Willem Jacobus (Wim) Eijk (Duivendrecht, 22 juni 1953) is een Nederlands geestelijke en een kardinaal van de Rooms-Katholieke Kerk.
Eijk is sinds 11 december 2007 aartsbisschop van Utrecht en sinds 18 februari 2012 kardinaal.ANNUNCIO DI CONCISTORO PER LA CREAZIONE DI NUOVI CARDINALI , 06.01.2012 Hij werd bekend als bisschop van het bisdom Groningen-Leeuwarden en staat ook bekend om zijn kennis van de medische ethiek en de bio-ethiek. Als aartsbisschop van Utrecht is hij tevens metropoliet van de Nederlandse kerkprovincie van de Rooms-Katholieke Kerk.Wim Eijk nieuwe aartsbisschop van Utrecht, Katholiek Nederland, 11 dec 2007 Zijn conservatieve opvattingen, in het bijzonder over homoseksuelen en gescheiden mensen, zijn vaak onderwerp van kritiek en controverse.Wim Eijk: conservatief en bekritiseerd leider, BN De Stem, 6 januari 2012. Eijk houdt zich intensief bezig met vraagstukken van seksualiteit en katholieke moraal.
Levensloop miniatuur|Bisschop van Groningen Wim Eijk werd geboren uit een gemengdgelovig huwelijk, zijn vader was doopsgezind en zijn moeder was katholiek.Interview Het elfde uur Hij volgde van 1959 tot 1965 basisonderwijs aan de Sint-Joannesschool te Duivendrecht en van 1965 tot 1971 doorliep hij de middelbare school aan het Sint-Nicolaaslyceum in Amsterdam. Hij voltooide in 1978 zijn studie geneeskunde aan de Universiteit van Amsterdam en vanaf 1979 combineerde hij de priesteropleiding aan het grootseminarie Rolduc met een studie in de medische ethiek aan de Rijksuniversiteit van Leiden. In 1984 werd hij door bisschop Gijsen tot diaken gewijd en in 1985 werd hij priester gewijd voor het Bisdom Roermond. Daarna ging hij als kapelaan aan het werk in de parochie van de heilige Antonius van Padua in Blerick en promoveerde hij tegelijkertijd in Leiden tot doctor in de geneeskunde onder begeleiding van prof. A.M. Luyendijk-Elshout en dr. Heleen Dupuis op een proefschrift over euthanasie. In 1990 behaalde hij bovendien aan de Pauselijke Universiteit Sint Thomas van Aquino in Rome, het zogenaamde Angelicum, een licentiaat en doctoraat in de filosofie. Rinunce e nomine, Nomina dell’Arcivescovo Metropolita di Utrecht (Paesi Bassi), Holy See Press Office, Daily Bulletin, 11 dec 2007 Dit tweede proefschrift behandelde genetische manipulatie. Op dat moment werd hij tevens benoemd tot hoogleraar in de filosofie en de medische ethiek aan het MEDO, het Pauselijk Instituut voor Huwelijk en Gezin in Kerkrade. Ook behaalde hij nog een licentiaat in de theologie aan de Lateraanse universiteit te Rome. Tegelijkertijd ging hij moraaltheologie doceren aan het seminarie Rolduc van het bisdom Roermond en het grootseminarie Sint-Janscentrum van het bisdom 's-Hertogenbosch. Nadat in 1996 het MEDO werd gesloten, verhuisde Eijk naar Lugano in Zwitserland, waar hij docent moraaltheologie werd aan de theologische faculteit van de plaatselijke universiteit. Van 1997 tot 2002 was hij lid van de Internationale Theologencommissie.
Bisschop van Groningen thumb|Wim Eijk (midden), tijdens de Heilig Bloedprocessie in Brugge (2007) Toen Wim Eijk op 17 juli 1999 als opvolger van bisschop Möller door Paus Johannes Paulus II als bisschop van Groningen werd benoemd, koos hij de wapenspreuk Noli recusare laborem ("Weiger het werk niet"). Dit zijn woorden die Sint Martinus, patroonheilige van de stad Groningen, op zijn sterfbed sprak. Ze brengen tot uitdrukking dat Eijk zijn roeping tot het einde trouw wil blijven.Cardinal-designate Eijk: Doctor, Defender of Life De wijding volgde op 6 november 1999 in de Sint-Jozefkathedraal door kardinaal Simonis, mgr. Wiertz en mgr. Utleg, bisschop van Ilagan (Filipijnen).
