Golfclub De Dommel is een Nederlandse golfclub in St. Michielsgestel (provincie Noord-Brabant).
Het landschap De golfbaan is aangelegd op een gedeelte van het landgoed Zegenwerp, gelegen ten zuiden van St. Michielsgestel en ingeklemd tussen de rivier de Dommel en de Gestelseweg. Ten oosten van het beekdal van de Dommel lag oorspronkelijk een heuvelachtig stuifzandgebied met heidevelden.
Zegenwerp, ontstaan uit een Frankische nederzetting aan de oever van de Dommel, behoort tot de oudste landgoederen in de omgeving. In de 19e eeuw zijn, zoals op veel landgoederen in de omgeving van Vught, de oorspronkelijke stijlkenmerken vervangen door de in die tijd populaire Engelse landschapsstijl. Uit die tijd dateren de monumentale eikenlaan (langs hole 10, onderbroken door hole 14) en de beukenlaan (de oprijlaan naar het clubhuis], die de golfbaan in respectievelijk NZ- en WO-richting doorkruisen.
De stuifduinen zijn in de 19e en het begin van de 20e eeuw met naaldbomen beplant. In dat landschap begon de heer C.G.J. van Lanschot (1897-1953) in 1929 met de aanleg van een 9 holes golfbaan.
De baan De in die tijd bekende Engelse golfbaanarchitect Harry Colt, verantwoordelijk voor het ontwerpen van meerdere golfbanen in Nederland (de Haagsche Golf, Eindhovensche Golf, Hilversumsche Golf Club, Kennemer Golf & Country Club en De Pan), heeft de baan ontworpen. Colt bemoeide zich intensief met de aanleg. Op een vraag van de eerste secretaris van Golfclub De Dommel of de toenmalige hole 7 niet te smal zou zijn, antwoordde hij: "the poor little ball is only 2 inches".
De oorspronkelijke 9 holes zijn in de loop der jaren op details wel enigszins veranderd, het karakter van de baan is echter niet gewijzigd. Naast aanpassingen van golftechnische aard, zoals de aanleg van nieuwe bunkers en het verlengen van de baan door sommige tees naar achteren te brengen, alsmede het aanleggen van de verhoogde green op hole 3 (thans 12), is in de eerste 35 jaar het aanzicht van de golfbaan slechts geleidelijk veranderd door het tot wasdom komen van aangeplante bomen en door selectief kappen. Na 1975 is, beginnend met de aanleg van de "watertee" bij hole 8 (thans 17), een aantal wijzigingen aan de baan aangebracht. Zo werd medio 1979 het plan Pennink uitgevoerd: hierbij werden een drietal holes verlengd en een aantal nieuwe bunkers aangelegd. In de zomer van 1984 werden 3, door Joan Dudok van Heel en Hans Hertzberger ontworpen, nieuwe holes in gebruik genomen, waardoor de baan toen 12 holes telde. Daarmee werd De Dommel de enige 12 holes baan van Nederland.
Latere wijzigingen in de baan zijn het graven van de waterpartij langs een gedeelte van hole 10 en de vijver in hole 12. Met de daarbij vrijgekomen grond kon het laagste en natste deel van hole 10 worden opgehoogd.
In 2004 brengt de Engelse golfbaanarchitect D. Steel een advies uit voor uitbreiding en modernisering van de baan en worden de greens van de nieuw aangelegde holes in 1984 aangepast, de overige greens worden nieuw opgebouwd met zo veel mogelijk behoud van de originele vormgeving ‘shaping’.
In 2014 is na een lange voorbereidingstijd de baan uitgebreid tot 18 holes. Deze laatste uitbreiding met 6 holes is ontworpen door de golfbaanarchitect Frank Pont in de geest van de golfbaanarchitect Harry Colt. Deze holes liggen ten noorden van de Esscheweg in een oorspronkelijk agrarisch gebied, omgeven door bos en oude landschapsstructuren en met een natuurgebied van hoge ecologische waarde in het centrum.
Baanrenovatie 2023 In 2023 is De Dommel gestart met een renovatie traject over een periode van 3 jaar voor alle 18 holes. Michiel van der Vaart van architectenbureau Spogárd & VanderVaart Golf Course Architects tekende voor het ontwerp.
Bijna 100 jaar na aanleg van de golfbaan waren de oude bosholes te veel dicht gegroeid waardoor het aandeel heide en heischraal-grasland landschap was teruggelopen en op veel plekken bijna verdwenen. Het kappen van bomen was noodzakelijk om het historisch bos-heide-mozaïek te herstellen.
De oude bunkervormen ‘shaping’ was in de loop van de tijd verloren gegaan, mede gebaseerd op historische foto’s is dit hersteld. Het contrast met de nieuw aangelegde holes in 2012 en de oude baan is verkleind door het aanbrengen van heide en heischraal grasland op hole 2 tot en met 7. Tevens zijn de greens van hole 6 en 7 vernieuwd, er zijn bunkers verwijderd en nieuwe bunkers aangebracht. Dit alles gebaseerd op archiefmateriaal en met respect voor de uitgangspunten die Harry S. Colt hanteerden.
Zo is De Dommel thans een volwaardige, kwalitatief hoogwaardige 18 holes baan, met 12 holes in een bosrijke en heide omgeving en 6 holes in een buitengebied die mooi in elkaar overgaan. De baan is technisch uitdagend voor zowel de scratchspeler en vergevingsgezind voor de bogeyspeler, precies zoals Harry S. Colt het bedoeld had.
100 jarig lustrum in 2028 In 2028 viert Golfclub De Dommel haar 100 jarige bestaan. Dit is een bijzonder jaar voor deze familieclub.
Toernooien Nederlandse pro's tegen Britse pro's In 1931 werd voor het eerst een toernooi gespeeld tussen de Nederlandse teaching pro's en de in Nederland werkende Britse collega's. Het toernooi werd een paar jaar gespeeld. 's Ochtends werden er foursomes gespeeld, 's middags singles. In 1931 wonnen de Britten met 6-3, in 1932 en 1933 wonnen de Nederlanders met 7-2, in 1934 wonnen de Nederlanders ook met 6-2.Nederlanders vs Britten. Gearchiveerd op 15 juli 2023.
Senior Cup Op initiatief van een van de leden, Ton Enthoven, wordt sinds 1990 jaarlijks de Dormeuil Cup, later bekend onder de naam Van Lanschot Senior Cup en tegenwoordig onder de naam PGA Holland Senior Cup, op De Dommel gespeeld.
Mevrouw Swanebeker Op initiatief van een ander lid, Dody Swane - del Court van Krimpen, wordt jaarlijks de Mevrouw Swanebeker op de Dommel gespeeld.
Dommel Open Speciaal voor spelers uit de regio waar de rivier de Dommel doorheen stroomt organiseert de golfclub sinds 2008 het Dommel Open. De bedoeling is om regionale topspelers te stimuleren. De officiële naam is 'Regio Dommel Strokeplay Kampioenschap'. De maximale handicap voor de deelnemers is 10 voor de dames en 8 voor de heren. De wedstrijd wordt over twee rondes van 12 holes gespeeld.
Dommel Dommel Categorie:Sport in Sint-Michielsgestel Categorie:Bouwwerk in Sint-Michielsgestel