right|260px|thumb| Om mee te doen aan het Wereldkampioenschap voetbal 2006 moesten de UEFA-landen (Europa) een voorronde spelen. In totaal namen 51 landen deel aan deze WK-kwalificatiereeks. De landenteams werden verdeeld in acht verschillende poules: vijf met zes landen en drie met zeven landen. Gastland Duitsland was automatisch gekwalificeerd en diende geen voorronde te spelen. Een van de nieuwkomers was de voormalige Sovjet-republiek Kazachstan, dat in 2002 was overgestapt van de Aziatische voetbalbond (AFC) naar de Europese voetbalbond (UEFA).

Opzet De ploegen in elke groep spelen tegen elkaar in een minicompetitie. Elk team speelt een uit- en thuiswedstrijd tegen elke andere ploeg uit de groep. De groepswinnaars kwalificeerden zich voor de WK-eindronde. De ploegen die als tweede eindigen worden gerangschikt volgens het aantal behaalde punten. Voor de eerlijkheid worden in de groepen met zeven landen de resultaten tegen de nummer laatst niet in rekening gebracht voor deze rangschikking. De twee beste van deze teams plaatsen zich eveneens rechtstreeks voor het wereldbekertoernooi. De zes andere teams worden uitgeloot om tegen elkaar te spelen in drie wedstrijden. De winnaars van deze heen- en terugwedstrijden kwalificeerden zich ten slotte ook nog voor de eindronde.

Gekwalificeerde landen FIFA-lidBesteprestatieGastland 6 juli 2000 16e1 14 1934 2002 3 Winnaar 1e Groep 1 8 oktober 2005 8e 1 1934 1998 0 Tweede 1e Groep 2 3 september 2005 1e 1 2006 – 0 – 1e Groep 3 8 oktober 2005 4e 2 1966 2002 0 Derde 1e Groep 4 12 oktober 2005 12e 3 1930 2002 1 Winnaar 1e Groep 5 8 oktober 2005 16e 12 1930 2002 3 Winnaar 1e Groep 6 8 oktober 2005 12e 3 1950 2002 1 Winnaar 2e Groep 6 8 oktober 2005 7e 2 1938 2002 0 Derde 1e Groep 7 12 oktober 2005 10e2 1 1930 1998 0 Halve finale 1e Groep 8 8 oktober 2005 3e 3 1998 2002 0 Derde 2e Groep 8 8 oktober 2005 11e 2 1934 2002 0 Tweede Winnaar play-off 16 november 2005 12e 8 1934 2002 0 Vierde Winnaar play-off 16 november 2005 8e 1 1934 1994 0 Kwartfinale Winnaar play-off 16 november 2005 9e3 1 1934 1990 0 Tweede 1 Inclusief deelnames van West-Duitsland, exclusief 1 deelname van de DDR. 2 Inclusief deelnames van Joegoslavië. 3 Inclusief deelnames van Tsjecho-Slowakije.

Loting De loting voor deze kwalificatie vond plaats op 5 december 2003 in Frankfurt, Duitsland. Bij de loting werden de landen verdeeld in 6 potten, bij de rangschikking werd rekening gehouden met de resultaten van het kwalificatietoernooi van het wereldkampioenschap in 2002 en het Europees kampioenschap 2004. Kazachstan deed aan beide toernooien niet mee en kwam daarom op laagste plek terecht. Vooraf werd tevens bepaald dat Engeland, Frankrijk, Italië en Spanje in een groep met 6 landen terecht zou komen.

Pot 1Pot 2Pot 3Pot 4Pot 5Pot 6Pot 7

Regels voor rangschikking Wanneer twee landen met evenveel punten eindigen in de rangschikking, worden volgende criteria gebruikt om de ploegen verder te rangschikken: meestal aantal punten behaald uit de twee onderlinge duels van de twee gelijke geëindigde ploegen doelpuntensaldo in de twee onderlinge duels meest doelpunten gescoord in de twee onderlinge duels doelpuntensaldo in alle groepswedstrijden meest doelpunten in alle groepswedstrijden een play-off op neutraal terrein, met verlengingen en penalty’s (tijdens de kwalificatie) lottrekking (in het eindtoernooi) Dit betekende een kleine wijziging ten opzichte van het Wereldkampioenschap voetbal 2002, waar het totale doelpuntensaldo als eerste criterium gold.

