De 10.000 meter is in de atletiek het langste loopnummer op de atletiekbaan dat een vast onderdeel is van alle nationale en internationale kampioenschaptoernooien. Dat wil niet zeggen dat er op de atletiekbaan in wedstrijdverband geen langere afstanden worden gelopen. Op incidentele basis worden soms ook nummers als de 20.000 m en de uurloop bij vooraanstaande baanatletiekwedstrijden verwerkt. Over het algemeen worden deze nummers in de wedstrijdprogramma’s opgenomen om atleten de gelegenheid te geven om bestaande nationale en/of wereldrecords aan te vallen.
De 10.000 meter dient in exact 25 ronden te worden gelopen; de standaardlengte van een atletiekbaan bedraagt namelijk 400 meter. Start en finish van dit atletiekonderdeel vinden dus op de finishlijn plaats.
Aangezien er ook op de weg veel wedstrijden worden georganiseerd met afstanden variërend van 10 km t/m de marathon en de nationale en internationale atletiekorganisaties hier ook officiële records in erkennen, wordt in de recordlijsten onderscheid gemaakt tussen gevestigde records op de baan en op de weg door baanrecords in meters weer te geven (bijvoorbeeld 20.000 m) en wegrecords in kilometers (bijvoorbeeld 20 km).
Bij de Olympische Spelen staat het nummer bij de mannen sinds 1912 op het programma, bij de vrouwen sinds 1988.
Top tien aller tijden Mannen Rang Tijd Atleet Land Datum Plaats 1. 26.11,00 Joshua Cheptegei 7 oktober 2020 Valencia 2. 26.17,53 Kenenisa Bekele 26 augustus 2005 Brussel 3. 26.22,75 Haile Gebrselassie 1 juni 1998 Hengelo 4. 26.27,85 Paul Tergat 22 augustus 1997 Brussel 5. 26.30,03 Nicolas Kemboi 5 september 2003 Brussel 6. 26.30,74 Abebe Dinkesa 29 mei 2005 Hengelo 7. 26.31,01 Yomif Kejelcha 14 juni 2024 Nerja 8. 26.31,13 Berihu Aregawi 14 juni 2024 Nerja 9. 26.33,84 Grant Fisher 6 maart 2022 San Juan Capistrano 10. 26.33,93 Jacob Kiplimo 19 maart 2021 Ostrava
Bijgewerkt: 31 juli 2024
Vrouwen Rang Tijd Atleet Land Datum Plaats 1. 28.54,14 Beatrice Chebet 25 mei 2024 Eugene 2. 29.01,03 Letesenbet Gidey 8 juni 2021 Hengelo 3. 29.05,92 Gudaf Tsegay 25 mei 2024 Eugene 4. 29.06,82 Sifan Hassan 6 juni 2021 Hengelo 5. 29.17,45 Almaz Ayana 12 augustus 2016 Rio de Janeiro 6. 29.26,89 Lilian Kasait Rengeruk 25 mei 2024 Eugene 7. 29.27,59 Margaret Chelimo Kipkemboi 25 mei 2024 Eugene 8. 29.31,78 Wang Junxia 8 september 1993 Peking 9. 29.32,53 Vivian Cheruiyot 12 augustus 2016 Rio de Janeiro 10. 29.42,56 Tirunesh Dibaba 12 augustus 2016 Rio de Janeiro
Bijgewerkt: 25 mei 2024
Continentale records ContinentGeslachtPrestatieAtleetLandDatumPlaatsAfrikaM26.11,00 (WR)Joshua Cheptegei7 oktober 2020ValenciaV28.54,14 (WR)Beatrice Chebet25 mei 2024EugeneNoord- enMidden-AmerikaM26.33,84Grant Fisher6 maart 2022San Juan CapistranoV30.03,82Alicia Monson4 maart 2023San Juan CapistranoZuid-AmerikaM27.28,12Marilson dos Santos2 juni 2007NeerpeltV31.33,07Florencia Borelli16 maart 2024San Juan CapistranoAziëM26.38,76Ahmad Abdullah5 september 2003BrusselV29.31,78Wang Junxia8 september 1993PekingEuropaM26.46,57Mo Farah3 juni 2011EugeneV29.06,82Sifan Hassan6 juni 2021HengeloOceaniëM26.57,07Ky Robinson28 maart 2026San Juan CapistranoV30.34,11Rose Davies11 juni 2025Oslo Bijgewerkt: 1 augustus 2026