Reacties op de benoeming De benoeming van Eijk leidde tot protest van de kant van onder andere Nederlandse Vereniging voor Integratie van Homoseksualiteit COC, de priester Herman VerbeekGeen strafrechtelijk onderzoek tegen bisschop Eijk, Katholiek Nieuwsblad, 10 september 1999 en de Acht-Mei-beweging en kerkhistoricus Ton van Schaik. De laatste verweet Eijk "onpastoraal en onbarmhartig" te zijn in zijn opvattingen over seksualiteit. "Dit zijn denkbeelden uit de jaren dertig, relicten uit een afgesloten verleden."Bisschop: 'Homo's kunnen niet liefhebben' NRC Handelsblad, 18 aug 1999 Aanleiding was dat Van Schaik in collegedictaten moraaltheologie van Eijk passages had aangetroffen over homoseksualiteit die inhielden dat homo's niet in staat zouden zijn tot liefde en slechts aan 'wederzijdse zelfbevrediging' zouden doen.
Het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap (NIK) was kritisch omdat de bisschop zou hebben verklaard dat wat de Katholieke Kerk de Joden in de loop der eeuwen had aangedaan, vaak schromelijk overdreven werd.Monseigneur Eijk en de Joden - publicatie van de Katholiek Raad voor Israël
In een brief van 1 september 1999 aan de gelovigen van het bisdom Groningen ontkende Eijk de beweringen.Brief van de nieuw benoemde bisschop van Groningen aan zijn gelovigen, 1 september 1999
Een aangezegde strafvervolging wegens discriminatie werd niet ontvankelijk verklaard, omdat er volgens de officier van Justitie geen opzet in het spel was en de dictaten evenmin voor de openbaarheid bestemd waren geweest.Geen strafrechtelijk onderzoek tegen bisschop Eijk, Katholiek Nieuwsblad, 10 sept 1999
In de loop van september 1999 luwde deze zaak na verzoenende stappen van de verschillende partijen.
Periode van ziekte In 2001 werd de bisschop getroffen door een hersenbloeding en moest hij zijn bisdom lange tijd aan zijn beide vicarissen-generaal overlaten.
Beleid inzake priesters en leken Na deze moeilijke start werd het episcopaat van bisschop Eijk in het Groningse vooral getekend door maatregelen met betrekking tot alle geledingen van de Kerk.
Tijdens Wim Eijks bisschopsperiode in Groningen (1999–2007) zijn er jaarlijks een tot enkele priesters gewijd, waardoor in totaal over die periode waarschijnlijk tussen de 10 en 20 priesters zijn gewijd. Dat was relatief gezien toen hoog.
De rol van pastorale werkers werd beperkter door kerkelijke regelgeving strikter toe te passen.Instructie over enige vragen betreffende de medewerking van lekengelovigen aan het dienstwerk van de priesters (1997)
Ook werd de liturgische rol van leken in de Kerk zoals die gegroeid was in de jaren zestig en zeventig door Eijk teruggedraaid.
Oprichting Faculteit Katholieke Theologie Als bisschop-referent voor de opleidingen stond Eijk mede aan de wieg van de Faculteit Katholieke Theologie (FKT) die op 1 januari 2007 werd opgericht en waarvan hij de eerste grootkanselier werd.
Naamswijziging bisdom De naam van het bisdom werd in 2006 gewijzigd in Groningen-Leeuwarden.
Aartsbisschop van Utrecht Eijk werd op 11 december 2007 door paus Benedictus XVI tot aartsbisschop van Utrecht benoemd; hij was daarmee de zeventigste opvolger van Willibrord, de "apostel der Friezen".Wim Eijk aartsbisschop van Utrecht, ANP/NU.nl, 11 dec 2007 Op 26 januari 2008 werd hij als aartsbisschop geïnstalleerd en nam hij zijn intrek in het Aartsbisschoppelijk Paleis te Utrecht. Tijdens een Heilige Mis in Rome werd hem op 29 juni 2008 door Paus Benedictus XVI het pallium omgehangen.
De reacties op de benoeming van Eijk waren gemengd. Meer vooruitstrevende katholieken uitten hun bedenkingen vanwege zijn rechtzinnige leerstellige opvattingen, maar orthodoxe gelovigen reageerden positief vanwege zijn beleid in het bisdom Groningen- Leeuwarden.Eijk belooft teamspeler te zijn, Trouw, 12 dec 2007
In interviews gaf Eijk aan dat hij zich vooralsnog niet kandidaat zou stellen voor het voorzitterschap van de Nederlandse Bisschoppenconferentie, hoewel die positie meestal door de aartsbisschop van Utrecht werd vervuld. Hij bleef ook enige tijd de leiding over het bisdom Groningen-Leeuwarden waarnemen.