Groepen en wedstrijden Groep 1 Na het EK in 2004, waarbij het Nederlands Elftal weliswaar de halve finale haalde, maar het spel en de sfeer rond het team onbevredigend was, nam coach Dick Advocaat ontslag.https://www.metronieuws.nl/in-het-nieuws/sport/2016/06/euro-2004-dick-was-opeens-verdwenen/ Zijn opvolger werd Marco van Basten, op dat moment trainer van het jeugdteam van Ajax en geen ervaring hebbend als hoofdcoach.https://www.nieuwsblad.be/cnt/g1t7df2g Van Basten was de topscorer en grote man van het Nederlands Elftal, dat in 1988 Europees kampioen werd.https://www.hln.be/ek-voetbal/ek-retro-van-basten-maakte-in-1988-het-onmogelijke-waar-met-de-mooiste-goal-ooit~a9d627eb/ Nederland onderging een verjongingskuur: spelers als Jaap Stam en Frank de Boer stopten als international,https://www.voetbalkrant.com/nieuws/2004-05-26/stam-stopt-als-international Marco van Basten selecteerde Patrick Kluivert en Clarence Seedorf niet meer.https://www.voetbalkrant.com/nieuws/2004-08-27/geen-selectie-kluivert/amp Daar stond tegenover dat een batterij aan debutanten werden geselecteerd, bij een aantal bleek het een eenmalig succes,https://www.elfvoetbal.nl/Binnenland/275931/De-gekste-debutanten-onder-Marco-van-Basten-bij-Oranje spelers als Dirk Kuyt en Robin van Persie groeiden later wel uit tot basisspelers. Van Basten was vooral gecharmeerd van de spelers van AZ, in de komende twee jaar zouden negen spelers het Nederlands Elftal halen.https://voetbalstats.nl/alledebnedxiclub.php?clubid=160

De eerste tegenstander was meteen de grootste concurrent: Tsjechië was op het laatste EK zowel in de kwalificatie als in de eindronde te sterk. Tsjechië kon niet beschikken over zijn sterspeler Pavel Nedved die geblesseerd was geraakt tijdens hetzelfde EK,https://www.vi.nl/nieuws/tsjechi-zonder-nedved-en-galsek hij zou later zelfs bedanken voor het nationale team.https://www.vi.nl/nieuws/pavel-nedved-bedankt-voor-tsjechische-ploeg Bij Nederland ontbrak spits Ruud van Nistelrooij, hij was twee wedstrijden geschorst door de UEFA vanwege zijn kritiek op de scheidsrechter tijdens de halve finale van het EKhttps://www.vi.nl/nieuws/uefa-schorst-boze-ruud-van-nistelrooy, de eeuwige reservespits Pierre van Hooijdonk was zijn vervanger.https://feyenoord.supporters.nl/nieuws/artikel/6825/Gehele-Feyenoord-voorhoede-bij-Oranje-tegen-Tsjechie%3F Het vernieuwde Nederland had het zwaar tegen Tsjechië,https://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/986398/ervaringsdeskundige-van-der-vaart-we-werden-zoekgespeeld-maar-wonnen-wel-met-2-0.html maar door sterk keeperswerk van Edwin van der Sar en twee doelpunten van Van Hooijdonk won Nederland met 2-0.https://www.vi.nl/nieuws/nieuwe-rol-past-oude-rot-van-hooijdonk Na een halve misstap tegen Macedonië (2-2) veroverde Nederland de eerste positie van de groep door misstappen van de aanvankelijke koploper Roemenië tegen Tsjechië (1-0 nederlaag) en een 1-1 gelijkspel tegen Armenië.https://www.uefa.com/european-qualifiers/news/0254-0d7b6833b760-0a6d1b1740fa-1000--armenia-rattle-depleted-romania/

Voor de uitwedstrijd tegen Roemenië verbaasde van Basten opnieuw door de zojuist bij Ajax gedebuteerde Ryan Babel en Hedwiges Maduro te selecteren.https://www.vi.nl/nieuws/van-basten-haalt-babel-en-maduro-bij-oranje Nederland won met 0-2, beide spelers debuteerden en Babel scoorde zelfs het tweede doelpunt.https://ajax.supporters.nl/nieuws/artikel/8419/Babel-en-Maduro-debuteren-in-sterk-Oranje%3B-Babel-scoort Ook de thuiswedstrijd werd met 2-0 gewonnen,https://www.vi.nl/nieuws/roemeni-kan-foutloos-oranje-niet-stoppen Mark van Bommel werd snel in de tweede wedstrijd gewisseld. Van Bommel werd niet opgeroepen voor de volgende wedstrijd tegen Finland, omdat hij zijn verdedigende taken niet goed uitvoerdehttps://partyflock.nl/topic/782965:Mark-van-Bommel-stopt-als-international De wedstrijd tegen Roemenië zou altijd een stempel op hun relatie zijn.https://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/951914/van-bommel-en-van-basten-weer-tegenover-elkaar-was-gewoon-niet-goed-met-marco-.html Nederland had het zwaar tegen Finland, kwam wel op een 1-0 voorsprong dankzij Ruud van Nistelrooy en liep in de tweede helft verder uit (4-0).http://www.nickerie.net/News2005/2005-06-09%20-%20VK%20-%20Nederland%20-%20Finland%204-0%20-%20ploeg%20blijft%20zichzelf%20overtreffen.htm Met nog vier wedstrijden te spelen behield Nederland één punt voorsprong op Tsjechië, Roemenië stond op grote achterstand met zes punten minder en één wedstrijd meer gespeeld.