Wereldrecordontwikkeling Mannen TijdAtleetNationaliteitPlaatsDatum30.58,8 Jean Bouin Parijs 16 november 191130.40,2 Paavo Nurmi Stockholm 22 juni 192130.35,4 Ville Ritola Helsinki 25 mei 192430.23,2 Ville Ritola Colombes 6 juli 192430.06.2 Paavo Nurmi Kuopio 31 augustus 192430.05,5 Ilmari Salminen Kouvola 18 juli 193730.02,0 Taisto Mäki Tampere 29 september 193829.52,6 Taisto Mäki Helsinki 17 september 193929.35,4 Viljo Heino Helsinki 22 augustus 194429.28,2 Emil Zátopek Ostrava 11 juni 194929.27,2 Viljo Heino Kouvola 1 september 194929.21,2 Emil Zátopek Ostrava 22 oktober 194929.02,6 Emil Zátopek Turku 4 augustus 195029.01,6 Emil Zátopek Stara Boleslav 25 mei 195328.54,2 Emil Zátopek Brussel 1 juni 195428.42,8 Sandor Iharos Boedapest 15 juli 195628.30,4 Vladimir Koets Moskou 11 september 195628.18,8 Pjotr Bolotnikov Kiev 5 oktober 196028.18,2 Pjotr Bolotnikov Moskou 11 augustus 196228.15,6 Ron Clarke Melbourne 18 december 196327.39,4 Ron Clarke Oslo 14 juli 196527.38,4 Lasse Virén München 3 augustus 197227.30,8 David Bedford Londen 13 juli 197327.30,5 Samson Kimobwa Helsinki 30 juni 197727.22,4 Henry Rono Wenen 11 juni 197827.13,81 Fernando Mamede Stockholm 2 juli 198427.08,23 Arturo Barrios Berlijn 18 augustus 198927.07,91 Richard Chelimo Stockholm 5 juli 199326.58,38 Yobes Ondieki Oslo 10 juli 199326.52,23 William Sigei Oslo 22 juli 199426.43,53 Haile Gebrselassie Hengelo 5 juni 199526.38,08 Salah Hissou Brussel 23 augustus 199626.31,32 Haile Gebrselassie Oslo 4 augustus 199726.27,85 Paul Tergat Brussel 22 augustus 199726.22,75 Haile Gebrselassie Hengelo 1 juni 199826.20,31 Kenenisa Bekele Ostrava 8 juni 200426.17,53 Kenenisa Bekele Brussel 26 augustus 200526.11,00 Joshua Cheptegei Valencia 7 oktober 2020
Vrouwen TijdAtleetNationaliteitPlaatsDatum32.17,20 Jelena Sipatowa Moskou 19 oktober 198131.35,3 Mary Decker Eugene 16 juli 198231.35,01 Ljoedmila Baranova Krasnodar 29 mei 198331.27,58 Raisa Sadrejdinova Odessa 7 september 198331.13,78 Olga Bondarenko Kiev 24 juni 198430.59,42 Ingrid Kristiansen Oslo 27 juli 198530.13,74 Ingrid Kristiansen Oslo 5 juli 198629.31,78 Wang Junxia Peking 8 september 199329.17,45 Almaz Ayana Rio de Janeiro 12 augustus 201629.06,82 Sifan Hassan Hengelo 6 juni 202129.01,03 Letesenbet Gidey Hengelo 8 juni 202128.54,14 Beatrice Chebet Eugene 25 mei 2024
Medaillewinnaars op de Olympische Spelen Mannen JaarGoudZilverBrons 1912 Hannes Kolehmainen Lewis Tewanima Albin Stenroos 1920 Paavo Nurmi Joseph Guillemot James Wilson 1924 Ville Ritola Edvin Wide Eero Berg 1928 Paavo Nurmi Ville Ritola Edvin Wide 1932 Janusz Kusociński Volmari Iso-Hollo Lasse Virtanen 1936 Ilmari Salminen Arvo Askola Volmari Iso-Hollo 1948 Emil Zátopek Alain Mimoun Bertil Albertsson 1952 Emil Zátopek Alain Mimoun Alexandr Anufrijev 1956 Vladimir Koets József Kovács Allan Lawrence 1960 Pjotr Bolotnikov Hans Grodotzki / Dave Power 1964 Billy Mills Mohammed Gammoudi Ron Clarke 1968 Naftali Temu Mamo Wolde Mohammed Gammoudi 1972 Lasse Virén Miel Puttemans Miruts Yifter 1976 Lasse Virén Carlos Lopes Brendan Foster 1980 Miruts Yifter Kaarlo Maaninka Mohammed Kedir 1984 Alberto Cova Michael McLeod Mike Musyoki 1988 Brahim Boutayeb Salvatore Antibo Kipkemboi Kimeli 1992 Khalid Skah Richard Chelimo Addis Abebe 1996 Haile Gebrselassie Paul Tergat Salah Hissou 2000 Haile Gebrselassie Paul Tergat Assefa Mezgebu 2004 Kenenisa Bekele Sileshi Sihine Zersenay Tadese 2008 Kenenisa Bekele Sileshi Sihine Micah Kogo 2012 Mo Farah Galen Rupp Tariku Bekele 2016 Mo Farah Paul Tanui Tamirat Tola 2020 Selemon Barega Joshua Cheptegei Jacob Kiplimo 2024 Joshua Cheptegei Berihu Aregawi Grant Fisher
Vrouwen JaarGoudZilverBrons 1988 Olga Bondarenko Liz McColgan Jelena Zjoepijova 1992 Derartu Tulu Elana Meyer Lynn Jennings 1996 Fernanda Ribeiro Wang Junxia Gete Wami 2000 Derartu Tulu Gete Wami Fernanda Ribeiro 2004 Xing Huina Ejegayehu Dibaba Derartu Tulu 2008 Tirunesh Dibaba Elvan Abeylegesse Shalane Flanagan 2012 Tirunesh Dibaba Sally Kipyego Vivian Cheruiyot 2016 Almaz Ayana Vivian Cheruiyot Tirunesh Dibaba 2020 Sifan Hassan Letesenbet Gidey 2024 Beatrice Chebet Nadia Battocletti Sifan Hassan
Categorie:Hardlopen