Sir James Wilson Vincent Savile OBE, KCSG (Leeds, 31 oktober 1926 – aldaar, 29 oktober 2011) was een Brits presentator, diskjockey en fondsenwerver.
Na zijn overlijden kwamen omvangrijke beschuldigingen van seksueel misbruik aan het licht. Uit onderzoeken van politie en andere instanties bleek dat Savile gedurende meerdere decennia honderden mensen seksueel had misbruikt. De slachtoffers waren voornamelijk minderjarigen, maar ook volwassenen, onder wie patiënten en medewerkers in ziekenhuizen waar Savile toegang had. Sommige getuigenissen vermeldden tevens seksueel misbruik van menselijke resten.
Biografie In zijn jeugd was hij actief als marathonloper en worstelaar. In 1958 startte hij zijn medialoopbaan bij Radio Luxembourg. Later werkte hij alleen voor de BBC. Vanaf 1964 was hij de belangrijkste presentator van het televisieprogramma Top of the Pops. Een ander populair televisieprogramma dat Savile presenteerde was Jim'll Fix It, waarin hij wensen van voornamelijk kinderen in vervulling liet gaan. thumb|left|Savile tijdens de marathon van Leeds (1982) Savile was ook zeer bekend door zijn fondsenwerving, onder andere voor het Stoke Mandeville Hospital in Aylesbury en het psychiatrisch ziekenhuis Broadmoor Hospital in Bracknell Forest. Zijn invloed en directe macht in het bestuur van deze ziekenhuizen was buitengewoon groot. Later, na zijn dood, zou blijken dat Savile onder meer deze ziekenhuizen gebruikte om jarenlang gehospitaliseerde kinderen en tieners seksueel te misbruiken.
In 1971 werd hij onderscheiden met een benoeming tot Lid in de Orde van het Britse Rijk. In 1990 werd hij bevorderd tot Ridder in diezelfde orde. Tevens werd hij door paus Johannes Paulus II onderscheiden in de Orde van Sint-Gregorius de Grote. Pater Federico Lombardi verklaarde in oktober 2012 dat Savile deze onderscheiding gegeven de huidige inzichten zeker niet had mogen krijgen, maar dat het niet mogelijk was om Savile postuum deze onderscheiding weer af te nemen, aangezien er geen officiële lijst bestaat van mensen met een pauselijke onderscheiding, waar iemand desnoods van geschrapt kan worden. Verschillende straten en wegen in Groot-Brittannië werden naar hem vernoemd, maar de namen hiervan zijn sinds 2012 vaak weer gewijzigd.
Seksuele misdrijven en onderzoek Tijdens Saviles leven circuleerden herhaaldelijk beschuldigingen van seksueel misbruik, in het bijzonder van minderjarigen. Deze beschuldigingen leidden destijds niet tot strafrechtelijke vervolging. Tussen 1958 en 2007 werd Savile meerdere malen door de politie ondervraagd. In de jaren 80 onderzocht Scotland Yard eveneens beschuldigingen tegen hem, maar dit leidde niet tot een strafzaak.
In oktober 2012 startte de Britse politie een strafrechtelijk onderzoek naar de inmiddels overleden Savile naar aanleiding van beschuldigingen van seksueel misbruik. In het onderzoek werden 214 meldingen van seksueel misbruik geregistreerd, waaronder 34 gevallen van verkrachting. De slachtoffers varieerden in leeftijd; het jongste slachtoffer was vijf jaar oud. De meldingen betroffen onder meer minderjarigen, patiënten en personeelsleden in ziekenhuizen waar Savile toegang had. In sommige getuigenissen werd melding gemaakt van seksueel grensoverschrijdend gedrag met menselijke resten.
In 2013 werd ook Saviles voormalige chauffeur, de toen 66-jarige David Smith, beschuldigd van misbruik en voor de rechtbank gedaagd. Hij verscheen niet op de zitting en werd later dood aangetroffen in zijn woning in Londen; de politie ging uit van zelfdoding.
In 2012 stelde de BBC een onafhankelijke commissie in onder leiding van voormalig rechter Janet Smith van het hof van beroep. Deze commissie onderzocht de organisatiecultuur binnen de omroep tijdens de periode waarin Savile er werkzaam was. In het rapport werd gesteld dat medewerkers terughoudend waren om klachten over Savile bij het management te melden. Volgens Sex Pistols-zanger John Lydon had hij tijdens een interview voor BBC Radio 1 in 1978 verdenkingen over Savile geuit, maar werd het betreffende fragment niet uitgezonden; nadien werd hij niet meer op BBC-radio uitgenodigd. John Lydon says he was 'banned from BBC' over Jimmy Savile comments, The Guardian, 24 september 2015. Gearchiveerd op 23 mei 2023.
In september 2012 werd Saviles graf voorzien van een grafsteen met een tekst over zijn leven en het grafschrift It was good while it lasted. De grafsteen werd drie weken later verwijderd. De familie gaf aan te vrezen voor vandalisme op het kerkhof, waarna het graf anoniem bleef. In de publieke discussie werd tevens voorgesteld om zijn lichaam op te graven en te cremeren.
Na de onthullingen werd voorgesteld om Savile postuum zijn riddertitel sir te ontnemen. Volgens de Britse wetgeving is dit niet mogelijk, omdat de titel uitsluitend voor de duur van het leven wordt verleend en bij overlijden automatisch vervalt. 'Jimmy Savile cannot be stripped of knighthood, say officials', The Guardian, 9 oktober 2012
Trivia In 2023 zond de BBC de vierdelige dramaserie 'The Reckoning' uit. De serie gaat over Savile's leven en hoe hij mensen misbruikte en er vooral mee weg kwam. Acteur Steve Coogan kroop hiervoor in de rol van Savile.
Categorie:Brits presentator Categorie:Brits filantroop Categorie:Brits radio-dj