Monkey Island is een reeks computerspellen van het point-and-click adventure-genre. De eerste vier delen werden ontwikkeld en uitgegeven door LucasArts. Deel 5 werd ontwikkeld en uitgegeven door Telltale Games, deel 6 door Terrible Toybox. De speler bestuurt het personage Guybrush Threepwood en beleeft met hem en andere personages een reeks avonturen in het Caraïbisch gebied in de tijd van de piraten.
De spellen zijn ontwikkeld als samenwerkingsproject van Ron Gilbert, Tim Schafer en Dave Grossman. Gilbert werkte mee aan de eerste twee spellen, alvorens LucasArts te verlaten. Onverwacht kondigde Gilbert op 1 april 2022 aan dat er een zesde deel in de maak is waarin hij betrokken is.
De Monkey Island-spellen De reeks bestaat uit volgende spellen: Jaar Titel Algemeen gebruikte afkorting Ontwikkelaar1990 The Secret of Monkey Island SMI LucasArts1991 Monkey Island 2: LeChuck's Revenge MI21997 The Curse of Monkey Island CMI2000 Escape from Monkey Island EMI2009 Tales of Monkey Island TMI Telltale Games2022 Return to Monkey Island RMI Terrible Toybox Het karakteristieke van de franchise is de absurde humor, de cartooneske stijl van omgeving en personages. Daarnaast bevat het spel tal van bewuste anachronismes zoals liften, verkoopautomaten, achtbanen, telefonie en fototoestellen. Het eerste spel was relatief primitief; de plaatjes werden getekend in een beperkte resolutie en een beperkt aantal kleuren. Bij het tweede deel nam de kwaliteit van de plaatjes toe door de toegenomen capaciteiten van de SCUMM-engine. Ook de muziek was beter door middel van het iMUSE-muzieksysteem, waarbij de kwaliteit sterk afhing van de geluidskaart; met een Wavetable-geluidskaart werden zeer mooie klanken ten gehore gebracht. Het derde spel maakte de overstap van DOS naar Windows en bracht de kwaliteit van de plaatjes omhoog naar SVGA. Bij het vierde deel werd overgestapt op 3D-personages in een 2D-wereld.
Toen "Tales of Monkey Island" werd aangekondigd, besloot LucasArts om het eerste spel opnieuw uit te geven. Het verhaal werd behouden, maar de interface en vormgeving van personages, kleuren, resolutie werd opgetrokken zodat deze beter aanleunen met de rest van de franchise. Ook werden de teksten nu ingesproken.Shiver Me Timbers! Monkey Island® Is Back This Summer! (gearchiveerd) Tegen verwachtingen in, kondigde LucasArts enkele maanden later aan dat ook het tweede deel wordt heruitgebrachtBig Whoop! Monkey Island® 2 Special Edition: LeChuck’s Revenge® Sets Sail This Summer (gearchiveerd) In september 2011 verscheen ten slotte nog een dvd met daarop de special versions van de eerste twee spellen en nog wat bonusmateriaal.Monkey island Special Edition Collectie komt op 9 september 2011 uit. Gearchiveerd op 22 april 2016.
Jaar heruitgave Titel Ontwikkelaar2009 The Secret of Monkey Island Special Version LucasArts2010 Monkey Island 2 Special Version: LeChuck's Revenge2011 Monkey Island: Special Edition Collection
Daarnaast is er nog The Booze of Monkey Island, een officieus spel dat werd gemaakt door de Italiaanse onafhankelijke studio Bean Adventure Agency en werd uitgebracht in oktober 2024.
Rode Draad Doorheen alle spellen is er min of meer een rode draad die in elk deel duidelijk terugkomt: Een slechte/negatieve situatie ontstaat meestal door ofwel een stommiteit van Guybrush ofwel door Voodoo/Zwarte magie van LeChuck die expert is in deze materie Guybrush dient de situatie ongedaan te maken via een ander Voodoo-ritueel/Witte magie. Hij wordt hierbij in veel gevallen geholpen door de Voodoo-dame. Guybrush dient Elaine meermaals te redden uit de handen van LeChuck. Deze laatste wil dat Elaine zijn demonische bruid wordt.
Personages
Hoofdpersonages Er zijn drie hoofdpersonages in Monkey Island: Guybrush Threepwood, Elaine Marley en Kapitein LeChuck. Zij zijn de basis van de plot van elk deel en zijn dicht met elkaar verbonden: zowel LeChuck als Guybrush zijn verliefd op Elaine. Elaine toont enkel haar gevoelens richting Guybrush wat in de ogen van LeChuck leidt tot een driehoeksverhouding.
