José Mário dos Santos Mourinho Félix (Setúbal, 26 januari 1963) is een Portugees voormalig voetballer en huidig hoofdtrainer van Real Madrid, waar hij eerder van 2010 tot 2013 werkzaam was.
Hij was hoofdtrainer van onder meer FC Porto, Inter Milan, Chelsea FC, Manchester United FC, Tottenham Hotspur FC, AS Roma, Fenerbahçe SK en SL Benfica. Mourinho won als clubtrainer onder andere tweemaal de UEFA Champions League, tweemaal de UEFA Cup/UEFA Europa League en eenmaal de UEFA Europa Conference League.
Trainerscarrière Het begin Mourinho is de zoon van voormalig keeper van het Portugese elftal Félix Mourinho. Na een loopbaan als profvoetballer studeerde hij sportwetenschappen aan het Instituto Superior de Educação Física in Lissabon.
Mourinho kwam in 1992 in dienst bij Sporting CP als assistent en tolk van Sir Bobby Robson. In 1993 volgde Mourinho Robson naar FC Porto. Toen Robson voor het seizoen 1996/1997 werd aangesteld als trainer van FC Barcelona, volgde Mourinho hem opnieuw als tolk-assistent.
De samenwerking tussen Robson en Mourinho bij FC Barcelona werd een succes met winst van de Copa del Rey en de Europacup II. Bij de viering van de prijzen op het Plaça de Sant Jaume in Barcelona beloofde Mourinho de club eeuwige trouw met het uitroepen van "Hoy, mañana y siempre con el Barça en el corazón" ("Vandaag, morgen en altijd met Barça in het hart").
In 1997 werd Robson ondanks de gewonnen prijzen als trainer vervangen door Louis van Gaal. Mourinho bleef betrokken bij het eerste elftal als assistent-trainer.
Onder Van Gaal ontwikkelde de Portugees zich verder als trainer en hij werd belast met het coachen van Barça B. In december 1998, op een moment dat Van Gaal vanwege teleurstellende resultaten in de competitie onder zware druk stond, coachte hij het eerste elftal in een oefenwedstrijd tegen Rode Ster Belgrado.
In 2000 mocht Mourinho bovendien het eerste elftal coachen in de gewonnen Copa de Catalunya. Na het ontslag van Van Gaal in 2000 eindigde ook de periode van Mourinho bij FC Barcelona. Zijn periode bij FC Barcelona heeft hem gevormd als coach, zo geeft Mourinho aan: "De filosofie van Barça heeft me meer beïnvloed dan welke andere coach dan ook, het is een club met een unieke cultuur. Het waren vier vitale jaren, waarin ik de concepten heb gevormd die ik tegenwoordig in de praktijk breng als coach."Mou, aquel joven traductor del Barça; ABC, 26 november 2010Het schrikbeeld van Barcelona heet Mourinho; De Pers, 27 april 2010
Terugkeer naar Portugal Na periodes als hoofdtrainer bij SL Benfica (2000/01) en União Leiria (2001/02), waar hij de degradatie-kandidaat naar een Europese plek leidde, werd Mourinho in 2002 aangesteld als coach van FC Porto. Hier was hij zeer succesvol en Mourinho groeide uit tot een toptrainer.
Met FC Porto won hij de UEFA Cup in 2003 en de Champions League in 2004. Hij won er bovendien in twee jaar tijd twee landstitels, een keer de beker en ook de Supercup.
Chelsea In de zomer van 2004 werd Mourinho aangesteld als manager van Chelsea. In zijn eerste seizoen leidde hij de club naar de landstitel, de tweede in de clubgeschiedenis en precies vijftig jaar na de eerste. Chelsea verloor dat seizoen slechts één competitiewedstrijd en kreeg amper 15 tegendoelpunten, een record. Daarnaast won hij ook de EFL Cup.
In het daaropvolgende seizoen 2005/2006 prolongeerde hij met Chelsea deze titel. In zijn derde seizoen werd Chelsea vice-kampioen, maar won wel zowel de FA Cup als de League Cup.
