thumb|350px|Het mannenteam van Azerbeidzjan met de bronzen medailles in 2007: later zouden ze goud halen in 2009, en zilver in 2011 Het Europese Schaakkampioenschap voor landenteams is een internationaal schaaktoernooi voor teams, waaraan mag worden deelgenomen door Europese landen waarvan de schaakfederaties liggen in zone 1.1 t/m 1.9. Dit komt min of meer overeen met de bredere definitie van Europa die gehanteerd wordt bij bijvoorbeeld het Eurovisiesongfestival en die ook Israël, Rusland en voormalige Sovjetlanden in Oost-Europa en de Zuidelijke Kaukasus omvat. Het toernooi wordt gehouden onder de vlag van de Europese Schaakfederatie.

Geschiedenis Het idee werd geboren in het begin van de jaren '50 toen werd ervaren dat er behoefte bestond aan een extra teamtoernooi. Er werd een mannentoernooi opgezet dat iedere vier jaar werd gehouden, met de bedoeling de 'gaten' in te vullen tussen Schaakolympiades. De laatste jaren is het toernooi gegroeid in belang en populariteit en wordt erkend als prestigieus toernooi, zowel voor mannen als vrouwen.

De eerste kampioenschapsfinale werd gehouden in Wenen en Baden bij Wenen in augustus 1957. Het was een dubbelrondig toernooi, met een opmerkelijke overwinning in ronde 2 van het Joegoslavische team op het machtige Russische team.

Tijdens de volgende twintig jaar werd het toernooi iedere 4 jaar georganiseerd, hoewel het toernooi in Kapfenberg 1 jaar uitgesteld werd. Sinds 1977 worden de toernooien iedere 3 of 2 jaar georganiseerd. Met het vrouwentoernooi werd begonnen in Debrecen in 1992.

Format thumb|Oberhausen 1961: de voormalig wereldkampioenen Michail Tal (links zittend) en Tigran Petrosjan (rechts staand) volgen de partijen In de eerste jaren waren er kleine wijzigingen in de toernooiformule, waardoor een groter aantal teams kon deelnemen. Bij de start waren er slechts vier finale-plaatsen beschikbaar, en diverse kansrijke teams sneuvelden in de voorronden. Tussen de start en 1973 was de toernooi-omvang verdubbeld; in 1973 namen 24 landen deel aan de voorronden, strijdend om acht plaatsen voor de finale die werd gehouden in Bath. In dezelfde periode was het aantal borden per match ingekrompen van 10 tot 8, om de kosten voor organisatie en deelnemende landen te drukken.

In het nieuwe millennium werd het format radicaal gewijzigd. Het is nu een 9-rondig Zwitsers toernooi met het format van de Schaakolympiade, met gescheiden competities voor vrouwenteams en mannenteams. In Göteborg in 2005, bestond de mannencompetitie uit 40 teams (inclusief Zweden B en Zweden C) en de vrouwencompetitie uit 26 teams (inclusief Zweden B). Iedere ronde werd er geschaakt aan 4 borden en teams bestonden uit 4 spelers plus een reservespeler.

Aanvankelijk werd er gespeeld om de Europacup, tegenwoordig zijn er gouden, zilveren en bronzen medailles voor de drie beste teams en ook prijzen voor verdienstelijke persoonlijke scores.

Vanaf het toernooi in 2003, in de Bulgaarse stad Plovdiv, was er een belangrijke verandering, zowel bij de mannen als bij de vrouwen. Er wordt vanaf toen gescoord op basis van matchpunten en niet meer op basis van partij-uitslagen. Alleen in het geval van gelijke scores geven partij-uitslagen nog de doorslag.

