De Noordam was het tweede schip met die naam van de Holland-Amerika Lijn (HAL). Het was een vrachtschip maar er was ook tijdens de Tweede Wereldoorlog ook ruimte voor 125 passagiers.

Bouw en oplevering De Noordam werd in Rotterdam gebouwd door Machinefabriek en Scheepswerf P. Smit Jr en was ontworpen voor zowel de passagiers- als vrachtdienst. De tewaterlating en doop van vond op 8 april 1938 plaats door mevrouw van der Vorm, de echtgenote van de president-commissaris van de HAL. Het schip werd op 15 september 1938 aan de HAL geleverd en op 28 september 1938 begon de eerste reis van de Noordam, een negendaagse trans-Atlantische oversteek naar New York.

Net als haar zusterschip de Westerdam was de Noordam gebouwd op het bieden van luxe en comfort voor de meer welgestelde passagier. Elke hut had een eigen badkamer met een enkele of dubbele wastafel, toilet, bad of douche. De openbare ruimtes aan boord waren luxueus ingericht.

Oorlogsjaren

De Noordam bleef tot het begin van de Tweede Wereldoorlog op de trans-Atlantische route varen, maar vanaf 14 maart 1940 werd ze ingezet op de Java-New York Lijn om de route naar Nederlands-Indië tot begin 1942 te bedienen, toen de Japanse bezetting van Nederlands-Indië begon.

Daarna werd het schip in San Francisco omgebouwd tot troepentransportschip met een capaciteit van meer dan 2.000 personen en werd vanaf 8 december 1942 ter beschikking gesteld aan de Amerikaanse War Shipping Administration voor het transport van troepen. Gedurende haar oorlogsdienst bleef ze onder het beheer van HAL en werd ze altijd bemand door een Nederlandse bemanning, aangevuld met een of twee Amerikaanse officieren die de leiding hadden over het militaire personeel aan boord. De Noordam vervoerde tijdens de oorlog ongeveer 70.000 militairen en anderen personen.

Terug naar Nederlands-Indië Op 16 oktober 1944 werd kolonel Mattheus de Bruyne commandant van de mariniers in de Verenigde Staten met de opdracht de eerste Nederlandse marinebrigade te vormen. Op 17 november 1945 vertrok hij met de Noordam, 105 officieren en 1939 manschappen vanuit de Amerikaanse havenstad Norfolk naar Nederlands-Indië. Via de Middellandse Zee, het Suezkanaal en Ceylon kwam men in de Indische wateren.

Rechtstreeks naar Batavia was op dat moment niet mogelijk. Via Port Swettenham en Penang kwam men op 30 december 1945 aan in Tanjung Priok. De volgende dag vertrok kolonel de Bruyne naar Batavia. Daar constateerde hij dat er grote onenigheid bestond tussen Huib van Mook, de Nederlandse admiraal Conrad Helfrich en de Britse generaal Philip Christison over de aanpak van de Indonesiërs. Soekarno verspreidde, ongehinderd door de Engelsen, zijn propaganda en streefde naar onafhankelijkheid van Nederlands-Indië. De Bruyne keerde terug naar de Noordam en vertrok weer naar Singapore. Daar bleven zijn manschappen tot februari 1946.

Na de oorlog

Op 19 februari 1946 werd de Noordam teruggegeven aan de eigenaren en in het tweede kwartaal van 1946 werd het schip op de scheepswerf van P. Smit Jr weer tot passagiers- en vrachtschip verbouwd. In juli 1946 was ze gereed en maakte de eerste reis van Rotterdam naar New York. In april 1948 bracht ze de eerste Marshallhulp naar Nederland, ongeveer 4.000 ton Amerikaanse tarwe.

Door de opkomst van de luchtvaart werd de Noordam II begin 1963 uit de vaart genomen. Op 27 april 1963 werd ze verkocht aan "Cirlomar S.A." uit Panama, een dochteronderneming van Costa Line. Ze werd herdoopt in Oceanien en voer onder Panamese vlag Op 2 augustus 1963 vertrok ze voor haar eerste reis in charterdienst van de Franse rederij Messageries Maritimes van Marseille via het Panamakanaal naar Tahiti. Het schip bleef tot 1966 deze route varen, die doorgetrokken was naar Sydney in Australië, toen de charterovereenkomst ten einde kwam. Begin 1967 werd het schip voor sloop verkocht, waarna de sloop datzelfde jaar begon.

Zie ook Noordam I (1902-1928) Noordam III (1984-2005) Noordam IV (2006)

Referenties

Categorie:Schip gebouwd in Nederland Categorie:Schip op naam Categorie:Holland-Amerika Lijn Categorie:Vrachtschip op naam Categorie:Passagiersschip