1. FC Köln (volledige naam: 1. Fußball-Club Köln 01/07 e.V.) is een Duitse sportclub uit Keulen, die met ingang van het speelseizoen 2025-2026 is gepromoveerd naar de 1. Bundesliga.
De club ontstond op 13 februari 1948 door een fusie tussen Kölner BC 01 en SpVgg Sülz 07. Net als vele Duitse clubs is 1. FC Köln onderdeel van een grote sportclub met daarin andere sporten als handbal, tafeltennis en turnen. De club is een van de grootste ter wereld in ledenaantallen. Op 24 september 2024 had de club 140.000 leden. Daarmee staat ze in Duitsland op de 7e plek, en wereldwijd op de 10e plek.
In de jaren zestig was 1. FC Köln zeer succesvol. Na een landstitel in 1962 was Köln een van de zestien clubs die werden uitgekozen voor de eerste Bundesliga, en tegelijk weer kampioen werd. In het seizoen 1977/78 won de ploeg de dubbel. In de jaren negentig ging de club langzaamaan achteruit. In seizoen 1997/98 degradeerde FC Köln voor het eerst naar de 2. Bundesliga. De club zou zelfs uitgroeien tot een liftploeg. FC Köln staat 10e in de eeuwige ranglijst van de Bundesliga, en 3e in de eeuwige ranglijst van de Oberliga West, de eerste klasse voor de Bundesliga.
Geschiedenis Tot aan de Tweede Wereldoorlog waren er in Keulen meerdere clubs die ongeveer even sterk waren. Zo waren er VfL Köln 1899, VfR Köln 04 (het latere Viktoria Köln), SV Mülheim, Kölner BC en SpVgg Sülz 07. Geen van deze clubs was sterk genoeg om echt te concurreren met de andere grote clubs uit de regio.
De eerste voorloper van 1. FC Köln, Kölner BC 01, werd opgericht op 6 juni 1901. In 1912 werd de club Duits kampioen en stootte zo door naar de nationale eindronde. De club werd in de kwartfinale afgemaakt door Karlsruher FV met 1-8. Sinds de jaren dertig speelde de club nog maar occasioneel op het hoogste niveau.
De andere voorloper van 1. FC Köln was SpVgg Sülz 07. In 1928 werden ze kampioen van Duitsland waardoor ze zich plaatsten voor de eindronde om de landstitel. In de eerste ronde werd Eintracht Frankfurt met 3-1 opzij gezet, maar in de kwartfinale werden ze verslagen door FC Bayern München met 5-2. In 1933 werd het voetbal gereorganiseerd en werd de Gauliga ingevoerd als hoogste klasse. Er waren zestien divisies en Sülz ging in de Gauliga Mittelrhein spelen. De club boekte behoorlijk wat succes en werd in 1938/39 kampioen. Hierdoor plaatste de club zich voor de eindronde om de landstitel, maar werd daar in de groepsfase uitgeschakeld. In 1941 werd de Gauliga Mittelrhein opgesplitst in de Gauliga Köln-Aachen en de Gauliga Moselland met daarin ook ploegen uit het bezette Luxemburg. In 1944 moest de club omwille van de oorlog een tijdelijke fusie aangaan met VfL 99 en werd kampioen. In de kwalificatieronde van de landstitel werd de club uitgeschakeld.
Een succesvolle nieuwe club 1. FC Köln werd opgericht in 1948 na de fusie van de twee bovenstaande clubs, ondanks een (milde) rivaliteit tussen de twee fusieclubs. De ploeg begon in de Oberliga West, een van de vijf hoogste klassen, vanaf het seizoen 1949/50. Na een tweede plaats in 1952/53 plaatste de club zich voor de eindronde die nu in twee groepen van vier clubs en werd derde. Het volgende seizoen werd de club weer Oberliga-kampioen en werd tweede in de eindronde. In datzelfde jaar 1954 verloor de ploeg de bekerfinale tegen VfB Stuttgart. Pas vier jaar later plaatste de club zich nog eens voor de eindronde. Dat presteerde Köln vanaf 1958 6 maal achtereen, eerst als tweede, daarna met vier Oberliga-kampioenschappen achterelkaar. In 1959/60 kon de club voor het eerst plaatsen voor de finale om de Duitse landstitel die het met 3-2 verloor van HSV. In 1961 speelde Köln voor het eerst Europees, maar werd in de eerste ronde uitgeschakeld door Internazionale.