In september 2007 verliet hij onverwacht Chelsea na onenigheid met het bestuur en eigenaar Roman Abramovitsj. Mourinho’s defensieve speelstijl viel niet in de smaak bij Abramovitsj, die aantrekkelijk en aanvallend voetbal verlangde. Volgens de BBC was er ook onenigheid over het aantrekken van spits Andrei Shevchenko, die voor € 40 miljoen van AC Milan werd overgenomen. Mourinho was onwillig de spits op te stellen, terwijl de voorzitter van Chelsea, Roman Abramovitsj, zijn dure investering wilde zien spelen.BBC, Mourinho makes shock Chelsea exit. Gearchiveerd op 17 maart 2023.
Internazionale Tijdens de voorbereiding van het seizoen 2008/2009 werd Mourinho hoofdtrainer bij Internazionale. In dat seizoen won Mourinho het Italiaanse kampioenschap en de Italiaanse supercup.
In zijn tweede seizoen, 2009/10, leidde Mourinho Inter zowel naar de landstitel in de Serie A als naar de nationale beker, waarin AS Roma in de finale met 1–0 werd verslagen. Het hoogtepunt van het seizoen was de overwinning in de finale van de Champions League tegen Bayern München op 22 mei 2010, waarmee de historische treble werd voltooid. Voor Mourinho betekende dit zijn tweede Champions League-titel met twee verschillende clubs.
Na de finale gaf Mourinho aan zich verdrietig te voelen, aangezien het waarschijnlijk zijn laatste wedstrijd als coach van Inter was, met Real Madrid als vermoedelijke volgende bestemming. Op 28 mei 2010 werd zijn vertrek naar de Spaanse hoofdstad officieel bevestigd.
Real Madrid Vanaf het seizoen 2010/11 was Mourinho trainer van de Madrileense club Real Madrid, waarmee hij zijn ambitie nastreefde om als eerste coach het kampioenschap in de Portugese, Engelse, Italiaanse en Spaanse competitie te winnen en als eerste trainer de Champions League met drie verschillende clubs te veroveren.
Naar aanleiding van het Champions League-duel met Ajax kreeg Mourinho één match schorsing en een boete van 30.000 euro wegens onsportief gedrag. Hij had Sergio Ramos en Xabi Alonso de opdracht gegeven een tweede gele kaart te pakken, zodat ze minder duels aan de kant zouden staan. Real Madrid kreeg hiervoor een boete van 100.000 euro. Ook Ramos, Alonso en boodschappers Jerzy Dudek en Iker Casillas werden bestraft.Mourinho één Europees duel geschorst
Op 2 april 2011 kwam de negen jaar durende ongeslagen reeks van Mourinho in thuiswedstrijden in de competitie ten einde. Real Madrid verloor met 0–1 van Sporting Gijón in het Santiago Bernabéu. Voor Mourinho was het zijn eerste thuisnederlaag in 151 wedstrijden.
In de Champions League werden Real Madrid's ambities uitgerekend door aartsrivaal Barcelona stopgezet, dat hen in de halve finale versloeg. Ook in de Spaanse competitie hield Barça Real van de titel. In de Copa del Rey trok Mourinho echter aan het langste eind: in de finale versloeg Real Madrid zijn grote rivaal met 1–0 na verlenging. Hiermee behaalde Mourinho zijn eerste prijs bij Real Madrid en bevestigde zijn reputatie als een trainer die altijd prijzen wint. Voor de club was het de eerste prijs sinds het kampioenschap in 2008.
In zijn tweede seizoen (2011/12) won Mourinho de landstitel met Real Madrid, na een 1–2-overwinning op FC Barcelona in de Clásico. Real Madrid eindigde het seizoen met 100 punten en won 32 van de 38 competitiewedstrijden. In de Champions League bereikte het team de halve finale, waarin het na strafschoppen verloor van Bayern München.
Het seizoen 2012/13 verliep teleurstellend voor Real Madrid: de club strandde opnieuw in de halve finale van de Champions League en greep naast een prijs. Gedurende het seizoen ontstonden conflicten tussen Mourinho en verschillende spelers, waaronder aanvoerder en boegbeeld Iker Casillas. Na drie seizoenen vertrok de Portugees uit Madrid, zonder de Champions League-droom van de Spaanse topclub te kunnen vervullen.
Uiteindelijk werd tijdens Mourinho's regime bij Real Madrid voor 163 miljoen euro aan spelers gekocht. Bovendien kon hij beschikken over een keur aan dure spelers die voor zijn komst al waren gehaald zoals recordaankoop Cristiano Ronaldo (94 mln euro), Kaká (65 mln euro), Benzema (35 mln euro) en Xabi Alonso (30 mln euro). De gemiddelde betaalde transferwaarde van de selectie per seizoen onder Mourinho bedroeg 457 miljoen euro.
