Roerstaartzeeslangen (Hydrophis) zijn een geslacht van slangen die behoren tot de familie koraalslangachtigen (Elapidae) en de geslachtengroep van de zeeslangen (Hydrophiini).
Naam en indeling De wetenschappelijke naam van de groep werd voor het eerst voorgesteld door Latreille in 1801. Er zijn 47 soorten, inclusief de pas in 2012 beschreven soort Hydrophis donaldi. Veel soorten werden vroeger in andere geslachten geplaatst, zoals Anguis, Hydrus, Pelamis, Pelamydrus, Enhydrina, Disteira, Leioselasma, Aturia, Distira, Kolpophis en Chitulia. In veel literatuur worden hierdoor de verouderde namen gebruikt, de zeeslang Hydrophis annandalei bijvoorbeeld behoorde tot 2014 tot het niet meer erkende geslacht Kolpophis.
De wetenschappelijke geslachtsnaam Hydrophis betekent vrij vertaald 'waterslang'; hydro = water en ophis = slang.
Uiterlijke kenmerken De slangen bereiken een lichaamslengte tot ongeveer een meter, sommige soorten worden groter zoals Hydrophis kingii, die bijna twee meter lang wordt. De kop is goed te onderscheiden van het lichaam door de aanwezigheid van een duidelijke insnoering. De ogen zijn relatief klein en hebben een ronde pupil. Het aantal rijen schubben in de lengte op het midden van het lichaam verschilt per soort en kan overlappen. De soort Hydrophis curtus heeft bijvoorbeeld 23 tot 45 schubben op het midden van de rug, de soort Hydrophis elegans 37 tot 49 en Hydrophis ocellatus heeft 39 tot 59 schubbenrijen.
De soorten vertonen een grote variatie in lichaamsvorm en kleur. Veel soorten hebben een lichte kleur met zwarte dwarsbanden maar er zijn ook uniform gekleurde soorten. De staart is altijd sterk zijwaarts afgeplat. De buikschubben zijn nauwelijks groter dan die aan de rugzijde, ze zijn soms gepaard. De lichaamsvorm varieert van cilindrisch tot torpedo-vormig, waarbij het voorste deel van het lichaam dun is en het achterste deel gespierd en veel dikker. Degelijke soorten jagen vaak op aalachtige vissen en kunnen door het dunne voorlichaam makkelijk in rotsspleten jagen.
Levenswijze Van alle soorten komt een groot deel uitsluitend voor in de zee, een aantal soorten komt daarnaast ook voor in zoet water. Van de 44 soorten die door de IUCN zijn geëvalueerd komen elf soorten uitsluitend in zoetwater voor. De samengedrukte zeeslang(Hydrophis platurus) is de enige vertegenwoordiger- en tevens de enige slang- die op volle zee kan worden aangetroffen. Op het menu staan vooral vissen, sommige soorten zijn gespecialiseerd in het vangen van langwerpige vissen als aalachtigen, een voorbeeld is Hydrophis macdowelli.
Alle soorten zijn giftig en moeten worden beschouwd als gevaarlijk voor mensen.
Verspreiding en habitat De soorten komen voor in de tropische en subtropische kustwateren van de Grote Oceaan , Indische Oceaan, Zuid-Chinese Zee, Perzische Golf, Golf van Bengalen, Straat van Taiwan, Golf van Thailand en de Japanse Zee. Zie voor het exacte verspreidingsgebied de soortentabel onderaan.
Beschermingsstatus Door de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN is aan 44 soorten een beschermingsstatus toegewezen. Van deze slangen worden er 23 beschouwd als 'veilig' (Least Concern of LC), 19 als 'onzeker' (Data Deficient of DD), een soort als 'kwetsbaar' (Vulnerable of VU) en een soort als 'gevoelig' (Near Threatened of NT).