Op de negende speeldag maakte Nederland een belangrijke stap richting WK-deelname, zelf boekte het een (moeizame) 0-1 zege in en tegen Armenië,https://www.supver-psv.nl/nl/nieuws/3055.html terwijl Tsjechië met 2-0 van Roemenië verloor.https://www.fcupdate.nl/voetbalnieuws/2236/groep-1-roemenie-klopt-tsjechie/ Voor het beslissende duel in Praag had Nederland een voorsprong van vier punten, een gelijkspel zou goed genoeg zijn voor plaatsing.https://www.trouw.nl/nieuws/tsjechie-nederland-een-klassieker~b6a5dd57/ Net als een jaar eerder had Tsjechië de overhand, vooral Milan Baros was een plaag voor de Nederlandse verdediging, maar na het derde bijna-strafschop geval, waar Baros bij betrokken was gaf de scheidsrechter een strafschop. Van der Sar stopte de door Tomáš Rosický genomen strafschop, vlak daarna kwam Nederland op voorsprong door een snelle combinatie tussen Arjen Robben en afmaker Rafael van der Vaart. Nog voor rust scoorde Barry Opdam het tweede doelpunt, waarna Nederland zich kwalificeerde voor de eindronde.https://www.youtube.com/watch?v=PE1om7so7Ck&t=4s Tsjechië moest nu de laatste wedstrijd van Finland winnen om Roemenië voor te blijven voor een plaats in de Play-Offs. Tsjechië won met 0-3 in Helsinki en moest in de Play-Offs tegen Noorwegen spelen.https://m.fcupdate.nl/voetbalnieuws/4201/groep-1-tsjechie-naar-play-offs/

Nr. Land Resultaat1 12 10 2 0 27 3 +24 32 2 12 9 0 3 35 12 +23 27 Play-off3 12 8 1 3 20 10 +10 254 12 5 1 6 21 19 +2 165 12 2 3 7 11 24 –13 96 12 2 1 9 9 25 –16 77 12 1 2 9 4 34 –30 5

Groep 2 Groep 2 was een zware groep met vier kanshebbers voor kwalificatie: Denemarken, dat zich al vier keer achter elkaar plaatste voor een groot toernooi en op het EK in Portugal goed presteerde, de nummer drie van het laatste WK Turkije, Oekraïne dat zich steeds net niet plaatste voor een groot toernooi en vooral de plotselinge Europese kampioen Griekenland, dat onder de Duitse coach Otto Rehhagel met een defensieve speelstijl de Europese elite verraste.https://www.elfvoetbal.nl/binnenland/281882/dit-griekenland-flikte-het-onmogelijke-en-werd-in-2004-europees-kampioen- Kazachstan werd voor de eerste keer ingedeeld van de Aziatische naar de Europese zone, een succes werd het niet, het haalde maar één punt in twaalf wedstrijden.https://www.vi.nl/nieuws/kazachstan-wil-uefalid-worden

De start van Griekenland was hopeloos, het verloor met 2-1 van Albanië,https://m.nieuwsblad.be/cnt/g788i0qs dat al na tien minuten met 2-0 voor stond en gecoacht werd door de Duitse oud-international Hans-Peter Briegel.https://www.worldsoccer.com/news/briegel-to-coach-albania-49733 De Europese kampioen won pas zijn vierde wedstrijd en had meteen een achterstand in deze groep. Denemarken en Turkije liepen ook al averij op, ze kwamen beiden niet verder dan een gelijkspel tegen Georgië. De koppositie werd voor het kalenderjaar 2004 genomen door Oekraïne, het speelde gelijk tegen Denemarken (uit) en Griekenland (thuis), won in de laatste minuut met 2-1 van Kazachstan door een doelpunt van Roeslan Rotan en nam een voorsprong van vijf punten op Turkije door met 0-3 te winnen, Andrij Sjevtsjenko scoorde twee keer.https://www.uefa.com/european-qualifiers/news/0254-0d7b68338a4f-464769a650ad-1000--ukraine-pass-turkish-test/