|} De Oosterspoorweg is de spoorweg van Amsterdam naar het oosten van Nederland. De lijn werd aangelegd door de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HIJSM) en loopt van Amsterdam via Hilversum, Amersfoort en Apeldoorn naar Zutphen. Vanaf Apeldoorn rijden doorgaande treinen verder over de aftakking Apeldoorn - Deventer.

Het traject Amsterdam – Amersfoort wordt ook wel de Gooilijn genoemd, in de gemeente Barneveld staat de Oosterspoorweg ook bekend als het Hollandse spoor. De spoorlijn doorsnijdt tussen Weesp en station Naarden-Bussum het Naardermeer.

Geschiedenis thumb|left|ICMm passeert station Hilversum Media Park. In de tijd dat de spoorwegmaatschappijen nog met elkaar concurreerden, besloot de HIJSM een eigen spoorlijn tussen de hoofdstad en het Duitse Ruhrgebied aan te leggen, als alternatief op de spoorlijn Amsterdam - Elten van de NRS. Het deel tussen het Amsterdamse station Oosterdok en Amersfoort (de Gooilijn) werd geopend in 1874. De verlenging naar Apeldoorn en Zutphen kwam in 1876 gereed.

In Apeldoorn werd in 1887 ook een aftakking aangelegd die rechtstreeks naar paleis Het Loo liep; de zogeheten Loolijn (ook wel Paleisspoorlijn of Koningslijn). Vanaf Zutphen zorgde de Nederlandsch-Westfaalsche Spoorweg-Maatschappij voor de aanleg van de spoorlijn naar Duitsland. Het traject naar Winterswijk kwam in 1878 gereed. De spoorlijn naar het Duitse Borken werd ten slotte in 1880 in gebruik genomen. Hiermee had de oudste spoorwegmaatschappij van Nederland een eigen spoorwegverbinding met het Duitse Ruhrgebied. De nieuwe verbinding was in het begin vooral van belang voor het kolenvervoer.

In 1874 werd tevens de zijtak van Hilversum naar Utrecht Maliebaan en Utrecht Lunetten geopend. Hierdoor kreeg de HSM, naast de ruim 30 jaar oudere Rhijnspoorweg, ook een eigen spoorverbinding tussen Amsterdam en Utrecht.

Stations en gebouwen Zie verder: Spoorlijn Hilversum - Lunetten. De Oosterspoorweg begon aanvankelijk in het tijdelijke station Amsterdam Oosterdok. Dit station lag ten oosten van de Oosterdoksdoorgang. In 1879 brandde het station Oosterdok af. Hierna werd de in 1878 aangelegde verbindingsbaan tussen de stations Oosterdok en station Amsterdam Westerdok, waar de HSM-treinen naar Haarlem en Zaandam hun vertrekpunt hadden, ook voor reizigersvervoer gebruikt en kregen de treinen van de Oosterspoorweg Amsterdam Westerdok als start- en eindpunt. Tien jaar later kwam het nieuwe Centraal Station gereed.

Bij de opening van het eerste gedeelte van de lijn in 1874 kwamen er ook stations in Weesp, Naarden-Bussum, Hilversum en Baarn. In Amersfoort werd gebruikgemaakt van het station van de NCS. In 1876 kwam de lijn naar Zutphen gereed. De stations die dat jaar langs deze lijn werden geopend waren: Barneveld-Voorthuizen, Assel, Apeldoorn en Voorst. In Zutphen werd gebruikgemaakt van het station van de SS aan de spoorlijn Arnhem - Leeuwarden.

Na de opening van de spoorlijn werden er nog diverse stations en halteplaatsen langs de spoorlijn geopend. In 1882 werd station Klarenbeek geopend en in 1890 werd station Amsterdam Muiderpoort in Amsterdam-Oost geopend.

