De Franse Nederlanden of de Franse Lage Landen (Frans: "Pays-Bas français") zijn het gebied dat sinds 2016 ongeveer het deel van de Franse regio Hauts-de-France boven de rivier de Somme omvat.
Territorium miniatuur|Historische regressie van het Vlaams in het uiterste zuidwesten van de Nederlanden De Franse Nederlanden beslaan het gebied dat tot 1659 (de Franse overwinning op de Spaanse Nederlanden, bezegeld in de Vrede van Nijmegen in 1678), bij de Nederlanden behoorde maar sindsdien in Frankrijk ligt: De vroegere Franse provincie Flandre, met Frans-Vlaanderen of Zuid-Vlaanderen, het zuidelijk deel van het graafschap Vlaanderen Frans-Henegouwen, het westelijke deel van het graafschap Henegouwen Kamerijk en het Kamerijkse Artesië Het prinsbisdom Luik (inclusief Kanton Fumay & Kanton Givet) behoorde geografisch tot de Zuidelijke Nederlanden, maar was tot 1795 politiek onafhankelijk. Gebieden die via de Delingen van Luxemburg naar Frankrijk kwamen zijn: Arrondissement Thionville Kanton Stenay Kanton Montmédy Kanton Carignan
Sommigen rekenen Picardië boven de rivier de Somme erbij.
Oorsprong In 1549 bepaalde keizer Karel V in de Pragmatieke Sanctie (1549) dat de Bourgondische Kreits voortaan ondeelbaar zou zijn en bij overerving over zou gaan binnen de mannelijke en vrouwelijke lijn van zijn familie. Daarmee scheidde hij de Nederlanden (de naam die hij voor dit gebied introduceerde) af van Frankrijk en van het Duitse Rijk. In de Pragmatieke Sanctie verklaarde keizer Karel V:
Annexatie door Frankrijk De Franse Nederlanden zijn in verschillende stappen door Frankrijk geannexeerd. Bij de Vrede van de Pyreneeën (1659), waarmee een einde kwam aan de Spaans-Franse conflicten die voortvloeiden uit de Dertigjarige Oorlog (1618-1648), werd een deel geannexeerd. Nadat stadhouder Willem III de Slag aan de Pene had verloren, werd in 1677 opnieuw een deel van Vlaanderen door Frankrijk geannexeerd. Bij de Vrede van Nijmegen (1678) werd de annexatie bekrachtigd. Het betrof Belle, Bavay, Bouchain, Kamerijk, Condé, Ieper, Kassel, Maubeuge, Menen, Poperinge, Saint-Ghislain, Sint-Omaars, Valencijn, Veurne, Waasten en Wervik.Dat deze geschiedenis leeft in de streek blijkt o.a. uit het feit dat in Noordpene (Frankrijk) een klein museum is gebouwd om deze veldslag te herdenken (Bezoekerscentrum 'Slag aan de Peene').
Gebruik Het begrip Franse Nederlanden wordt regelmatig gebruikt in projecten die zich bezighouden met de culturele band tussen Noord-Frankrijk en het Nederlandse taalgebied.Historisch en genealogisch onderzoek in en over de Franse Nederlanden
De culturele vereniging Ons Erfdeel brengt sinds 1976 een jaarboek "De Franse Nederlanden - Les Pays-Bas Français" uit over het gebied en zijn culturele relatie met Vlaanderen en Nederland.De Franse Nederlanden, uitgave van Ons Erfdeel De Kortrijkse universiteit KULAK huisvest de "Bibliotheek De Franse Nederlanden", met een collectie over de literatuur en geschiedenis van de regio, evenals een "Archief de Franse Nederlanden" met documenten over regionalistische bewegingen in Noord-Frankrijk.De Franse Nederlanden, bibliotheek KULAK
In Noord-Frankrijk stuurden actiegroepen aan het begin van de 21e eeuw petities rond om de naam te veranderen en Dowaai weer als hoofdstad te kiezen.La petition pour le changement de nom de la region Nord-Pas-de-Calais, Comité pour les Pays-Bas françaisParlement Régional des Pays-Bas français
Categorie:Geschiedenis van Hauts-de-France Categorie:Grens tussen België en Frankrijk Categorie:Streek in Hauts-de-France Categorie:Historisch land in de Nederlanden Categorie:Zuidelijke Nederlanden