Johannes Gerardus "John" Wattilete (Bemmel, 1955) is een Nederlands advocaat en sinds 17 april 2010 president van de Republik Maluku Selatan (RMS), de regering in ballingschap van de in 1950 uitgeroepen Republiek der Zuid-Molukken.
Jeugd en opleiding Wattilete werd in 1955 geboren in Bemmel als zoon van een Zuid-Molukse vader en een Nederlandse moeder. Hij groeide op in de Molukse wijk van Bemmel, waar hij zich al op jonge leeftijd inzette voor de Molukse gemeenschap en actief was binnen de wijkraad.
In 1983 studeerde hij af aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. In hetzelfde jaar werd hij beëdigd als advocaat. Sindsdien is hij werkzaam als advocaat. Hij is verbonden aan het Amsterdamse advocatenkantoor Wattilete Advocaten, waar hij zich onder meer bezighoudt met arbeidsrecht, strafrecht, regulier vreemdelingenrecht, bestuursrecht, sociale zekerheidsrecht, familierecht en verbintenissenrecht....
Betrokkenheid bij de RMS
Vanaf de jaren negentig raakte Wattilete intensiever betrokken bij de politieke organisatie van de RMS in Nederland. Hij maakte deel uit van de Molukse jongerenbeweging Collectief '91, die pleitte voor een actievere koers van de RMS-regering. Tijdens een van de eerste bijeenkomsten van de beweging verscheen onverwacht toenmalig RMS-president Johan (Hans) Manusama om met de jongeren in gesprek te gaan over hun kritiek en ideeën.
In 1993 werd Wattilete stafmedewerker van president Manusama. Twee jaar later trad hij toe tot het RMS-kabinet als minister van Algemene Zaken.
Diplomatieke missies
In 1999 bezocht Wattilete tweemaal Indonesië als vertegenwoordiger van de RMS, samen met dominee Otto Matulessy. Tijdens deze bezoeken sprak de delegatie op 18 oktober met de Indonesische president B.J. Habibie en op 16 december met diens opvolger Abdurrahman Wahid.
De bezoeken vonden plaats tijdens de religieuze onlusten op de Molukken, waarbij christelijke en islamitische gemeenschappen tegenover elkaar stonden. De delegatie vroeg aandacht voor de situatie op de Molukken en de positie van de RMS.
Binnen de RMS bestonden verschillende opvattingen over deze diplomatieke benadering. President Frans Tutuhatunewa stond kritisch tegenover de bezoeken. Wattilete verklaarde later dat de gesprekken uiteindelijk niet tot concrete politieke resultaten hadden geleid.
Vicepresidentschap
Rond 2003 volgde Wattilete Pieter Thenu op als premier en vicepresident van de RMS. In deze functie was hij verantwoordelijk voor de dagelijkse leiding van de regering in ballingschap en bereidde hij zich voor op de opvolging van president Frans Tutuhatunewa.
Presidentschap
In april 2009 werd bekendgemaakt dat Wattilete president Frans Tutuhatunewa zou opvolgen. Oorspronkelijk stond de machtsoverdracht gepland voor de zomer van 2009, maar deze werd uitgesteld tot april 2010 om gelijktijdig een uitbreiding van het RMS-kabinet mogelijk te maken.
Op 17 april 2010 werd Wattilete beëdigd als president van de Republik Maluku Selatan. Met zijn aantreden bestond de volledige politieke leiding van de RMS uit in Nederland geboren Molukkers.Molukse RMS heeft nieuwe president, NOS.nl, 17 april 2010. Gearchiveerd op 25 augustus 2023.
Als president vertegenwoordigt Wattilete de RMS-regering in ballingschap en onderhoudt hij contacten met Molukse organisaties in binnen- en buitenland.
In 2010 spande Wattilete namens de RMS-regering in ballingschap een kort geding aan tegen de Nederlandse Staat, met het verzoek de Indonesische president Susilo Bambang Yudhoyono bij diens voorgenomen staatsbezoek aan Nederland te laten arresteren. De RMS stelde Yudhoyono verantwoordelijk voor misdrijven tegen de menselijkheid. De rechtbank in Den Haag wees de vordering af.
