George Soros, geboren als György Schwartz (Boedapest, 12 augustus 1930), is een Hongaars-Amerikaans zakenman en publicist.
Hij verwierf een enorm vermogen met beursspeculaties, geld dat hij is gaan gebruiken voor het realiseren van zijn filosofische en politieke idealen. Aanvankelijk lag zijn focus op het ondersteunen van democratische ontwikkelingen in Oost-Europa. In mei 2020 was Soros goed voor zo'n 8,3 miljard dollar nadat hij meer dan 32 miljard dollar had gedoneerd aan de Open Society Foundations, waarvan inmiddels al meer dan 15 miljard dollar is uitgegeven. Volgens Forbes maakt dit hem "de meest genereuze gever" (kijkend naar percentage van vermogen). Met een totaalbedrag van 24 miljard dollar aan donaties (76 % van zijn totale vermogen) is hij een van de gulste Amerikaanse donateurs.
Levensloop Jeugd Soros werd geboren in een familie met een Joodse achtergrond, als zoon van de Esperanto-auteur Tivadar Soros. Hij groeide op met de kunsttaal, zodat gezegd kan worden dat hij een van de weinige Esperanto-moedertaalsprekers is. De familienaam Schwartz werd door zijn vader in 1936 verhongaarst.
Soros overleefde de bezetting van Hongarije door nazi-Duitsland, maar wilde na de bevrijding door de Sovjetrussen in 1946 uitwijken naar het Verenigd Koninkrijk. In 1947 kon hij, om deel te nemen aan het Esperanto-Wereldcongres in Bern, op legale wijze Hongarije verlaten.
In Bern ontmoette hij Grégoire Maertens uit Brugge, de latere (1980-86) voorzitter van de Esperanto-Wereldvereniging. Maertens stelde hem voor om na het congres mee naar Brugge te reizen. Tijdens een verblijf van enkele dagen in Brugge slaagden ze erin de documenten te bekomen die Soros moesten toelaten het Verenigd Koninkrijk binnen te komen. Daarna reisden ze door naar het Internationaal Jongerencongres in Ipswich.Tijdschrift La Juna Vivo 117 kaj 118 (1947); gefilmd interview (2018) met Grégoire Maertens; mail (10 januari 2024) van het kantoor van Georges Soros aan de familie Maertens.
Na dit congres verkreeg Soros een studievisum en hij studeerde in 1952 af aan de London School of Economics.
Grote invloed op Soros' politieke opvattingen hadden de colleges van de conservatief-liberale filosoof Karl Popper. In navolging van Popper wil Soros strijden tegen ideologieën en politieke systemen die zich afsluiten voor rationele kritiek, de vijanden van de "open society".
Zaken In 1956 vestigde Soros zich in de Verenigde Staten, waar hij werk vond als beleggingsanalist en arbitrage-handelaar. Vanaf 1967 leidde hij offshore funds voor Arnhold & S. Bleichroeder. Na 1973 beheerde hij eigen fondsen. Bekend is zijn Quantum Fund, formeel gevestigd op Curaçao.
Soros kwam in het nieuws toen hij in 1992 op grote schaal speculeerde met de Britse pond. Op Zwarte Woensdag (16 september 1992) werd de Britse regering gedwongen de munt te devalueren. Soros maakte hierbij meer dan 1 miljard dollar winst.Mallaby, Sebastian, More Money Than God, Penguin, 2010, p. 167. Soros maakte van zijn manier van zakendoen geen geheim. In 2005 werd hij in Frankrijk veroordeeld tot een boete van 2,8 miljoen dollar wegens handel met voorkennis in aandelen van de bank Société Générale.
Kredietcrisis In november 2008 moesten Soros en enkele andere hedgefonds-managers verschijnen voor het Amerikaanse Congres om vragen te beantwoorden over hun rol in de kredietcrisis. Soros gaf toe dat hedgefondsen medeverantwoordelijk waren voor de "zeepbel" in de financiële markten. Maar instanties als de Federal Reserve en regulators lieten het gebeuren, aldus Soros. Hij pleitte voor meer regulering. Het ongebreidelde vrijemarkt-kapitalisme ligt aan de wortels van de crisis, meent Soros. In 2007 verdiende hij 2,9 miljard dollar.Soros faces Congress over hedge funds' role in meltdown, The Telegraph, 17 november 2008. Gearchiveerd op 12 maart 2023. Na het herhaaldelijk beschrijven van Bitcoin als 'zeepbel' gaf Soros begin april 2018 toe zich voor te bereiden op een investering in cryptogeld.George Soros to start trading cryptocurrencies after saying Bitcoin was a 'bubble' during 2018 price crash, Metro, 9 april 2018. Gearchiveerd op 12 maart 2023.
Politiek Soros zet zijn vermogen ook in voor het ondersteunen van pro-democratische bewegingen en gematigd-progressieve projecten. Dat begon in 1979 met beurzen voor zwarte demonstranten die wilden studeren aan de Universiteit van Kaapstad. Net zoals Soros in de nadagen van het Sovjetcommunisme organisaties als Solidarność en Charta 77 steunde, zo steunde hij ook in voormalige Sovjetrepublieken democratisering via ngos en het maatschappelijk middenveld.