In 1961/62 werd de club voor de eerste keer landskampioen doordat de finale met 4-0 gewonnen werd van 1. FC Nürnberg. In de Europacup I kreeg de club in de eerste ronde een 8-1 pandoering van het Schotse Dundee FC en was meteen uitgeschakeld. Door de uitstekende noteringen werd 1. FC Köln vanzelfsprekend geselecteerd voor de eerste Bundesliga, die in 1963 van start ging. Men werd in 1964 zelfs de eerste kampioen van de nieuwe competitie.
In 1965 haalde de ploeg de kwartfinale van de Europa Cup 1, waarin zij speelde tegen Liverpool FC. Na twee maal een 0-0 moest een derde wedstrijd de beslissing brengen. Deze wedstrijd in het Feyenoord-stadion in Rotterdam eindigde ook in een gelijkspel, 2-2. Aangezien er nog geen penalty's waren geïntroduceerd werd de winnaar bepaald door middel van het tossen met een muntstuk. In plaats van een munt gebruikte de Belgische arbiter een blokje hout. Zelfs de eerste toss bleef gelijk: het opgegooide blokje bleef op zijn kant in het gras steken. Helaas voor 1. FC Köln werd de tweede toss verloren.
In het roemruchte verleden is de ploeg door twee Nederlandse trainers gecoacht, te weten Rinus Michels en Huub Stevens.
Dieptepunt in de historie van de club is het feit dat de ploeg het langst achtereen niet heeft gescoord in de Bundesliga. In 2002 moesten de fans 1034 minuten (bijna twaalf wedstrijden) wachten op een goal van hun club.
In de beginjaren van de Bundesliga, 1. FC Köln (bij hun fans afgekort met 'FC') was Köln de club die de meeste punten haalde. Echter, in het begin van de jaren negentig werden de prestaties minder en dit leidde tot de 1e degradatie in 1998. In de laatste jaren is de ploeg een aantal maal gepromoveerd en daarna weer gedegradeerd. In 2005 promoveerde de ploeg weer naar de Bundesliga. 1. FC Köln degradeerde na één jaar weer naar de 2. Bundesliga. Ster in dat team was Lukas Podolski, die door zijn goede seizoen werd getransfereerd naar FC Bayern München.
2006-2009: Terugkeer naar de Bundesliga onder Christoph Daum Seizoen Comp. Plek Beker Europa 2006/07 2. Bundesliga 9e Achtste Finale 2007/08 2. Bundesliga 3e Eerste ronde 2008/09 Bundesliga 12e Tweede ronde Groene arcering: Promotie naar de Bundesliga miniatuur|links|Milivoje Novakovič, zes seizoenen lang een betrouwbare spits
Net zoals in voorgaande degradaties stond het begin van het seizoen 2006/07 in het teken van veel wijzigingen in het team. Maar liefst 18 spelers vertrokken naar een andere club, en 14 nieuwe spelers werden gehaald. Onder de nieuwkomers zaten onder andere Thomas Broich en Fabrice Ehret, die gezamenlijk ongeveer 180 wedstrijden voor de club zouden gaan spelen. De belangrijkste aanwinst was echter de Sloveense Spits Milivoje Novakovič die in zijn gehele periode bij 1. FC Köln 176 wedstrijden zou spelen, waarin hij 82 doelpunten wist te maken.
Ondanks een goede start in de eerste seizoenshelft stond de club niet op de beoogde positie die recht zou geven op promotie. Na een 0-1 thuisnederlaag tegen Erzgebirge Aue werd coach Latour ontslagen. Keeperscoach Holger Gehrke nam op interim-basis het team onder zijn hoede, waarna hij op 27 november 2006 werd opgevolgd door Christoph Daum. De trainer die de club eerder trainde in de periode 1986-1990 werd aangesteld om promotie af te dwingen. Echter verliep de tweede seizoenshelft dusdanig teleurstellend dat de club zelfs haar grootste nederlaag op het tweede niveau leed: 0-5 tegen Rot-Weiss Essen. Met een negende plek had de club haar doel om te promoveren met afstand niet gehaald. In het bekertoernooi liet het team wel zien over potentie te beschikken door onder andere Schalke 04 in de tweede ronde met 4-2 te verslaan. Uiteindelijk strandde de club in de achtste finale tegen Eintracht Frankfurt.
miniatuur|rechts|150px|Mišo Brečko speelde 206 wedstrijden voor de club Ondanks een teleurstellende eindstand kondigde trainer Christoph Daum zijn contract tot 2010 uit te zitten, mits de club in het nieuwe seizoen 2007/08 zou promoveren. Om het team te versterken diende Daum enkele verzoeken in die door de club gehonoreerd werden. De club haalde onder andere de Colombiaanse keeper Faryd Mondragón en verdediger Ümit Özat, met wie Daum ook in Turkije had gewerkt. Daarnaast volgden Kevin McKenna en Youssef Mohamad die beiden (respectievelijk 140 & 120 wedstrijden voor de club) uitgroeiden tot belangrijke basiskrachten in het team.
