thumb|Voorpagina van Isaac Casaubons editie van de Deipnosophistae uit 1657 met de Griekse tekst en een vertaling in het Latijn. thumb|Deipnosophistae, 1535 Deipnosophistae (Oudgrieks: , "Tafelgeleerden", ook wel vertaald als "Geleerden aan tafel") is een geschrift van Athenaeus van Naucratis (rond 200 n.Chr.).
Het is een encyclopedisch werk over allerhande onderwerpen in dialoogvorm. Die dialogen zouden tijdens de maaltijd gevoerd zijn aan de tafel van de rijke patroon .
Dit werk is bijzonder belangrijk om zijn citaten uit oudere Griekse literaire teksten die nergens anders zijn overgeleverd. Het bevat dan ook allerlei citaten en hergebruikte teksten van auteurs uit de oudheid, ook van historici waarvan het werk verloren is gegaan.
Inhoud In vijftien boeken worden de volgende thema's behandeld: Boek I: de gastronomische literatuur, de wijn en het voedsel in de werken van Homerus; Boeken II en III: hors-d'œuvre en brood Boek IV: organisatie van een maaltijd en muziek Boek V: luxe en uiterlijk vertoon Boek VI: parasieten en vleierij Boeken VII en VIII: vis Boek IX: vlees en gevogelte Boek X: gulzigheid, wijn Boek XI: bekers Boek XII: sociale conventies Boek XIII: liefde Boek XIV: muziek, desserts Boek XV: kronen en parfums
Uitgaves Er zijn twee manuscripten:
Een verminkte kopie van het origineel, (Venetus Marcianus 447), waarin het eerste deel tot 3.73e en andere losse bladen verloren zijn gegaan. Een epitome van het hele werk. Bekend in vier kopieën. (Parisinus Suppl. Gr. 841; Laurentianus LX.2; BM Bibl. Regia 16.D.X; Erbacensis 4).
De eerste gedrukte uitgaveGebaseerd op: Athénée de Naucratis Deipnosophistes, Remacle.org. Gearchiveerd op 26 maart 2023. van Deipnosophistae was die van Aldus Manutius in 1514 samen met de Kretenzer Marcus Musurus,, Music and Riddle Culture in the Renaissance, Cambridge, 2015, p. 32. Gearchiveerd op 23 juni 2023. die werd gevolgd door een uitgave met Latijnse vertaling door Isaac Casaubon (Genève, 1597). Maar het was de kritische uitgave met Latijnse vertaling van de Franse classicus Johann Schweighäuser (14 delen, Straatsburg, 1801-1807), waarop latere uitgaves zouden voortbouwen.
Wetenswaardigheden De Deipnosophistae is de oudste bron voor het Griekse woord pornografie, opgenomen in Boek 13.
Zie ook Oud-Griekse eetcultuur Mithaikos, kok vermeld in het zevende boek
Externe links Digital Athenaeus met o.a. in het Grieks doorzoekbare tekst. De Deipnosophistae, vertaald door C. D. Yonge, op de Literatuurcollectie De Deipnosophistae, lange uittreksels in zoekbaar HTML formaat, op attalus.org / HODOI (Oud-Grieks uitgave met vertaling in het Franse ernaast). (vermoedelijk gebaseerd op de kritische editie van Johann Schweighäuser (14 delen, Straatsburg, 1801-1807).)
Categorie:Oudgriekse literatuur