Uitslagen

Nummers 1, 2 en 3 bij de mannenteams JaarLocatieGoudZilverBrons1957 WenenPaul KeresDavid BronsteinMichail TalBoris SpasskiTigran PetrosjanVasili SmyslovMark TajmanovViktor KortsjnojAlexander TolushIsaac BoleslavskiJoeri AverbachLev AroninSvetozar GligorićAleksandar MatanovićBorislav IvkovPetar TrifunovićAndrija FudererNikola KaraklajicSrecko NedeljkovicBorislav MilicMario BertokBraslav RabarBozidar DurasevicTomislav RakicMiroslav FilipLuděk PachmanLadislav AlsterFrantišek ZítaJulius KozmaJan SefcJiri FichtlFrantisek PithartJosef RejfirJaroslav JezekFrantisek BlatnyMaximilian Ujtelky1961 OberhausenMichail BotvinnikMichail TalPaul KeresTigran PetrosjanVasili SmyslovViktor KortsjnojJefim GellerMark TajmanovLev PoloegajevskiSemen FurmanAlexander TolushVladimir BagirovSvetozar GligorićPetar TrifunovićAleksandar MatanovićMario BertokMilan MatulovicMijo UdovcicDragoljub CiricBorislav MilicSrecko NedeljkovicDragoljub MinicDražen MarovićBozidar DurasevicLászló SzabóLajos PortischGedeon BarczaIstván BilekTibor FlorianKarol HonfiErvin HaagJozsef PogatsGyozo ForintosLevente LengyelJozsef SzilyLaszlo Navarovszky1965 HamburgTigran PetrosjanMichail BotvinnikViktor KortsjnojVasili SmyslovDavid BronsteinLeonid SteinMark TajmanovJoeri AverbachNikolai KrogiusIsaak BoleslavskiAnatoly LeinAnatoly LutikovBorislav IvkovSvetozar GligorićAleksandar MatanovićMilan MatulovicBruno ParmaPetar TrifunovićMato DamjanovicMijo UdovcicDragoljub CiricDragoljub MinicDražen MarovićIvan BuljovcicLajos PortischLászló SzabóIstván Bilek Levente LengyelGedeon BarczaGyozo ForintosKarol HonfiPeter DelyJanos FleschGyula KlugerJoszef PogatsLaszlo Navarovszky1970 KapfenbergTigran PetrosjanViktor KortsjnojLev PoloegajevskiJefim GellerVasili SmyslovMark TajmanovMichail TalPaul KeresLeonid SteinRatmir KholmovYuri BalashovAivars GipslisLajos PortischLevente LengyelLászló SzabóGedeon BarczaLaszlo BarczayIstván BilekPeter DelyIstván CsomGyozo ForintosKarol HonfiAndrás AdorjánErvin HaagWolfgang UhlmannBurkhard MalichReinhart FuchsArthur HenningsHeinz LiebertLothar ZinnFriedrich BaumbachLutz EspigWerner GolzLothar VogtManfred SchoneburgDetlef Neukirch1973 BathBoris SpasskiTigran PetrosjanViktor KortsjnojAnatoli KarpovMichail TalVasili SmyslovJefim GellerGennadi KoezminVladimir ToekmakovYuri BalashovSvetozar GligorićBorislav IvkovLjubomir LjubojevićAleksandar MatanovićBruno ParmaAlbin PlanincDragoljub VelimirovicMilan MatulovicEnver BukicDragoljub MinicLajos PortischLászló SzabóIstván BilekZoltán RibliIstván CsomGyozo ForintosAndrás AdorjánGyula SaxKarol HonfiJanos Tompa1977 MoskouAnatoli KarpovTigran PetrosjanLev PoloegajevskiMichail TalYuri BalashovJefim GellerOleh RomanysjynVitali TsesjkovskiIosif DorfmanJevgeni SvesjnikovLajos PortischZoltán RibliGyula SaxIstván CsomAndrás AdorjánIvan FaragoLaszlo VadaszLaszlo BarczayPeter LukacsLaszlo HazaiLjubomir LjubojevićSvetozar GligorićAleksandar MatanovićDragoljub VelimirovicBruno ParmaBorislav IvkovEnver BukicKrunoslav HulakMilorad KnezevicSrdjan Marangunic1980 SkaraAnatoli KarpovMichail TalTigran PetrosjanLev PoloegajevskiJefim GellerYuri BalashovOleh RomanysjynRafael VaganianArtur JoesoepovGarri KasparovLajos PortischZoltán RibliAndrás AdorjánGyula SaxIstván CsomIvan FaragoLaszlo VadaszJózsef PintérPeter LukacsLaszlo HazaiAnthony MilesMichael SteanJohn NunnJon SpeelmanRaymond KeeneWilliam HartstonJonathan MestelRobert BellinJohn LittlewoodSimon Webb1983 PlovdivAnatoli KarpovLev PoloegajevskiTigran PetrosjanRafael VaganianOleksandr BeljavskyVladimir ToekmakovLev PsakhisOleh RomanysjynArtur JoesoepovJefim GellerLjubomir LjubojevićSvetozar GligorićPredrag NikolićVladimir KovacevicBojan KurajicaKrunoslav HulakDusan RajkovicBozidar IvanovićStefan