In Amersfoort werd in 1902 een nieuw gezamenlijk station in gebruik genomen voor de Oosterspoorweg en de spoorlijn naar Kesteren van de HSM en de Centraalspoorweg van de NCS. Een jaar later werd de spoorlijn Nijkerk - Ede-Wageningen geopend. Deze lijn kruiste bij station Barneveld-Voorthuizen de Oosterspoorweg met een viaduct. Om overstappen tussen beide spoorlijnen mogelijk te maken werd de Stopplaats Barneveld Kruispunt in gebruik genomen. De lijn Nijkerk - Barneveld werd in 1937 alweer gesloten. Ter hoogte van de kruising werd een verbindingsspoor met de Oosterspoorweg aangelegd. Het oude station Barneveld-Voorthuizen aan deze lijn werd in 1938 gesloten en heropend aan het verbindingsspoor. In 1981 kreeg dit station de naam Barneveld Noord. Tegenwoordig zijn er weer plannen in Barneveld opnieuw een station aan de Oosterspoorweg te openen. Eveneens in de jaren dertig werden de sporen ten oosten van Amsterdam in het kader van de Spoorwegwerken Oost op een verhoogd dijklichaam gelegd. De halte Muiderpoort werd in 1939 door een nieuw hooggelegen station vervangen. Dit station werd een zogenaamd Vorkstation waar voortaan ook de treinen konden stoppen die via de omgelegde Rhijnspoorweg naar Utrecht reden.

Na de Tweede Wereldoorlog werden langs de Oosterspoorweg diverse voorstadshaltes geopend. In 1966 werd het station Bussum Zuid in gebruik genomen. In 1974 volgden Diemen en Hilversum NOS. In 2006 werden de haltes Apeldoorn De Maten en Voorst-Empe geopend. De laatstgenoemde halte kwam op de plaats waar tot 1938 het station Voorst in gebruik was. Op 13 december 2009 werd tussen de bestaande stations Amsterdam Muiderpoort en Diemen de nieuwe halte Amsterdam Science Park geopend.

Van de oorspronkelijke stationsgebouwen zijn alleen de gebouwen van Baarn en Apeldoorn bewaard gebleven. In Naarden-Bussum kwam in 1926 het huidige stationsgebouw gereed en in 1967 werd het stationsgebouw van Weesp vervangen. Het oorspronkelijke stationsgebouw van Hilversum werd in 1992 vervangen door nieuwbouw. Het stationsgebouw van Amersfoort volgde in 1997.

In 2007 werd het emplacement van station Hilversum gereconstrueerd. Er werd een tweede eilandperron aangelegd en de grote overweg werd vervangen door een fietstunnel. Door deze aanpassingen werd het mogelijk om vanaf december 2007 weer alle Intercity's in Hilversum te laten stoppen. Hiermee is de situatie van voor 1995 hersteld. Uiteindelijk werd ook de oude Post T, verkeersleidingspost, gesloopt om ruimte te maken voor een verlenging van het eerste eilandperron.

Hieronder een overzicht van alle stations langs de lijn (cursief: voormalig station): Station Geopend Huidig gebouw Amsterdam Centraal 1889 1889, SS, 1e gebouw, uniek ontwerp van o.a. Cuypers Amsterdam Oosterdok 1874 geen, station gesloten in 1879 Kattenburgerbrug 1882 geen, station gesloten in 1897 Sint Anthoniedijk 1882 geen, station gesloten in 1896 Amsterdam Muiderpoort 1896 1939, NS, 2e gebouw, uniek ontwerp van Schelling, station gesloten tussen 1937 en 1939 Amsterdam Science Park 2009 2009, NS, 1e gebouw, uniek ontwerp Diemen 1882 1974, NS, 2e gebouw, type Sextant, station gesloten van 1913 tot 1974 Overweg langs de Diemen 1882 geen, station gesloten in 1914 Weesp 1874 1967, NS, 2e gebouw, uniek ontwerp van Douma Keverdijksche Weg 1874 geen, station gesloten in 1930 Naarden-Bussum 1874 1926, HIJSM, 2e gebouw, uniek ontwerp van Schelling Heerenstraat 1895 geen, station gesloten in 1914 Bussum Zuid 1966 1974, NS, 1e gebouw, type Sextant Grintweg 1874 geen, station gesloten in 1915 Kraailooschenweg 1881 geen, gesloten in 1907 Hilversum Media Park 1974 1974, NS, 1e gebouw, uniek ontwerp van Douma Hilversum 1874 1992, NS, 2e gebouw, uniek ontwerp van Van Belkum Zwarte Weg 1874 geen, station gesloten in 1898 Baarn 1874 1874, HIJSM, 1e gebouw, uniek ontwerp van van Gendt Groote Melmweg 1892 geen, station gesloten in 1898 Amersfoort Aansluiting 1889 geen, station vervangen door Amersfoort Centraal in 1901 Amersfoort Centraal 1901 1997, NS, 2e gebouw, uniek ontwerp van Van Belkum Amersfoort NCS 1863 1863, NCS, 1e gebouw, NCS 1e klasse, station in 1901 vervangen door nieuw station Amersfoort Amersfoort Koppel 1905 geen, station gesloten in 1938 Bloemendaalsche Weg 1901 geen, station gesloten in 1905 Hoevelaken 2012 2012, NS, 1e gebouw, uniek ontwerp Terschuur 1888 geen, station gesloten in 1944 en tussen 1931 en 1942 Barneveld-Voorthuizen 1876 geen, station gesloten in 1938 Stroe 1881 geen, station gesloten in 1938 Kootwijk 1902 geen, station gesloten in 1934 Assel 1876 geen, station gesloten in 1944 en tussen 1935 en 1943 Apeldoorn 1876 1875, HIJSM, 1e gebouw, uniek ontwerp Apeldoorn De Maten 2006 2006, NS, 1e gebouw, uniek ontwerp Klarenbeek 1882 geen, gebouw gesloopt in 1976, station gesloten tussen 1938 en 1940 en van 1941 tot 1942 Voorst-Empe 1876 geen, gebouw gesloopt in 1946, station gesloten van 1938 tot 2006 Hoven 1882 geen, station gesloten in 1941 en van 1917 tot 1940 Zutphen 1865 1952, NS, 2e gebouw, uniek ontwerp van Schelling

