Cornelis Ysbrantsz. Kussens, ook bekend onder diverse andere naamsvarianten,Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie (? - 24 mei 1618) was een Noord-Nederlandse tekenaar en glazenier.
Biografie Kussens is werkzaam geweest in Amsterdam en na 1604 in Haarlem. Samen met de Haarlemse schilder Hendrick Goltzius verzorgde Kussens de intrede van de Haarlemse rederijkersvereniging Trou moet Blycken in 1596 op de door Leiden georganiseerde rederijkerswedstrijd. Zij wonnen daarmee de eerste prijs.Heijden, Th. C. J. van der Met minnen versaemt: de Hollandse rederijkers vanaf de middeleeuwen tot het begin van de achttiende eeuw, Delft, 1999
Werken Kussens maakte in 1597, in opdracht van de stad Amsterdam, een gebrandschilderd glas voor de Goudse Sint-Janskerk.Hoewel meerdere bronnen Kussens als de maker noemen, vermeldt Bosch dat de glazenier van dit venster onbekend is (Bosch 2008:148). Hintzen vermeldt de betaling van 30 gulden "tot een vereeringe aan den meester glasschryver van Amsterdam. Dit was Cornelis Kussens." (Hintzen 1938:117). Walvis noemde Cornelis Isbrandsz Cussens als de maker. Zie ook RKD en het Allgemeines Künstlerlexikon. Het glas, ontworpen door Hendrick de Keyser, is een voorstelling van de gelijkenis van "De Farizeeër en de tollenaar". Er is, in tegenstelling tot de oudere glazen in deze kerk, maar weinig kleur gebruikt. Alleen de afgebeelde personen en de guirlandes zijn helder gekleurd, voor het overige is gebruikgemaakt van de techniek van de grauwschildering, waarbij vooral bruine tinten zijn gebruikt.Bosch 2008:148 De weergegeven architectuur van de tempel verraadt de hand van De Keyser.Hintzen 1938:117 Ignatius Walvis toonde zich tevreden over de weergave van de tempel, minder was hij te spreken over de afgebeelde tollenaar die in zijn ogen te sterk draaide "laatende het boven-lijf van vooren, en het onder van achteren zien als een wenteltrap".Walvis 1713 II:81. Wel wijst Walvis erop, dat Kussens door Van Mander in zijn schilderboeck "den uytnemenden Glas-schrijver" wordt genoemd. Gearchiveerd op 10 mei 2021.
Ook het glasraam met de aartshertogen Albrecht en Isabella in aanbidding voor het kruis, naar een ontwerp van Jan Baptist van der Veken, in de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal van Antwerpen gemaakt in 1616 wordt aan Kussens toegeschreven.Allgemeines Künstlerlexikon en Virtuele rondleiding Onze-Lieve-Vrouwekathedraal
De Haarlemse prentkunstenaar Gillis van Breen maakte een prent naar een werk van Kussens met een voorstelling van een musicerend paar op een terras, een allegorie op het huwelijk.Allgemeines Künstlerlexikon
Categorie:Nederlands glazenier Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 16e eeuw Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 17e eeuw