thumb|159x159px|Geraniol, een monoterpeenTerpenen zijn een klasse biologische koolwaterstoffen, afgeleid van isopreen, die in veel planten, vooral coniferen, geproduceerd worden, maar ook in enkele zeldzame gevallen van dierlijke oorsprong kunnen zijn.
Isopreen is niet de eigenlijke biochemische precursor van de terpenen. De natuur gebruikt isopentenylpyrofosfaat (IPP). Deze biologische stof wordt gevormd uit azijnzuur. Azijnzuur ondergaat zo conversies via lanosterol (een triterpeen) tot de menselijke steroïdhormonen.
Een voorbeeld van een terpeen is myrceen, dat kan geïsoleerd worden uit laurierbladeren en dat de grondstof is voor de bereiding van verschillende geurstoffen, onder andere geraniol (dat naar rozen ruikt).
Veralgemenend zijn "terpenen" alle verbindingen die bestaan uit een aantal isopreen-blokken; zo onderscheidt men: hemiterpenen ("halve terpenen", met vijf koolstofatomen, C5, bestaan uit 1 isopreen-eenheid); monoterpenen (2 isopreen-eenheden, C10), bijvoorbeeld sabineen; sesquiterpenen (3 isopreen-eenheden, "anderhalve terpenen", C15), bijvoorbeeld bèta-caryofylleen; diterpenen (4 isopreen-eenheden, C20), bijvoorbeeld sclareol; triterpenen (6 isopreen-eenheden, C30) (hiertoe behoren de steroïden); tetraterpenen (8 isopreen-eenheden, C40), bijvoorbeeld caroteen; polyterpenen (hogere polymeren; bijvoorbeeld isopreenrubber).
Veel vitaminen zijn afgeleid van terpenen, met name de vetoplosbare vitaminen A, D, E en K.Dr. H. Lautenschläger Fragrances, vitamins and hormones - the ABC of terpenes
Natuurlijke terpenen kunnen tal van biologische functies hebben.J. Gershenzon & N. Dudareva, Nature Chemical Biology 3, 408 - 414 (2007)
In 2006 werd een terpeen ontdekt dat in een plant (keizerskroon) voorkomt en waarmee mollen worden afgeschrikt, namelijk (prenylmercaptaan).
Rupsen van pages hebben een gevorkt orgaan (osmeterium) dat bij gevaar snel wordt uitgestoken en terpenen afscheidt, om zo vijanden te verjagen met de stank. thumb|left|Osmeterium van de rups van Papilio glaucus
Schrijvertjes zijn waterkevers die zowel sesquiterpenen als norsesquiterpenen uitscheiden om vijanden af te schrikken.
Producten met terpenen + Gezondheidsproducten Naam Land van herkomst IngrediëntenBuckley's Mixtura Canada Bevat Canadabalsem (een terpentijnolie); in Nederland niet meer verkrijgbaarChi Tea Tree olie Nederland Tea tree olieThijmsiroop Nederland Thijmolieglycerine kamferspiritus Nederland Glycerine, kamfer, alcoholHaarlemmerolie Nederland Terpentijnolie, zwavel, kruidenHerbolen Polen Kamfer, marjoleinolie, eucalyptusolie, pijnolie, terpentijnolieLuuf Verkoudheidsbalsem Nederland Kamfer, marjoleinolie, eucalyptusolie, terpentijnolieMentoklar Slovenië Eucalyptusolie, pepermuntolie, tijmolie, ceder met menthol, kamferM-fe-C-mol Nieuw-Zeeland Voorheen Emphysemol genoemd. Bevat o.a. Griekse alant, kamfer en manukaOlbas oil Engeland Kruidnagelolie, eucalyptusolie, jeneverbes, cajaputolieOleum Camphoratum Polen KamferolieOrésine Frankrijk Terpentijnolie voor gebruik in Bol d'Air van HolistePropolis - Bijenbalsem bestaande uit: balsems, pollen, wassen en etherische oliënRowachol Duitsland Een mix van terpenen waarvan gezegd wordt dat het de oplosbaarheid van cholesterol in gal verhoogtRub arom Polen Kamfer, terpentijnolie, menthol, eucalyptusolie, cederolie, thymolTerpichol Polen Borneol, kamfer, eucalyptol, menthol, menthonTOCO-THOLIN Druppels Nederland Pepermuntolie, eucalyptus-, steranijs-, petitgrain-, lavendel, rozemarijn-, kruidnagelolie en mentholVicks VapoRub Engeland Kamfer, eucalyptusolie, mentol, cederbladolie, nootmuskaatolie, speciale vaseline, thymol, terpentijnolie
+ Geregistreerde geneesmiddelen Naam Land van herkomst IngrediëntenAlex PlusRusland Menthol en terpinehydraatBalsoclase Compositum Nederland Eucalyptol, terpinehydraat, tijmextract, mentholBronchorectine au CitralFrankrijk Wilde tijmolie en terpinehydraatGlycodinRusland Menthol en terpinehydraatOriginal Cabdrivers ExpectorantEngeland Menthol, terpinehydraat, bergpijnboomolie, eucalyptusolieOzothine Diprophylline Frankrijk Terpentijnolie en diprophyllinePâtes Pectorales Frankrijk Tolubalsem, laurierkers, terpinehydraatRectoseptal-Neo bismuthe Zwitserland Eucalyptol en terpinehydraatResistol Oekraïne Extract uit de wortels van Pelargonium sidoidesValdaFrankrijk en Canada Menthol, eucalyptol, thymol, terpineol, guaiacol
Terpinehydraat was een populair hoestmedicijn in de Verenigde Staten van eind 1800 tot midden 1990, en wordt in verschillende landen nog altijd gebruikt. Het is een niet vluchtige, niet irriterende stof, voor het eerst onderzocht door Lepine in 1885, die stelde dat het op een gelijke manier werkte als terpentijnolie. De FDA acht dit onvoldoende bewezen en heeft het gebruik in de Verenigde Staten als werkzaam bestanddeel in geneesmiddelen verboden. Evenals andere essentiële oliën, waaronder: resorcinol, kamfer, thymol, eucalyptol, pepermuntolie, tolubalsem, eugenol, kruidnagelolie en jeneverolie. Ook zwavel staat op deze lijst.United States Food and Drug Administration: Code of Federal Regulations, Title 21, Volume 5, April 1, 2009 In België zijn vanaf 2003 alle terpinesiropen uit de handel gehaald door een verbod op terpinehydraat van de Farmaceutische Inspectie.