De stations Amersfoort NCS en Zutphen waren al eerder aan andere spoorlijnen geopend.

Elektrificatie De elektrificatie van de Gooilijn Amsterdam – Hilversum – Amersfoort kwam gereed in 1946. De lijn Amersfoort – Apeldoorn werd in 1951 geëlektrificeerd. Omdat de spoorlijn Apeldoorn - Deventer en verder naar Twente en Noord-Duitsland na de fusie tussen de verschillende spoorwegmaatschappijen in 1917 de belangrijkste Oost-westverbinding was geworden, werd deze lijn in 1951 geëlektrificeerd. De lijn Apeldoorn – Zutphen degradeerde hiermee definitief tot zijlijn en heeft nog altijd geen bovenleiding. De dienst wordt hier sinds de jaren vijftig uitgevoerd met dieseltractie.

Uitbreidingen vanaf de jaren 80 Sinds 1987 is er in Weesp een aftakking naar Almere en Lelystad, de Flevolijn. Hiertoe is het station van Weesp uitgebouwd tot overstapstation. In 1993 kwam ook de aansluiting op de zuidelijke tak van de Ringspoorbaan tot stand, waardoor het Gooi en Weesp ook een verbinding kregen met Duivendrecht, Amsterdam Zuid en Schiphol. Tussen 1994 en 1997 werd in het kader van Rail21 het spoor verdubbeld tussen de Gaasperdammerweg en Weesp, hiervoor was ook een tweede spoorbrug nodig over het Amsterdam-Rijnkanaal. Tussen de Gaasperdammerweg aansluiting en de brug is de lijn zessporig. Sindsdien zijn de treindiensten op deze lijnen en de Gooilijn geïntegreerd. Sinds 2003 is de Gooiboog in gebruik. Hierdoor is een rechtstreekse treindienst mogelijk tussen Almere en Naarden-Bussum, Hilversum en Utrecht.

In tegenstelling tot aan andere drukke spoorlijnen, zoals Utrecht – Arnhem, waar een spoorverdubbeling was gepland, is tot op heden nog nooit een plan geweest om Amsterdam Centraal – Amersfoort in zijn geheel te verdubbelen naar vier sporen. Voor de gedeeltes Weesp – Hilversum en Muiderpoort – Gaasperdammerweg zijn wel plannen geweest voor een spoorverdubbeling.

Dienstregeling thumb|left|DM '90 rijdt vanuit Zutphen Apeldoorn binnen. Het treinstel is onder de frontruit voorzien van een sticker voor deze dienst. De Oosterspoorweg is door de HSM aangelegd als verbinding tussen Amsterdam en het Duitse Ruhrgebied. De lijn moest concurreren met de bestaande Rhijnspoorweg van de NRS. De treinen van de HSM gingen hierbij in Winterswijk de grens over. Vanaf 1890 mocht de HSM ook via Kesteren en Nijmegen naar Duitsland rijden. Tussen Amsterdam en Amersfoort reden deze treinen ook via de Oosterspoorweg. Weer enkele jaren later was de oorspronkelijke lokaallijn van de KNLS tussen Apeldoorn en Almelo verbouwd tot hoofdspoorweg en kon de HSM ook via Oldenzaal de grens over. De HSM verzorgde de exploitatie op deze lijn.