Een zweefbrug, zweefveer of zweefpont (ook: gondelbrug) is een beweegbare brug waarvan een deel van het wegdek in horizontale richting heen en weer beweegt.
Beschrijving De brug bestaat uit een groot portaal over de te overspannen rivier waar kruisend scheepvaartverkeer gemakkelijk onderdoor kan passeren. Aan het portaal is met vaste kabels een gondel verbonden die tussen de beide oevers heen en weer gaat en op die manier voertuigen en personen overbrengt. De gondel zelf zweeft iets boven het water, maar raakt het water niet. De vervoerscapaciteit van een zweefbrug is te vergelijken met die van een rivierpont met hooguit 10 personenauto's.
De eerste zweefbrug is gebouwd in Portugalete (Spaans Baskenland) in 1893 door de Baskische architect Alberto Palacio, een leerling van Gustave Eiffel. Het concept was van Ferdinand Arnodin.
Zweefbruggen zijn vooral gebouwd op locaties waar het onwerkbaar leek het enorme zandlichaam aan te leggen dat nodig was voor het bouwen van een brug met een doorvaarthoogte die hoog genoeg was voor het scheepvaartverkeer en waar een veerboot niet mogelijk of onpraktisch was door bijvoorbeeld getijdenbewegingen. Door de massale opkomst van de auto, gecombineerd met de beperkte capaciteit van de zweefbrug, zijn er niet al te veel van gebouwd.
Een van de grootste nog in gebruik zijnde zweefbruggen staat in Middlesbrough, aan de Noordzeekust van Engeland. Deze Tees Transporter Bridge overspant de rivier de Tees.
Gebouwde zweefbruggen Brug Locatie Voltooid Overspanning Opmerking Aerial Lift Bridge Duluth (Minnesota), VS 1905 120 m Omgebouwd tot hefbrug in 1929, in die functie nog steeds in gebruik zweefbrug van Bizerta Bizerte, Tunesië 1898 109 m Verplaatst naar Brest, Frankrijk in 1909, Gesloopt in 1947 zweefbrug van Bordeaux Bordeaux, Frankrijk — 400 m(totaal) Begonnen met bouwen in 1910, maar nooit voltooid, gesloopt in 1942 zweefveer van Kiel Kiel, Duitsland 1910 128 m Gesloopt in 1923 zweefbrug van Marseille Marseille, Frankrijk 1905 165 m Verwoest in 1944 Tees Transporter Bridge Middlesbrough, Verenigd Koninkrijk 1911 177 m In gebruik zweefbrug van Nantes Nantes, Frankrijk 1903 141 m Gesloopt in 1958 zweefbrug van Newport Newport, Verenigd Koninkrijk 1906 181 m In gebruik zweefveer van Osten Osten, Duitsland 1909 80 m In gebruik Vizcayabrug Portugalete, Spanje 1893 164 m In gebruik Rendsburger Hochbrücke Rendsburg, Duitsland 1913 140 m In gebruikSinds 8 januari 2016 tijdelijk buiten dienst door een aanvaring met een schip. De heropening zal wellicht pas mogelijk zijn in 2018., gecombineerd met spoorbrug zweefbrug van Rio de Janeiro Rio de Janeiro, Brazilië 1915 171 m Gesloopt in 1935 Transportbrug van Rochefort-Martrou Rochefort (Charente-Maritime), Frankrijk 1900 140 m In gebruik zweefbrug van Rouen Rouen, Frankrijk 1898 142 m Verwoest in 1940 Royal Victoria Dock Bridge Londen, Verenigd Koninkrijk 1998 128 m Momenteel in gebruik als voetbrug, in de toekomst als zweefbrug zweefbrug van Widnes-Runcorn Widnes-Runcorn, Verenigd Koninkrijk 1905 304 m Gesloopt in 1961 Puente Transbordador Buenos Aires, Argentinië 1914 ? Buiten gebruik zweefbrug van Warrington Warrington, Verenigd Koninkrijk 1916 57 m Buiten gebruik, maar op de monumentenlijst geplaatst
Zweefbruggen in Nederland De Maarsserbrug over het Amsterdam-Rijnkanaal is ook als zweefbrug in gebruik geweest: boven op het vaste brugdek reed het gewone verkeer, terwijl eronder een zweefbrug was bevestigd voor agrarisch verkeer.Eine Schwebefähre nur für Heuwagen
Externe links website schwebefaehre.org Wonders of World Engineering Transporter Bridges Flying Bridges: A Short History of Transporter Bridges
Naslagwerk Transporter Bridges: An Illustrated History (2020),
Categorie:Brugtype