Peter Paul Rijpkema (1962) is een Nederlands rechtsfilosoof en hoogleraar Algemene Rechtsleer (Jurisprudence) aan de Universiteit van Amsterdam (UvA). Zijn onderzoek richt zich met name op de relatie tussen recht en ethiek, de legitimiteit van regelgeving, goed bestuur en de rechtsstaat.
Opleiding en promotie
Rijpkema studeerde rechten (1981–1987) en filosofie (1982–1988) aan de UvA. In 1992 behaalde hij een master (LL.M.) aan de New York University, waar hij studeerde bij prof. Thomas Nagel en prof. Ronald Dworkin en hun Colloquium in Recht, Filosofie en Politieke Theorie bijwoonde. Hij promoveerde in 1995 aan de UvA op het proefschrift State Perfectionism and Personal Freedom, onder begeleiding van Thomas Nagel en Govert den Hartogh.
Loopbaan en docentenprijs Van 1994 tot 1997 werkte Rijpkema aan de Universiteit van Aruba (UA) als universitair docent en later als universitair hoofddocent rechtsfilosofie. Van 1997 tot 2000 was hij postdoconderzoeker aan de Vrije Universiteit Amsterdam met een beurs van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). In 2000 werd hij benoemd tot universitair hoofddocent rechtsfilosofie aan de Universiteit Utrecht (UU) waar hij in 2007 verkozen werd tot Docent van het Jaar. In 2008 benoemde de UvA hem tot hoogleraar Algemene Rechtsleer aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid. Daarnaast was hij van 2011 tot 2020 honorair hoogleraar rechtsfilosofie aan de Universiteit van Aruba.
Innovatief universitair onderwijs In 2005 was Rijpkema mede-initiatiefnemer en vervolgens directeur van het Utrecht Law College (ULC), een honoursprogramma bij de bacheloropleiding Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Utrecht. Dit kleinschalige programma combineert intensieve academische verdieping met praktische vaardigheden in een hechte leercommunity, en streeft naar persoonlijke ontwikkeling en voorbereiding op uiteenlopende juridische carrières.
In 2015 initieerde hij op de UvA de Amsterdam Law Firm (ALF), een vernieuwend bachelorprogramma dat activerend leren centraal stelt. Studenten werken aan realistische juridische dossiers in samenwerking met advocatenkantoren, het Openbaar Ministerie, de rechtbank en andere juridische organisaties. Deelnemende studenten werken in teams, waarbij ervaren studenten de jongere begeleiden. Tot 2025 was Rijpkema directeur van de ALF. Vanaf dat jaar is het ALF-programma geïntegreerd in het standaard curriculum.
Controverse In 2013 ontstond discussie over een studieboek voor eerstejaars UvA-studenten, waarvan Rijpkema de redacteur was. Volgens het NRC Handelsblad was Rijpkema onvolledig geweest in de vermelding van medeauteurs. Na advies van het Landelijk Orgaan Wetenschappelijke Integriteit (LOWI) concludeerde de integriteitscommissie van de UvA dat Rijpkema wel enige onzorgvuldigheid te verwijten viel, maar dat er geen sprake was van plagiaat of een schending van wetenschappelijke integriteit.
Bibliografie 2013 – The Concept of a Global Rule of Law. Transnational Legal Theory, 4(2), 167-196 2013 – The Rule of Law Beyond Thick and Thin. Law and Philosophy, 32(6), 793-816 2013 – The Rule of Law and the Situated Self. Krisis, 2013(2), 109-113 2012 – De Arubaanse rechtsstaat als institutioneel netwerk – Studiereeks Nederlands-Antilliaans en Arubaans recht, Boom Juridische Uitgevers 2011 – Equal opportunity to pursue one’s conception of the good. ARSP. Archiv für Rechts- und Sozialphilosophie, 97(4), 531-545 2011 – The inevitability of moral evaluation. Ratio Juris, 24(4), 413-434. 2011 – De persoon op de grenzen van het recht – Oratiereeks; No. 379. Vossiuspers UvA redactie, 2010 – Inleiding in de rechtswetenschap – 2e dr. [S.l.]: Universal Press 2009 – Rechtspositivisme en de functie van het recht in G van Donselaar, B Verbeek en H Wijsbek, redactie, 2009 – Als vuur: opstellen voor Govert den Hartogh ter gelegenheid van zijn emeritaat – blz 91-108. Boom Juridische Uitgevers. 2008 – Aanpassing van de kantonrechtersformule is geen taak voor de rechter – Nederlands Juristenblad, 83(44/45), 2754-2758. 2008 – Colloquium en terugkoppeling: het debat tussen rechter en wetgever. in JLM Gribnau, AO Lubbers en H Vording, redactie – Terugkoppeling in het belastingrecht – blz 41-62. Meijersreeks; No. MI 159. Amersfoort: Sdu Uitgevers. met P Langbroek, 2008 – Behoorlijk onrechtmatig: over de aard van de behoorlijkheidstoetsing – Nederlands Tijdschrift voor Bestuursrecht, 2008(8), 253-259. 1995 – State perfectionism and personal freedom
Externe link Homepage Rijpkema aan de Universiteit van Amsterdam
Categorie:Hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam