafschap Vlaanderen met de rivier Vliet als grens; het is hierbij weliswaar niet ondenkbaar dat deze grens zich doorheen de jaren verlegd heeft, waardoor Oppuurs overging van het Graafschap Vlaanderen naar het Hertogdom Brabant. Dit dient doch verder uitgeklaard te worden.
In 1795 wordt het feodale systeem afgeschaft ten gevolge van de bezetting van de Oostenrijkse Nederlanden door de Eerste Franse Republiek. De heerlijkheden verdwenen en werden vervangen door een nieuw bestuursvorm met gemeenten en departementen. Hierdoor werd Oppuurs een gemeente binnen het departement Twee Neten. Toch verdwijnt de familie Snoy niet helemaal uit beeld. Op 7 mei 1818 wordt Idisbalda-Ghislain Snoy door de koning benoemd tot burgemeester van Oppuurs, dat een zelfstandige gemeente zou blijven tot eind 1976. Op 1 januari 1977 werd het, net zoals Lippelo, een deelgemeente van Sint-Amands. Op 1 januari 2019 fuseerde deze opnieuw met de fusiegemeente Puurs--tot dan bestaande uit Puurs, Breendonk, Liezele, Ruisbroek en Kalfort--ter vorming van de nieuwe gemeente Puurs-Sint-Amands.
Op kerkelijk vlak behoorde de gemeente Oppuurs tot de parochie Puurs, van in de vroege middeleeuwen tot haar afscheiding in 1803, hoewel reeds in 1680 verzocht werd om de parochie te verzelfstandigen. Zo behoorde Oppuurs tot in 1559 tot het oude bisdom Kamerijk en nadien tot het aartsbisdom Mechelen dat in 1961 zou vervellen tot het aartsbisdom Mechelen-Brussel. Tot 1138-1139 behoorde het patronaatsrecht van parochie Puurs tot de abdij van Kornelimünster, toen dit recht de abdij ontnomen werd door de bisschop van Kamerijk en aan de abdij van Affligem toegewezen werd; dit werd echter pas officieel in 1222.
De titel van Baron Snoy et d'Oppuers wordt vandaag de dag nog alijd gedragen.
Geografie Oppuurs heeft een landelijk karakter en maakt deel uit van de regio Klein-Brabant.
Aangrenzende (deel-)gemeenten
Bezienswaardigheden De Sint-Jan en Sint-Amanduskerk Halte Oppuurs van Stoomtrein Dendermonde-Puurs
Natuur en landschap Oppuurs ligt in de streek Klein-Brabant. De hoogte bedraagt ongeveer 5 meter. De Lippelose Beek en de Klaverbeek vloeien hier samen om de Vliet te vormen, die naar het noorden stroomt en uitmondt in de Rupel.
Demografische ontwikkeling
Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1970=volkstellingen; 1976 = inwoneraantal op 31 december
Sport In Oppuurs speelt voetbalclub FC Oppuurs, die bij de KBVB is aangesloten.
Bovendien was er tot in 2013 een kaatsclub die aangesloten is bij de Koninklijke Belgische Kaatsbond en in eerste nationale speelde. Deze is echter opgehouden te bestaan.
Verkeer en vervoer In Oppuurs staat het oude Station van Oppuurs aan spoorlijn 52. Dit gedeelte van de spoorlijn wordt uitgebaat als Stoomspoorlijn Dendermonde-Puurs, waar vooral 's zomers tijdens het weekend een stoomtrein rijdt. Ook tijdens de Puurse KermisMarkt, ofwel Pukema, rijdt de stoomtrein.
Door Oppuurs loopt de verbindingsweg tussen Sint-Amands en Puurs. De N17 loopt ten zuiden van Oppuurs, weliswaar niet over het grondgebied van de deelgemeente.
Politiek Oppuurs had een eigen gemeentebestuur en burgemeester tot de fusie van eind 1976. Burgemeesters waren: ????-1803 : Pierre Jean De Smet 1803-1807 : Joannes De Decker 1808-1830 : Idesbald Snoy 1830-1855 : Jan Frans Seghers 1855-1872 : Tobias Hulsbosch 1872-1880 : Jozef De WinterJozef 17 maart 1813 - 12 juli 1880, Cornelis 24 juli 1825 - 30 november 1900, Jan Adolf 10 septembre 1850 - 3 februari 1926, cf. Grafsteen van de familie De Winter tegen de kerksmuur, foto genomen op 10 augustus 2022, Geneanet 1880-1900 : Cornelis De Winter 1901-1921 : Jan Adolf De Winter 1914-1918 : Frans Van Damme (waarnemend) 1921-1927 : Robert Van Eetvelt 1927-1941 : Henri Stevens 1941-1944 : Achiel Moernaut 1944-1948 : Henri Stevens 1948-1968 : Achiel Moernaut 1968-1976 : Alfons Pauwels
Nabijgelegen kernen Puurs, Lippelo, Sint-Amands, Bornem
Externe links Officiële website van de gemeente Puurs-Sint-Amands Inventaris Onroerend Erfgoe
Categorie:Plaats in Antwerpen (provincie) Categorie:Sint-Amands