De Commandant der Strijdkrachten (CdS) is de hoogst geplaatste militair van de Nederlandse krijgsmacht en de feitelijke tussenpersoon tussen de politieke leiding, de minister van Defensie, en de krijgsmacht. Hij bepaalt het operationele beleid en is tegenover de minister verantwoordelijk voor de militair-strategische en operationele planning, aansturing en inzet van de krijgsmacht.
De Commandant der Strijdkrachten stuurt de volgende commandanten van de operationele commando's (OPCO's) aan voor wat betreft de operationele planning en inzet: de commandant Zeestrijdkrachten de commandant Landstrijdkrachten de commandant Lucht- en Ruimtestrijdkrachten Deze commandanten zijn belast met de uitvoering van de gereedstelling voor militaire inzet in binnen- en buitenland.
Het vierde OPCO, de Koninklijke Marechaussee staat buiten het gezag van de commandant der Strijdkrachten omdat de KMar binnen de gehele krijgsmacht de politietaak heeft. Bij de wetshandhaving moet de KMar onafhankelijk zijn en de commandant van de Marechaussee valt daarom rechtstreeks onder de secretaris-generaal van het Ministerie van Defensie.
De commandant der Strijdkrachten is tevens de belangrijkste militaire adviseur van de minister van Defensie. Doorgaans vindt bevordering tot vier-sterrengeneraal plaats bij het aanvaarden van de functie.
De functie 'commandant der Strijdkrachten' is op 5 september 2005 in de plaats gekomen van de functie chef-defensiestaf, die ook afgekort werd tot CDS. De functie van commandant der Strijdkrachten zou, net als eerder die van chef-defensiestaf, rouleren tussen de krijgsmachtdelen, maar al bij de tweede opvolging werd van dit voornemen afgeweken.
Op 15 april 2021 is de huidige commandant der Strijdkrachten generaal Onno Eichelsheim in functie getreden. De ministerraad had hem hiertoe op 8 januari 2021 benoemd op voordracht van de toenmalige minister van Defensie.
De commandant der Strijdkrachten heeft rechtstreeks onder zijn bevel: het Netherlands Special Operations Command (NLD SOCOM). Deze nieuwe stafeenheid coördineert de inzet van de Nederlandse Speciale eenheden (SOF). het Defensie Cyber Commando (DCC). Dit is sinds 2014 een nieuwe organisatie belast met de verdediging van eigen middelen, de winning van inlichtingen en de bestrijding van systemen van tegenstanders.
Commandanten der Strijdkrachten AmbtsbekledersTermijnKrijgsmachtdeel / EenheidBijzonderheden 120px|D.L. (Dick) Berlijn generaal D.L. (Dick) Berlijn (1950) 5 september 2005 - 17 april 2008 Luchtmacht Jachtvliegtuigen 120px|P.J.M. (Peter) van Uhm generaal P.J.M. (Peter) van Uhm (1955) 17 april 2008 - 28 juni 2012 Landmacht Infanterie Van Uhm aangetreden als commandant der Strijdkrachten nieuwsbericht ministerie van Defensie d.d. 17 april 2008 120px|T.A. (Tom) Middendorp generaal T.A. (Tom) Middendorp (1960) 28 juni 2012 - 3 oktober 2017 Landmacht Genie Commandowisseling op het Binnenhof op 28 juni 2012 nieuwsbericht ministerie van Defensie d.d. 28 juni 2012Voortijdig afgetredenCommandant der Strijdkrachten legt functie neer nieuwsbericht ministerie van Defensie d.d. 3 oktober 2017 120px|R.P. (Rob) Bauer luitenant-admiraal R.P. (Rob) Bauer (1962) 5 oktober 2017 - 15 april 2021 Marine Vloot Luitenant-admiraal Bauer aanvaardt commando over krijgsmacht nieuwsbericht ministerie van Defensie d.d. 5 oktober 2017 120px|O. (Onno) Eichelsheim generaal O. (Onno) Eichelsheim (1966) 15 april 2021 - Luchtmacht Helikopters Benoeming nieuwe Commandant der Strijdkrachten nieuwsbericht ministerie van de Rijksoverheid d.d. 8 januari 2021. Gearchiveerd op 29 april 2023.
Plaatsvervangend commandanten der Strijdkrachten Van Tot Naam Rang Krijgsmachtdeel 5 september 2005 1 december 2006 Hans Sonneveld luitenant-generaal Koninklijke Landmacht 1 december 2006 3 maart 2008 Rob Bertholee luitenant-generaal Koninklijke Landmacht 3 maart 2008 3 maart 2010 Freek Meulman luitenant-generaal Koninklijke Luchtmacht 3 maart 2010 14 mei 2012 Wim Nagtegaal viceadmiraal Koninklijke Marine 14 mei 2012 1 september 2015 Hans Wehren luitenant-generaal Koninklijke Luchtmacht 1 september 2015 13 juli 2017 Rob Bauer viceadmiraal Koninklijke Marine 13 juli 2017 1 juli 2019 Martin Wijnen luitenant-generaal Koninklijke Landmacht 1 juli 2019 8 maart 2021 Onno Eichelsheim luitenant-generaal Koninklijke Luchtmacht 8 maart 2021 27 oktober 2024 Boudewijn BootsDefensie.nl: Boots wordt plaatsvervangend commandant der strijdkrachten. Gearchiveerd op 8 februari 2023. viceadmiraal Koninklijke Marine 27 oktober 2024 Ludy Schmidt luitenant-generaal Koninklijke Landmacht