Terug bij Chelsea Na een tumultueuze periode bij Real Madrid bevestigde Chelsea op 3 juni 2013 dat Mourinho een vier jaar durend contract tekende en wederom aan het roer kwam te staan als manager.Chelsea bevestigt komst van Mourinho 2013-2017 Op 10 juni 2013 werd José Mourinho officieel voorgesteld als nieuwe coach bij de ploeg waar hij in 2005 en 2006 al landskampioen mee werd. Op Stamford Bridge is men ervan overtuigd dat Mourinho dé coach is die Chelsea nieuwe successen kan bezorgen in zowel de competitie als in de Champions League. Hij volgt Rafael Benítez op, die naar SSC Napoli vertrok. Opvallend genoeg zette Mourinho vanaf het begin de tweevoudig Chelsea-speler van het jaar Juan Mata op de bank, tot ongenoegen van het publiek. In de wintertransferperiode werd Mata getransfereerd naar Manchester United voor een bedrag van 45 mln euro.Manchester United breekt transferrecord voor Mata vi.nl, 24 januari 2014 Aan het eind van het seizoen 2014/2015 bleek Chelsea het sterkste team van de competitie en werd kampioen. Het kampioenschap leverde Mourinho de titel Manager van het Jaar op. Zijn contract werd met vier seizoenen verlengd. Het hierop volgende seizoen vielen de resultaten zwaar tegen en werd Mourinho op 17 december 2015 ontslagen; Chelsea stond op dat moment op de zestiende plaats in de competitie.Chelsea zet Mourinho op straat vi.nl, 17 december 2015 Onder Mourinho verloor de ploeg in het seizoen 2015/16 negen keer, meer nederlagen dan in elk ander seizoen uit zijn trainersloopbaan.
Manchester United Mourinho tekende in mei 2016 een contract tot medio 2019 bij Manchester United, waar hij Louis van Gaal opvolgde. In de verbintenis werd een optie voor nog minstens een seizoen opgenomen. In zijn eerste seizoen pakte Manchester United onder zijn leiding drie prijzen: de Community Shield, de League Cup en de UEFA Europa League, door onder meer AFC Ajax in de finale met 2-0 te verslaan. Hierdoor kwalificeerde United zich voor de UEFA Champions League, terwijl het in de competitie slechts op de zesde plaats was geëindigd.Mourinho appointed United manager Manchester United, 27 mei 2016
Op 25 januari 2018 maakte de clubleiding van Manchester United bekend dat het contract van Mourinho was opengebroken en verlengd tot de zomer van 2020. De Portugees had ook een optie voor een seizoen extra.Mourinho tekent bij op Old Trafford, Algemeen Dagblad, 25 januari 2018 De club gaf hem in december van datzelfde jaar zijn ontslag. Manchester United stond op dat moment zesde in de Premier League.
Tottenham Hotspur Op 20 november 2019 ondertekende Mourinho een vierjarig contract bij Tottenham Hotspur ("The Spurs") en volgde hiermee Mauricio Pochettino op.Jose Mourinho appointed new head coach Tottenham Hotspur, 20 november 2019. Gearchiveerd op 9 juni 2023.Amper 11 uur na ontslag Mauricio Pochettino: José Mourinho is nieuwe coach van Tottenham Het Nieuwsblad, 20 november 2019. Gearchiveerd op 29 augustus 2023. Na winst in zijn eerste drie wedstrijden (tegen West Ham United, Olympiakos Piraeus en AFC Bournemouth) liep hij op 4 december 2019 uitgerekend tegen Manchester United tegen zijn eerste nederlaag als Tottenham-trainer (2-1) aan. Mourinho haalde Tottenham weg van de veertiende plaats waarop Pochettino de club had achtergelaten en stond uiteindelijk zelfs even vijfde, maar parkeerde de club in het seizoen 2019/20 uiteindelijk op een zesde plaats. In de Champions League vloog Tottenham er in de achtste finale uit tegen RB Leipzig na een totaalscore van 4-0.Klinisch RB Leipzig geeft zwak Tottenham geen kans Het Nieuwsblad, 10 maart 2020. Gearchiveerd op 26 april 2023.