Reorganisatie aartsbisdom In januari 2008 benoemde Eijk een nieuwe vicaris-generaal, mgr. mr. drs. Ted Hoogenboom, en een nieuwe secretaris-generaal, mr. Hans Zuijdwijk. Eijk initieerde vrijwel onmiddellijk een reorganisatie, onder meer inkrimping van het aantal voltijdse formatieplaatsen van 57 naar 35. Volgens Van Schaik leidde daarbij met name een gebrek aan communicatie tot grote onrust in het aartsbisdom."Bisschop Eijk is spook van de Maliebaan", RTV Utrecht, 8 april 2008 Eijk werd kwalijk genomen dat daags voor kerstmis 2008 aan dertien medewerkers per brief ontslag werd aangezegd. Eijk zette de reorganisatie door, ondanks grote bezwaren van de ondernemingsraad van het aartsbisdom.Eijk negeert advies OR: gedwongen ontslagen aartsbisdom Utrecht Ook zijn voorganger Simonis was volgens het Katholiek Nieuwsblad niet gelukkig met de aanpak van de nieuwe aartsbisschop. Volgens de Gelderlander is het "een publiek geheim dat de kardinaal geen woord meer met de nieuwe aartsbisschop wenste te spreken en ook niet meer met hem aan dezelfde tafel wilde dineren bij afscheidsbijeenkomsten."Zie: 'Wat is er in het Bisdomhuis aan de hand?', Kanselbericht Katholieke kerk De Bilt, 6 april 2008 e.v. Mgr. Eijk zelf noemde deze crisis desgevraagd een "storm in een glas water".Eijk: 'Crisis is storm in een glas water', De Twentsche Courant Tubantia, 7 april 2008
Naar aanleiding van de herwijding van de Utrechtse Sint-Willibrordkerk op 25 januari 2009, publiceerde de Volkskrant een achtergrondartikel, waarin het eerste jaar van Eijks aartsepiscopaat werd besproken. Hierin leverden kerkhistorici Ton van Schaik en Peter Nissen stevige kritiek op de aartsbisschop. Beiden verweten de aartsbisschop niet-communicatief te zijn, te weinig spirituele leiding te geven en de organisatie van het aartsbisdom op zijn kop te hebben gezet. Uit het artikel bleek verder dat Eijk in het aartsbisdom Utrecht nog een grote onbekende was.Monseigneur Eijk? Nooit van gehoord, de Volkskrant, 26 januari 2009, p. 3
Op 17 maart 2012 maakte Trouw melding van onzorgvuldig behandelen van aantijgingen tegen kindermisbruikers.Eijk draait slachtoffers rad voor ogen Trouw, 17 maart 2012; geraadpleegd 18 maart 2012
Kardinaal Eijk was op 27 april 2014 een van de weinige kardinalen die, wegens drukke werkzaamheden, verstek liet gaan bij de heiligverklaring in Rome van de pausen Johannes XXIII en Johannes Paulus II. Dit leidde tot geïrriteerde reacties.'Afwezigheid bisschoppen bij heiligverklaring irriteert katholieken' katholiek.nl
Sluiting Ariënskonvikt Op 3 november 2009 maakte aartsbisschop Eijk bekend dat hij de aartsdiocesane priesteropleiding Ariënskonvikt zou gaan sluiten aan het einde van het lopende studiejaar omwille van het sterk teruglopende aantal priesterstudenten en de nijpende financiële situatie van het aartsbisdom.Priesteropleiding Ariënskonvikt gaat dicht Toekomstige priesterstudenten van het aartsbisdom moeten voortaan hun opleiding volgen aan het grootseminarie De Tiltenberg in het bisdom Haarlem-Amsterdam. Het besluit stuitte op kritiek van het Ariënskonvikt zelf en van de aan het konvikt verbonden Faculteit Katholieke Theologie, Utrecht. De bisschop van Groningen-Leeuwarden, mgr. de Korte, zelf alumnus van het Konvikt, toonde zich teleurgesteld over de voorgenomen sluiting van de aartsdiocesane priesteropleiding, die ook geldt als de opleiding van het bisdom Groningen.De Korte wil convict behouden Eijk verdedigde zijn besluit in de Nederlandse pers.Eijk: kritiek op sluiting Ariënskonvikt onterecht katholieknederland.nl
Overigens is er sinds 2014 in Utrecht opnieuw sprake van een priesteropleiding, nu onder de naam Ariënsinstituut.website Ariënsinstituut
Het aantal priesters dat Eijk wist te wijden, blijft, in lijn met de algemene trend in Nederland en Europa, beperkt. Over het decennium 2015–2024 komt het jaarlijkse aantal gewijde priesters volgens de jaarverslagen van het aartsbisdom uit op gemiddeld tussen 0 en 2, met meerdere jaren waarin slechts één kandidaat werd gewijd, en in enkele jaren niemand.
Benoeming twee hulpbisschoppen