Soorten Het geslacht omvat de volgende soorten, met de auteur en het verspreidingsgebied. Naam Auteur Beschermingsstatus Verspreidingsgebied Hydrophis annandalei Laidlaw, 1901 150px|center Indische Oceaan (Maleisië, Vietnam, Indonesië, Thailand, Singapore) Hydrophis anomalus Schmidt, 1852 150px|center Zuid-Chinese Zee, Indische Oceaan, Golf van Thailand (Maleisië, Vietnam, Indonesië) Hydrophis atriceps Günther, 1864 150px|center Thailand, Vietnam, Singapore, Filipijnen, Indonesië, Australië, Papoea-Nieuw-Guinea Hydrophis belcheri Gray, 1849 150px|center Indische Oceaan, Golf van Thailand (Filipijnen, Nieuw-Guinea, Vietnam, Indonesië, Nieuw-Guinea, Australië) Hydrophis bituberculatus Peters, 1872 150px|center Indische Oceaan (Sri Lanka, Thailand) Hydrophis brookii Günther, 1872 150px|center Indische Oceaan, Golf van Thailand (Maleisië, Vietnam, Indonesië) Hydrophis caerulescens Shaw, 1802 150px|center Indische Oceaan, Zuid-Chinese Zee (Pakistan, India, Myanmar, Thailand, Indonesië, Maleisië, Vietnam, Bangladesh, China, Australië, Nieuw-Caledonië, Loyaliteitseilanden) Hydrophis coggeri Kharin, 1984 150px|center Australië, Nieuw-Caledonië, Loyaliteitseilanden Hydrophis curtus Shaw, 1802 150px|center Perzische Golf, Indische Oceaan, Zuid-Chinese Zee, Straat van Taiwan, Grote Oceaan (Oman, Verenigde Arabische Emiraten, Iran, Pakistan, Sri Lanka, India, Vietnam, Bangladesh, Australië, Filipijnen, Myanmar, Thailand, Indonesië, China, Japan, Nieuw-Guinea, Maleisië) Hydrophis cyanocinctus Daudin, 1803 150px|center Indische Oceaan Perzische Golf, Zuid-Chinese Zee (Iran, Pakistan, India, Bangladesh, Myanmar, Thailand, Maleisië, Filipijnen, Japan, Sri Lanka, Taiwan, China, Vietnam, Oman, Verenigde Arabische Emiraten, Indonesië, Papoea-Nieuw-Guinea, Korea) Hydrophis czeblukovi Kharin, 1984 150px|center Australië, Papoea-Nieuw-Guinea Hydrophis donaldi Ukuwela, Sanders & Fry, 2012 150px|center Golf van Carpentaria (Australië) Hydrophis elegans Gray, 1842 150px|center Australië, Papoea-Nieuw-Guinea, Filipijnen Hydrophis fasciatus Schneider, 1799 150px|center Indische Oceaan Pakistan, India, Myanmar, Thailand, Maleisië), Vietnam, Arabisch Schiereiland, Indonesië, Australië, Filipijnen, Nieuw-Guinea, China) Hydrophis hardwickii Gray, 1834 Niet geëvalueerd Perzische Golf, Indische Oceaan,Straat van Taiwan, Grote Oceaan, Zuid-Chinese Zee (Verenigde Arabische Emiraten, Iran, Sri Lanka, India, Australië, Filipijnen, Myanmar, Thailand, Vietnam, Indonesië, China, Japan, Nieuw-Guinea, mogelijk in Pakistan) Hydrophis hendersoni Boulenger, 1903 Niet geëvalueerd Myanmar Hydrophis inornatus Gray, 1849 150px|center Zuid-Chinese Zee, Straat Torres (Filipijnen, China, Sri Lanka, Indonesië, Thailand, Australië) Hydrophis jerdonii Gray, 1849 Niet geëvalueerd Indische Oceaan, Zuid-Chinese Zee, Golf van Thailand, Golf van Bengalen (Sri Lanka, India, Myanmar, Taiwan, China, Maleisië, Indonesië) Hydrophis kingii Boulenger, 1896 150px|center Papoea-Nieuw-Guinea, Australië Hydrophis klossi Boulenger, 1912 150px|center Indische Oceaan, Maleisië, Thailand, Vietnam, Cambodja, Indonesië Hydrophis laboutei Rasmussen & Ineich, 2000 150px|center Nieuw-Caledonië, mogelijk in Australië) Hydrophis lamberti Smith, 1917 150px|center Filipijnen, Singapore, Vietnam, Thailand Hydrophis lapemoides Gray, 1849 150px|center Indische Oceaan, Perzische Golf, (Oman, Verenigde Arabische Emiraten, Iran, Pakistan, Sri Lanka, India, Maleisië, Singapore, Thailand) Hydrophis macdowelli Kharin, 1983 150px|center Australië, Nieuw-Caledonië, Loyaliteitseilanden, Papoea-Nieuw-Guinea Hydrophis major Shaw, 1802 150px|center Indische Oceaan (Papoea-Nieuw-Guinea, Nieuw-Caledonië, Australië) Hydrophis mamillaris Daudin, 1803 150px|center Indische Oceaan (Pakistan, India, Sri Lanka, Arabisch Schiereiland) Hydrophis melanocephalus Gray, 1849 150px|center Zuid-Chinese Zee (China, Vietnam, Japan, Taiwan, Korea, Filipijnen) Hydrophis melanosoma Günther, 1864 150px|center Zuid-Chinese Zee (Maleisië, Thailand, Indonesië, Nieuw-Guinea, Australië) Hydrophis nigrocinctus Daudin, 1803 150px|center Indische Oceaan (India, Bangladesh, Sri Lanka, Myanmar, Thailand, Maleisië) Hydrophis obscurus Daudin, 1803 150px|center Indische Oceaan (Sri Lanka, India, Myanmar, Bangladesh), Thailand) Hydrophis ocellatus Gray, 1849 150px|center Australië Hydrophis ornatus Gray, 1842 150px|center Indische Oceaan, Zuid-Chinese Zee, Golf van Thailand, Indische Oceaan, Perzische Golf (Pakistan, Sri Lanka, India, Indonesië, Papoea-Nieuw-Guinea, Maleisië, Vietnam, Myanmar, China, Hongkong, Taiwan, Japan, Oman, Verenigde Arabische Emiraten, Iran, Filipijnen, Australië) Hydrophis pachycercos Fischer, 1855 150px|center Indische Oceaan, Zuid-Chinese Zee (Vietnam) Hydrophis pacificus Boulenger, 1896 150px|center Indische Oceaan (Nieuw-Guinea, Bismarck-archipel, Australië) Hydrophis parviceps Smith, 1935 150px|center Zuid-Chinese Zee (Vietnam) Hydrophis peronii Duméril, 1853 150px|center Golf van Thailand, Zuid-Chinese Zee, Straat van Taiwan (Vietnam, Thailand, China, Indonesië, Filipijnen, Papoea-Nieuw-Guinea, Nieuw-Caledonië, Australië) Samengedrukte zeeslang(Hydrophis platurus) Linnaeus, 1766 150px|center Indische Oceaan, Golf van Thailand, Golf van Bengalen, Japanse Zee, Perzische Golf, Grote Oceaan, Zuid-Chinese Zee, Golf van Californië (India, Andamanen, Nicobaren, Sri Lanka, Japan, Bangladesh, Taiwan, Vietnam, Pakistan, Myanmar, Maldiven, Maleisië, Indonesië, Nieuw-Guinea, Filipijnen, Korea, Vanuatu, Fiji, Micronesië, Palau, Rusland, Madagaskar, Tanzania, Somalië, Namibië, Oman, Verenigde Arabische Emiraten, IranZuid-Afrika, Australië, Nieuw-Zeeland, Salomonseilanden, Nieuw-Caledonië, Nauru, Mexico, Guatemala, Honduras, El Salvador, Nicaragua, Costa Rica, Panama, Colombia, Ecuador, Galapagoseilanden, Peru, Chili). Mogelijk is de soort geïntroduceerd in het Caribisch Gebied. In de Verenigde Staten wordt de soort soms aangetroffen in Californië tijdens het El Niño-seizoen. Hydrophis schistosus Daudin, 1803 150px|center Perzische Golf, Zuid-Chinese Zee, (Oman, Verenigde Arabische Emiraten, Iran, Pakistan, India, Sri Lanka, Bangladesh, Myanmar, Thailand, Vietnam, Maleisië, Australië, Nieuw-Guinea) Hydrophis semperi Garman, 1881 150px|center Filipijnen Hydrophis sibauensis Rasmussen, Auliya & Böhme, 2001 150px|center Indonesië Hydrophis spiralis Shaw, 1802 150px|center Indische Oceaan, Perzische Golf (Oman, Verenigde Arabische Emiraten, Iran, Pakistan, Sri Lanka, India, Indonesië, Maleisië, Filipijnen, China, Papoea-Nieuw-Guinea, Nieuw-Caledonië, Loyaliteitseilanden, Thailand, Vietnam, Myanmar) Hydrophis stokesii Gray, 1846 150px|center Zuid-Chinese Zee, Straat van Taiwan, Golf van Thailand (India, Sri Lanka, Thailand, Maleisië, Vietnam, Indonesië, Nieuw-Guinea, Australië, Pakistan, Filipijnen, Arabisch Schiereiland) Hydrophis stricticollis Günther, 1864 150px|center Indische Oceaan (Sri Lanka, India, Myanmar, Bangladesh) Hydrophis torquatus Günther, 1864 150px|center Indische Oceaan (Maleisië, Indonesië, Thailand, Cambodja) Hydrophis viperinus Schmidt, 1852 150px|center Indische Oceaan, Golf van Thailand, Golf van Bengalen, Perzische Golf, Straat van Taiwan, Zuid-Chinese Zee (India, Pakistan, Sri Lanka, Vietnam, China, Oman, Verenigde Arabische Emiraten, Iran, Maleisië, Myanmar) Hydrophis vorisi Kharin, 1984 150px|center Australië, Papoea-Nieuw-Guinea Hydrophis zweifeli Kharin, 1985 150px|center Papoea-Nieuw-Guinea, Australië
Bronvermelding
Categorie:Zeeslangen