In 2021 sprak Wattilete namens de RMS-regering in ballingschap kritiek uit op de organisatie van de herdenking van 70 jaar Molukkers in Nederland. Volgens hem was de RMS onvoldoende betrokken bij de voorbereiding en bevatte de aan de herdenking gekoppelde tentoonstelling historische onjuistheden. Na een oproep tot een boycot, bedreigingen aan het adres van de organisatoren en oplopende spanningen binnen de Molukse gemeenschap werd de herdenking uitgesteld.
In interviews heeft Wattilete verklaard dat hij tijdens zijn presidentschap heeft ingezet op verdere professionalisering van de RMS-regering in ballingschap, onder meer door te werken aan een herziening van de staatsrechtelijke documenten en plannen voor toekomstig bestuur.
In juni 2026 was Wattilete een van de sprekers tijdens de onthulling van Nationaal Monument Ulu Kora waarbij minister-president Rob Jetten namens de Nederlandse regering excuses aanbood voor de behandeling van de eerste generatie Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen. Wattilete omschreef de excuses als "een goed begin", maar stelde dat deze gevolgd moesten worden door een spoedig historisch onderzoek naar het Nederlandse beleid ten aanzien van de Molukse gemeenschap
Politieke standpunten
In een interview met het Nederlands Dagblad van 17 augustus 2009 stelde Wattilete dat de bevolking van de Molukken zich in vrijheid zou moeten kunnen uitspreken over de politieke toekomst van de eilandengroep. Volgens hem zouden zowel de Indonesische regering als de RMS de uitkomst van een dergelijke volksraadpleging moeten respecteren.
Hij verklaarde bereid te zijn politieke consequenties te verbinden aan een democratische keuze van de bevolking om geen onafhankelijke staat na te streven. Tegelijkertijd benadrukte hij dat de voorkeur van de RMS bleef uitgaan naar zelfbeschikking en een eigen staat.
Daarnaast sprak Wattilete zich uit voor een pragmatische benadering waarbij een vergaande vorm van autonomie binnen Indonesië bespreekbaar zou kunnen zijn, vergelijkbaar met de autonome status van Atjeh. Volgens hem stond daarbij voorop dat de bevolking van de Molukken zelf over haar toekomst moest kunnen beslissen.
Naar aanleiding van uitspraken van minister-president Mark Rutte over de erkenning van de Indonesische onafhankelijkheidsdatum stelde Wattilete in 2023 dat de soevereiniteitsoverdracht van 1949 juridisch leidend bleef. Hij opperde dat eventuele geschillen hierover zouden kunnen worden voorgelegd aan het Internationaal Gerechtshof.
Volgens een staflid van de president richt de RMS zich onder het presidentschap van Wattilete op een diplomatieke en politieke benadering van het streven naar zelfbeschikking, waarbij ook internationale aandacht en dialoog met Indonesië worden gezocht.
Tijdens zijn toespraak in juni 2026 tijdens de onthulling van het monument Ulu Kora in Rotterdam riep hij de Nederlandse regering op zich in te spannen voor de repatriëring van de stoffelijke resten van voormalig RMS-president Chris Soumokil. Volgens Wattilete was het onbekend blijven van diens begraafplaats in strijd met humanitaire normen.
Maatschappelijke loopbaan
Naast zijn politieke werkzaamheden is Wattilete actief als advocaat. Vanuit zijn praktijk houdt hij zich bezig met sociaal-juridische vraagstukken en verleent hij rechtsbijstand aan particulieren.
Externe links "We dachten dat ons isolement voorbij was". Interview met J.G. Wattilete in De Groene Amsterdammer, 8 juli 2000 (via Internet Archive Wayback Machine) Molukse leiders blij om koerswijziging RMS. Reformatorisch Dagblad, 19 augustus 2009 Eigen Molukse republiek niet langer heilig. Nederlands Dagblad, 17 augustus 2009
Categorie:Zuid-Moluks persoon Categorie:Politicus in Nederlands-Indië Categorie:Nederlands advocaat