Anagenese, ook wel "fyletische verandering", is de evolutie van soorten waarbij een populatie in haar geheel evolueert. Het dient niet verward te worden met cladogenese, waarbij uit een soort een tweede soort evolueert, en er uiteindelijk dus twee soorten naast elkaar bestaan.
Mechanisme Wanneer er voldoende mutaties in het genoom binnen een soort hebben plaatsgevonden, en wanneer deze mutaties stabiel blijven binnen die populatie, met als gevolg dat er een significante differentiatie ten opzichte van de oorspronkelijke soort waar te nemen is, kan er een nieuwe soort worden toegewezen. Om over anagenese te kunnen spreken, is het belangrijk dat de gehele populatie een of meer verschillen vertoont ten opzichte van de voorgaande soort. De voorgaande soort kan dus als uitgestorven worden beschouwd. Een serie van zulke soorten wordt ook wel een lineaire afstamming genoemd.The University of California, Berkeley resource on understanding evolution defines a lineage as "A continuous line of descent; a series of organisms, populations, cells, or genes connected by ancestor/descendent relationships." Understanding Evolution, Glossary of TermsThe Oxford English Dictionary defines biological lineage as "a sequence of species each of which is considered to have evolved from its predecessor."OED definition of lineage. Gearchiveerd op 5 oktober 2008.
Door bovenstaande definitie is te begrijpen hoe er controverses kunnen ontstaan tussen taxonomen als de verschillen niet significant genoeg zijn om een nieuwe soortenclassificatie te rechtvaardigen.
Overig De wetenschapsfilosoof Marc Ereshefsky betoogt dat het benoemen van parafyletische taxa het gevolg is van anagenese. Vogels zijn in de loop van de evolutionaire geschiedenis in bouw sterk gaan verschillen van hagedissen en krokodillen, waardoor in de evolutionaire taxonomie vogels gescheiden van hagedissen en krokodillen werden geclassificeerd. Hagedissen en krokodillen werden namelijk gegroepeerd onder de reptielen, hoewel in feite krokodillen nauwer aan de vogels verwant zijn.
Met betrekking tot sociale evolutie, is gesuggereerd dat sociale anagenese kan worden gezien als universeel of als algemeen verspreide sociale innovatie die de complexiteit, het aanpassingsvermogen, de integriteit, en de verbondenheid van sociale systemen verhoogt.Leonid Grinin & Andrey Korotayev. Social Macroevolution: Growth of the World System Integrity and a System of Phase Transitions. World Futures, Volume 65, Issue 7 October 2009, pages 477 - 506; Aromorphoses in Biological and Social Evolution: Some General Rules for Biological and Social Forms of Macroevolution in Social Evolution & History (Vol. 8 No. 2, September 2009: 6-50). Gearchiveerd op 5 maart 2016.
Zie ook Fyletisch gradualisme Symbiose Endosymbiose Evolutiebiologie Cladogenese
Categorie:Evolutiebiologie