Personage Omschrijving Guybrush Threepwood Guybrush Threepwood is de protagonist van alle zes de spellen. Op zijn tocht om piraat te worden, wordt hij tot over zijn oren verliefd op Elaine Marley. Hij doorkruist regelmatig het pad van slechterik LeChuck. Elaine Marley Elaine Marley is "het liefdesobject". Guybrush en LeChuck willen affectie van haar. LeChuck LeChuck is de slechterik uit de serie. Eerst is hij een geest, later zombie, nog later een demon en in deel 5 voor een tijdje terug een normale mens. Hij is van plan om te trouwen met Elaine en wil de ultieme voodoo-kracht bemachtigen om over de zee te kunnen regeren.
Andere personages Deze personages komen voor in één of meerdere delen. Ze zijn gerelateerd aan de plot en helpen Guybrush regelmatig om zijn doel te bereiken (of hij het nu wil of niet).
Personage Omschrijving Bob Een geest-piraat en bemanningslid van de scheepscrew van LeChuck. SMI: Bob is LeChuck zijn eerste bootsman. Hij waarschuwt LeChuck over de aankomst van Guybrush op Mêlée Island en over zijn vooruitgang gedurende het spel. Bob zijn hoofd zit los en valt daarom regelmatig. RMI: Bob is gedegradeerd en hangt nu in de masten van het schip van LeChuck als afschrikmiddel. Bugseye, Moose, Noogie en Santino De bemanningsleden van Coronada de Cava. Ze werden opgeslokt door een reusachtige lamantijn waar ze al jaren in zitten.
TMI: Santino is ondertussen overleden, maar blijft als skelet bij de bende. Omdat ze het leven in de buikholte van de lamantijn zeer goed vinden, willen ze er zo lang mogelijk blijven. Ze zijn ervan op de hoogte dat Coronada de Cava in de mond/keelholte van de lamantijn verblijft. Aangezien ze hem een vervelende man vinden, hebben ze een broederschap opgericht: Coronada de Cava mag er niet achter komen dat ze in de buikholte van de lamantijn zitten. Ze hebben het slakkenhuis uit het oor van de lamantijn gehaald zodat deze zijn richting is verloren. Captain Dread Een kapitein met dreadlocks. Hij heeft Jamaicaanse roots.
MI2: Guybrush chartert zijn schip om te reizen naar andere eilanden.Carla Oorspronkelijk was ze de zwaardmeester van "Mêlée Island" en woonde op een geheime locatie.
SMI: De winkelier brengt Guybrush ongewild tot bij Carla. Carla wordt lid van Guybrush zijn bemanning nadat ze door hem werd verslagen in een partij zwaardvechten. Ze muit met de rest van de bemanning zodra ze vertrekken. EMI: Ze wordt terug lid van de bemanning in ruil voor eens ambtenarenjob. RMI: Ze is nu de gouverneur van "Mêlée Island" en bijhorende eilanden. Coronada de Cava Hij is een ontdekkingsreiziger die jaren geleden is vertrokken.
TMI: Hij heeft een liefdesrelatie met de voodoo-dame. Om zijn liefde te bewijzen, is Coronada jaren geleden op zoek gegaan naar "La Esponja Grande". Hij had vier bemanningsleden: Santino, Bugseye, Moose en Noogie. Hun schip werd opgeslokt door een reusachtige lamantijn. Coronada verblijft in de mond/keelholte van de lamantijn tot wanneer de lamantijn naar de paargronden gaat, wat om de een of andere reden niet gebeurt. Hij is ervan overtuigd dat zijn bemanningsleden zijn omgekomen. Hij heeft een schuldgevoel en hoort in zijn gedachten zijn bemanningsleden nog roepen. Griswold Goodsoup & Family De familie Goodsoup had een hotelketen in en rondom de Caraïben:
CMI: Het meest bekende en prominente hotel ligt op Blood Island. Het wordt uitgebaat door het laatst overblijvende levende familielid: Griswold Goodsoup. Minnie Stronie Goudsoup leeft als geest in de familietombe.
Goodsoup betekent letterlijk "goede soep". In de stamboom van de familie Goodsoup vinden we mensen terug die genoemd zijn naar een soep zoals Minnie Stronie Goodsoup (Minestrone), baron Chowder Goodsoup (een Amerikaanse soep op basis van vis en mosselen), graaf Gazpacho (Gazpacho-soep), Hertogin Cream of Goodsoup (roomsoep), ... Herman Toothrot Een oude, gestrande kluizenaar die Guybrush ontmoet op Monkey Island. Het is snel duidelijk dat hij aan geheugenverlies lijdt en vormen van dementie vertoont. Herman accepteerde zijn nieuwe levensstijl. Hij vult zijn tijd met mediteren en als hij personen ontmoet (meestal de kannibalen) speelt hij met hen gedachtenspelletjes. In deel 4 komt de ware identiteit van Herman naar boven.