Na een wisselvalig seizoen dat begon met een bekernederlaag in de eerste ronde tegen het tweede team van Werder Bremen, werd op de voorlaatste speeldag door een 2-0 overwinning op Mainz 05 de derde plek veilig gespeeld. Belangrijke bijdrage aan de promotie hadden de spitsen Milivoje Novakovic (topscorer met 20 goals) en Patrick Helmes (17 goals). Van de vijf promoties is dit de slechtste uit de clubgeschiedenis. Naast dat de club slechts op de derde plek eindigde, wist het ook maar 60 punten te verzamelen en volgde de nummer 4 (wat geen promotie zou betekenen) op slechts 2 punten.
Seizoen 2008/09 was een solide Bundesliga-seizoen voor de club, ondanks het vertrek van spits Helmes naar Bayer 04 Leverkusen. Met het aantrekken van Petit en Pedro Geromel werden echter twee, wat later bleek, goede spelers aangetrokken. Ook werd rechtsback Mišo Brečko gehaald, wie uiteindelijk 206 wedstrijden voor Köln zou gaan spelen. De club eindigde op een twaalfde plek, en wist voor het eerst sinds 2000/01 na een promotie in de Bundesliga te blijven. Novakovic bleek ook op het hoogste niveau het net te kunnen vinden en wist 16 keer te scoren. Aan het einde van het seizoen vertrok trainer Christoph Daum verrassend naar Fenerbahçe. Hij maakte gebruik van een speciale vertrekclausule die was opgenomen in zijn contract.
2009-2013: Van Bundesliga-middenmoter naar vijfde degradatie Seizoen Comp. Plek Beker Europa 2009/10 Bundesliga 13e Kwartfinale 2010/11 Bundesliga 10e Tweede ronde 2011/12 Bundesliga 17e Tweede ronde 2012/13 2. Bundesliga 5e Tweede ronde Rode arcering: Degradatie naar de 2. Bundesliga Bij aanvang van het seizoen 2009/10 keerde international Lukas Podolski terug naar Keulen. De club betaalde Bayern Munchen exact hetzelfde bedrag als waarvoor hij twee jaar terug voor verkocht werd. Met een bedrag van € 10.000.000 is Podolski de duurste aankoop uit de historie van 1. FC Köln. Als nieuwe trainer werd Zvonimir Soldo aangesteld. Om aan degradatie te ontsnappen werden er in de winterstop verschillende spelers gehuurd, vooral de vleugelaanvaller Zoran Tošić werd een belangrijke troef binnen het team en nam 5 van de slechts 33 doelpunten die Köln dit seizoen maakte voor zijn rekening. De club wist op een dertiende plaats in de competitie te eindigen met een vooral defensief ingestelde tactiek, wat mede het lage aantal doelpunten verklaarde. Dit betekende dat de club voor het eerst sinds de eerste degradatie in 1998 meer dan twee seizoenen in de Bundesliga zou spelen. In het bekertoernooi strandde Köln in de kwartfinale na een verlies tegen FC Augsburg.
Na een teleurstellende start van het seizoen 2010/11, met als opmerkelijkste aanwinsten Martin Lanig en Mato Jajalo, werd trainer Soldo in oktober 2010 ontslagen. In negen wedstrijden wist hij slechts eenmaal te winnen, waardoor de club genoodzaakt was hem te vervangen door voormalig onder 23 trainer Frank Schaefer. In november volgde het ontslag van Michael Meier als sport directeur van de club, zijn opvolger zou Volker Finke worden. Zijn eerste wapenfeit was het verkopen van flops Tomoaki Makino en Wilfried Sanou. Ook verving hij de vertrekkende keeper Faryd Mondragon met het aantrekken van Michael Rensing. In de tussentijd benoemde Schaefer Lukas Podolski als de nieuwe aanvoerder van het team, die de band overnam van Youssef Mohamad. Na een 1-4 nederlaag bij VfL Wolfsburg verkeerde Köln opnieuw in degradatie problemen. Dit deed Schaefer besluiten om een stap terug te doen, waardoor Finke als interim-coach de laatste wedstrijden voor zijn rekening zou nemen. Door de laatste drie wedstrijden te winnen wist de club zich te handhaven en eindigde het zelfs op een tiende plek.
miniatuur|rechts|150px|Timo Horn, werd in seizoen 2012/13 eerste keeper