Organisaties die hij steunde waren met hun kritische anti-corruptie en pro-democratie-agenda drijvende krachten achter revoluties, zoals de Rozenrevolutie in Georgië (2003) en Oranjerevolutie in Oekraïne (2004).Waarom is George Soros de kop van jut?, NRC, 19 augustus 2016 Na de val van het communisme bleef hij via zijn Open Society Institute (opgericht in 1993) de ontwikkeling van de democratie in Oost-Europa, Zuid-Afrika en elders stimuleren.
Tot zijn initiatieven behoren een programma om bibliothecarissen op te leiden en de oprichting van de Central European University, aanvankelijk in Praag en Boedapest, sinds 2019 in Wenen gevestigd. Hij ondersteunt verder Transparency International, dat zich inzet voor de bestrijding van corruptie, en Millennium Promise dat probeert de armoede in Afrika te verminderen.
Hoewel Soros zich eerder niet wilde mengen in de Amerikaanse politiek, heeft hij in 2004 de presidentskandidatuur van John Kerry gesteund. Sindsdien heeft hij verschillende andere projecten gesteund, zoals het drugsprobleem op een alternatieve manier aan te pakken.George Soros: Why I Support Legal Marijuana, The Wall Street Journal, 26 oktober 2010. Gearchiveerd op 4 april 2023.
"Soros Leaks" In augustus 2016 plaatsten hackers correspondentie, rapporten en gedetailleerde financiële informatie over door de Open Society Foundations gesponsorde projecten online, de zogenaamde Soros Leaks, waaruit onder andere de mate waarin Soros Palestijnse burgerrechtenbewegingen financiert en probeerde verkiezingen en referenda te beïnvloeden naar voren kwam. Soros staat bekend om zijn steun voor het multiculturalisme en een open-grenzenbeleid in Europa en de rest van de wereld. Daartoe financiert hij meerdere projecten voor een eengemaakt Europa en verschillende liberale anti-discriminatiebewegingen.'Russische hackers' lekken bestanden van miljardair George Soros, De Morgen, 15 augustus 2016. Gearchiveerd op 13 augustus 2018.Soros Leaks: zeker 4,9 miljoen euro naar Nederlandse organisaties, NOS, 15 augustus 2016. Gearchiveerd op 16 november 2022. De publicatie leidde tot ophef en kritiek onder met name pro-Israël-activisten, Eurosceptici en samenzweringstheoretici.George Soros criticised by pro-Israel groups as conspiracy theorists seize on Open Society Foundations leak, The Independent, 16 augustus 2016. Gearchiveerd op 20 oktober 2021. Op de website die de documenten publiceerde, werd Soros neergezet als een "vampier" die "marionetten" en "slaven" zou bespelen die "het bloed van miljoenen en miljoenen mensen vergieten om hem nóg rijker te maken dan hij al is".Hacked Soros e-mails reveal plans to fight Israel's 'racist' policies, Jerusalem Post, 15 augustus 2016
Central European University
In april 2017 bekrachtigde het Hongaarse Parlement een wet die buitenlandse universiteiten verbiedt, wanneer die geen vestiging hebben in hun land van oorsprong. Door die wet kon de Central European University (CEU), door Soros opgericht via zijn Open Societies Foundation, verboden worden. De universiteit doceert vooral sociaal-politieke vakken, en had enkel een campus in Boedapest. Tegenstanders van de wet spraken van een aanslag op het vrije onderwijs, maar de regering beschuldigde Soros van politieke inmenging. Volgens de Hongaarse regering zou de universiteit een verkapte politieke instelling zijn waarin activistische professoren vooral een boodschap van open grenzen, multiculturalisme en te liberaal geïnterpreteerde mensenrechten aan de studenten willen opdringen.Jenne Jan Holtland, Universiteit George Soros nieuwste doelwit van Hongaarse regering Orbán, De Morgen, 30 maart 2017. Gearchiveerd op 2 juni 2023. Vanwege de aanhoudende politieke druk van de regering Orbán verhuisde de universiteit in 2019 naar Wenen.
Privé Soros is driemaal getrouwd en tweemaal gescheiden; hij heeft vijf kinderen.
Investeringsfondsen George Soros financierde met zijn vermogen verschillende fondsen: het family office (voormalig hedgefonds) Soros Fund Management LLC, de Open Society Foundations (OSF) en het aanverwante Soros Economic Development Fund (SEDF) – beide met maatschappelijk doel – en de Quantum Group of Funds, een groep hedgefondsen waarin Soros participeert.
Publicaties De crisis van het mondiale kapitalisme, 1998 Globalisering, 2002 De zeepbel van de Amerikaanse macht, 2004 De illusie van onfeilbaarheid, 2006 De internationale kredietcrisis, 2008 Succes in tijden van crisis, 2010
Literatuur M.T. Kaufman, Soros: The Life and Times of a Messianic Billionaire, 2002
Externe link Website George Soros
Categorie:Amerikaans belegger Categorie:Hongaars Holocaustoverlevende