SMI: Guybrush ontmoet Herman op "Monkey Island". Volgens een gevonden dagboek was Herman twintig jaar geleden op zoek naar het "geheim van Monkey Island". De schatkaart bleek echter een voodoo-recept te zijn waardoor hij en zijn scheepsmaat op Monkey Island belandden. Nadat zijn maat stierf, bouwde Herman een schip. In plaats van zelf te vertrekken, zette Herman apen op de boot die hulp moesten gaan halen. De apen zijn nooit teruggekeerd. Herman leeft in onmin met de kannibalen omdat het niet duidelijk is welk materiaal van wie is. MI2: Herman is nu op Dinky Island. In dit spel vraagt Herman aan Guybrush: "Welke kleur heeft een boom die in een bos omvalt als niemand hoort dat de boom in kwestie is omgevallen?" Guybrush zegt uiteindelijk "Deze kan alle kleuren hebben". Het antwoord van Herman: "Filosofie is niet meer dan tijdsverlies. Veel studenten hebben er jaren voor nodig om te leren wat jij zonet in 10 minuten hebt gedaan." Herman heeft niet echt een rol in dit spel en is eerder een red herring. EMI: Herman is nu weer op Monkey Island. Hij krijgt zijn geheugen terug en vertelt een ander levensverhaal. In werkelijkheid is hij de ex-gouverneur van "the Tri-Island area". Zijn echte naam is "Horatio Torquemada Marley". Hij is dus de grootvader van Elaine. De naam "Herman Toothrot" had hij ontleend aan initialen die in zijn eigendom stonden. Horatio was op zoek naar "de ultieme belediging" in dezelfde periode als Ozzie Mandrill. Ozzie en LeChuck dreven het schip van Horatio in een grote draaikolk. Horatio belandde op Monkey Island met geheugenverlies. Het nieuwe verhaal van Horatio leidde tot kritiek vanuit de spelersgemeenschap wegens inconsistentie. In MI2 komen we te weten dat LeChuck en Horatio zo'n drie jaar eerder op zoek waren naar de schat van Big Whoop. LeChuck was de eerste die Big Whoop bereikte en daardoor een ondode werd. Horatio trachtte hem te stoppen, maar faalde. Daarom verscheurde hij de map van Big Whoop in vier stukken waarvan hij er zelf één in bewaring nam. Wanneer LeChuck als ondode terug naar Horatio ging, bood hij hem oneindig leven aan in ruil voor een stuk van de map. Omdat Horatio dit niet wilde, werd hij door LeChuck op een boot gezet die in een draaikolk terechtkwam. LeChuck vermoordde de andere bemanningsleden in zijn zoektocht naar de vier kaartstukken. RMI: Guybrush valt op Terror Island tijdens een tocht in een grot door een spelonk enkele meters naar beneden. In dat deel van de grot vindt hij Herman die beweert daar al minstens tien jaar te zijn. Herman lijdt terug aan dezelfde vormen van dementie als in SMI en MI2. Als Guybrush een uitweg vindt, wil Herman hem in ruil een voorwerp geven waar eerstgenoemde naar op zoek is. Guybrush komt in bezit van dat voorwerp en vindt de uitgang, zonder Herman. Het spel verplaatst zich dan even naar het heden waar Boybrush vraagt wat er met Herman is gebeurd. Het antwoord van Guybrush: het lot van Herman behoort niet tot dit verhaal. Later in het spel wordt duidelijk dat Elaine Herman heeft kunnen bevrijden uit de grot. Guybrush noch Herman refereren naar de gebeurtenissen in EMI. Ignatius Cheese Eigenaar van de Scumm Bar op Monkey Island tijdens EMI. Hij kocht de Scumm Bar over van een zekere Ron. Ignatius wordt lid van de bemanning van Guybrush nadat hij verliest met armworstelen. Later verkoopt hij de bar aan LeChuck en Ozzie Mandrill.Kannibalen De kannibalen heten Red Skull, Sharptooth en Lemonhead.
SMI: ze wonen op Monkey Island. Guybrush wordt door hen opgesloten nadat hij een banaan van hen steelt. Later helpen ze hem en maken een spray die geesten vernietigt.