ĐurićMišo CebaloLajos PortischZoltán RibliGyula SaxJózsef PintérAndrás AdorjánIstván CsomIvan FaragoAtilla GroszpeterAtilla SchneiderTamas Horvath1989 HaifaValeri SalovOleksandr BeljavskyRafael VaganianMikhail GurevichBoris GelfandLev PoloegajevskiViacheslav EingornVladimir ToekmakovIvan SokolovKrunoslav HulakBogdan LalićMiodrag TodorcevicVladimir KovacevicDragan BarlovOgnen CvitanStefan ĐurićRobert HübnerVlastimil HortEric LobronStefan KindermannMatthias WahlsJoerg HicklKlaus BischoffStefan Mohr1992 DebrecenGarri KasparovJevgeni BarejevVladimir KramnikAleksej DrejevAlexey VyzmanavinVasyl IvantsjoekOleksandr BeljavskyOleh RomanysjynViacheslav EingornIgor NovikovNigel ShortJon SpeelmanMichael AdamsJohn NunnAnthony Miles1997 PulaNigel ShortMichael AdamsJon SpeelmanMatthew SadlerJulian HodgsonJevgeni BarejevPjotr SvidlerVadim ZvjaginsevIgor GlekYuri YakovichVladimir AkopianRafael VaganianSmbat LputianArtashes MinasianAsjot Anastasian1999 BatoemiSmbat LputianArtashes MinasianAsjot AnastasianLevon AronianArshak PetrosianPéter LékóJudit PolgárZoltán AlmásiAlexander CherninJózsef PintérArtur JoesoepovRobert HübnerRustem DautovChristopher LutzChristian Gabriel2001 LeónLoek van WelyJeroen PiketSergej TiviakovErik van den DoelFriso NijboerEtienne BacrotJoel LautierChristian BauerJean-Marc DegraeveLaurent FressinetChristopher LutzRobert HübnerGerald HertneckKlaus BischoffRainer Buhmann2003 PlovdivPjotr SvidlerJevgeni BarejevAleksandr GrisjtsjoekAleksandr MorozevitsjAleksandr ChalifmanBoris GelfandIlya SmirinEmil SutovskyBoris AvrukhMichael RoizZoerab AzmaiparasjviliBaadoer DzjobavaMikheil MchedlishviliGeorgi KacheishviliMerab Gagoenasjvili2005 GöteborgLoek van WelyIvan SokolovSergej TiviakovJan TimmanErik van den DoelBoris GelfandEmil SutovskyIlya SmirinBoris AvrukhSergey Erenburg Etienne BacrotJoel LautierJosif DorfmanLaurent FressinetChristian Bauer2007 Kreta Pjotr SvidlerAleksandr MorozevitsjAleksandr GrisjtsjoekJevgeni AleksejevDmitri Jakovenko Levon AronianVladimir AkopianGabriel SargissianKaren AsrianSmbat Lputian Teimour Radjabov Vugar Gashimov Gadir Guseinov Shakhriyar Mamedyarov Rauf Mammadov 2009 Novi Sad Teimour Radjabov Vugar Gashimov Gadir Guseinov Shakhriyar Mamedyarov Rauf Mammadov Pjotr Svidler Aleksandr Morozevitsj Dmitri Jakovenko Jevgeni Aleksejev Jevgeni Tomasjevski Pavel Eljanov Andrej Volokitin Zachar Jefimjenko Joeri Drozdovsky Yuriy Kryvoruchko 2011 Porto Carras Arkady Naiditsch Georg Meier Daniël Fridman Jan Gustafsson Rainer Buhmann Teimour Radjabov Vugar Gashimov Shakhriyar Mamedyarov Gadir Guseinov Eltaj Safarli Péter LékóZoltán AlmásiFerenc Berkes Csaba BaloghZoltán Gyimesi 2013 Warschau Shakhriyar Mamedyarov Teimour Radjabov Eltaj Safarli Rauf Mamedov Qadir Huseynov Etienne Bacrot Maxime Vachier-Lagrave Romain Edouard Vladislav Tkachiev Hicham Hamdouchi Alexander Grischuk Peter Svidler Dmitri Andrejkin Alexander Morozevich Jevgeni Tomasjevski 2015 Reykjavik Peter Svidler Alexander Grischuk Jevgeni Tomasjevski Ian Nepomniachtchi Dmitry Jakovenko Levon AronianGabriel SargissianSergei MovsesianHrant MelkumyanKaren H. Grigoryan Peter Leko Richárd Rapport Zoltán Almási Ferenc Berkes Csaba Balogh 2017 Kreta Shakhriyar Mamedyarov Teimour Radjabov Arkady Naiditsch Rauf Mamedov Gadir Guseinov Alexander Grischuk Ian Nepomniachtchi Nikita Vitiugov Maxim Matlakov Daniil Dubov Pavel Eljanov Yuriy Kryvoruchko Ruslan Ponomariov Yuriy Kuzubov Martyn Kravtsiv 2019 Batoemi Dmitri Andrejkin Nikita Vitiugov Kirill Alekseenko Maxim Matlakov Daniil Dubov Vassily Ivanchuk Yuriy Kuzubov Andrei Volokitin Alexander Moiseenko Volodimir Onisjtsjoek Michael Adams Luke McShane David Howell Gawain Jones Nicholas Pert

Nummers 1, 2 en 3 bij de vrouwenteams