De Romeinse villa Plasmolen is een Romeinse villa op de westelijke helling van de heuvel Sint-Jansberg/Kloosterberg in het gelijknamige landgoed Sint-Jansberg. De villa is gelegen bij het dorp Plasmolen in het uiterste noorden van de Nederlandse provincie Limburg.
De villa was van het type villa urbana. Hij stond op korte afstand van Romeins Nijmegen, waarvan de naam naar men aanneemt Ulpia Noviomagus Batavorum was. Ongeveer twee kilometer ten westen bevond zich de Romeinse brug over de Maas, bij het huidige Cuijk.
De villa Plasmolen werd ontdekt in 1931, toen met opgravingen werd begonnen. Het terrein ervan is tegenwoordig beschermd als archeologisch monument. Oorspronkelijk werd dit terrein "Kloosterberg" genoemd, omdat de muurrestanten werden aangezien voor een Tempeliersklooster. In de loop van de 19e eeuw werd echter duidelijk dat het om Romeinse overblijfselen ging. Het terras waarop de villa staat is waarschijnlijk kunstmatig aangelegd. De bouw van de villa lijkt niet eerder te zijn begonnen dan in het jaar 125. In de loop van de 3e eeuw moet de villa weer zijn verlaten, toen de meeste Romeinen uit dit gebied begonnen weg te trekken. Een gedeelte van de villa, het centrale deel en de uiteinden, zijn zichtbaar gemaakt middels moderne kooiconstructies die opgevuld zijn met stenen.
De villa had een breedte van 84 meter en een diepte van 21 meter, waarmee het waarschijnlijk de grootste Romeinse woning in Nederland was.De façade van het hoofdgebouw van de Romeinse villa Backerbosch had een breedte van 82,7 meter; de breedte van de Romeinse villa Meerssen-Onderste Herkenberg is nog niet vastgesteld, maar deze was wel dieper (22,5 m) dan die van Plasmolen. De Groot, p. 292. De villa bestond uit verschillende vertrekken en had aan de voorzijde een zuilengalerij met in het midden de hoofdingang. Deze leidde tot een ontvangstruimte. Verder had de villa een speciaal badgebouw, vloerverwarming, muurschilderingen en mozaïekvloeren. Rond de villa was een terrasvormige tuin aangelegd.
In de omgeving van de villa zijn diverse Romeinse artefacten gevonden, die zich merendeels in het Limburgs Museum in Venlo bevinden. Een zeldzame bronzen beurs bevindt zich in de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. In de buurt van de villa ligt ook de Bovenste Plasmolen.
Plasmolen Categorie:Voormalig bouwwerk in Limburg (Nederland) Categorie:Rijksmonument in Mook en Middelaar Categorie:Geschiedenis van Mook en Middelaar