Jos Stelling (Utrecht, 16 juli 1945) is een Nederlands filmregisseur, scenarist en producer.
Biografie Stelling is een autodidact die veel indruk maakte met zijn eerste film: Mariken van Nieumeghen. De film was buitengewoon succesvol, zowel in Nederland als daarbuiten. De film werd in mei 1975 geselecteerd voor het prestigieuze competitieprogramma van het Filmfestival van Cannes. In één klap was de naam van Stelling gevestigd. Ook zijn tweede film, Elckerlyc, speelde zich af in de middeleeuwen. Na zijn debuut maakte hij nog tien speelfilms, tot het verschijnen in 2023 van zijn afscheidsfilm De dans van Natasja.Cineast Jos Stelling is klaar met de Nederlandse filmindustrie NRC, 9 januari 2024
Jos Stelling nam in 1981 het initiatief voor de Nederlandse Filmdagen (nu bekend als het Nederlands Film Festival). In het begin waren de Filmdagen vooral bedoeld voor filmmakers die elkaars werk bekeken, maar al snel werden de Filmdagen ook heel populair bij het grote publiek. Stelling bleef tot 1991 nauw betrokken bij de organisatie van het filmfestival.
Stelling is eigenaar van drie filmhuizen in Utrecht: Springhaver (sinds 1978), het Louis Hartlooper Complex (sinds 2004) en Slachtstraat Filmtheater (sinds 2022).
Filmografie 1974 - Mariken van Nieumeghen 1975 - Elckerlyc 1977 - Rembrandt fecit 1669 1981 - De Pretenders 1983 - De illusionist 1986 - De wisselwachter 1995 - De Vliegende Hollander 1996 - De wachtkamer 1999 - No Trains No Planes 2000 - The Gas Station 2003 - The Gallery 2007 - Duska 2010 - Het bezoek - filmweekgeschenk gebaseerd op een verhaal van Remco Campert 2012 - Het meisje en de dood 2023 - De dans van Natasja
Nominaties en prijzen 1975 - Nominatie Gouden Palm, Filmfestival van Cannes, voor Mariken van Nieumeghen 1978 - Beste Speelfilm, Festival Asolo, voor Rembrandt fecit 1669 1981 - Beste Speelfilm, Film Festival Orléans (Frankrijk), voor Rembrandt fecit 1669 1981 - Nominatie Gouden Prijs, Moskou International Film Festival, voor De Pretenders 1984 - Gouden Kalf Beste Lange Speelfilm, Nederlands Film Festival, voor De illusionist 1984 - Prijs van de Nederlandse Filmkritiek, Nederlands Film Festival, voor De illusionist 1984 - Gouden Kalf Beste Acteur, Gerard Thoolen, Nederlands Film Festival, in De illusionist 1985 - Publieksprijs, São Paulo International Film Festival, voor De illusionist 1986 - Speciale Juryprijs, Nederlands Film Festival, voor De wisselwachter 1986 - Gouden Kalf Beste Acteur, John Kraaijkamp sr., Nederlands Film Festival, in De wisselwachter 1986 - Publieksprijs, São Paulo International Film Festival (Brazilië), voor De wisselwachter 1986 - Mention of Honour, International Film Festival Venice, voor De wisselwachter 1987 - Zilveren Raaf, Brussels International Festival of Fantasy Film, voor De wisselwachter 1987 - Silver Desk Best Music Score, Michel Mulder, in De wisselwachter 1987 - Speciale Juryprijs, VIII Festival Madrid, voor De wisselwachter 1988 - Publieks Juryprijs, Fantasporto Film Festival, voor De wisselwachter 1988 - Nominatie Juryprijs, International Fantasy Film Award Fantasporto, voor De wisselwachter 1988 - Beste Acteur, Jim van der Woude, Film Festival Fantasporto, in De wisselwachter 1995 - Nominatie Juryprijs, International Fantasy Film Award Fantasporto, voor De Vliegende Hollander 1995 - Nominatie Gouden Leeuw, Venetië Film Festival, voor De Vliegende Hollander 1996 - Silver Frog, Camerimage (Polen), voor De Vliegende Hollander 1996 - Gouden Kalf Beste Korte Film, Nederlands Film Festival, voor De wachtkamer 1996 - Cineco Prijs Beste Korte Film, voor De wachtkamer 1997 - Persprijs, Rose d'Or Light Entertainment Festival (Montreux), voor De wachtkamer 1997 - Gouden Gryphon, International Film Festival St. Petersburg, voor De wachtkamer 1998 - Juryprijs, Mediawave (Hongarije), voor De wachtkamer 1999 - Nominatie Beste Scenario & Beste Acteur, Nederlands Film Festival, voor No Trains No Planes 1999 - Silver Cup, Dutch Film Festival (Japan), voor No Trains No Planes 1999 - Grand Prix in de Officiële Competitie, International Film Festival St. Petersburg, voor De wachtkamer 1999 - Gouden Gryphon, International Film Festival St. Petersburg, voor No Trains No Planes 1999 - Nominatie Kieslowski Award, Denver International Film Festival, voor No Trains No Planes 1999 - Speciale Prijs, International Film Festival (Moskou), voor De illusionist 2001 - Grand Prix, Mediawave Film Festival Gyor (Hongarije), voor The Gas Station 2001 - Nominatie Beste Korte Film, Film & Television Festival Banff (Canada), voor The Gas Station 2003 - Nominatie Gouden Kalf Beste Korte Film, Nederlands Film Festival, voor The Gallery 2003 - Grand Prix, Tirana Film Festival (Albanië), voor The Gallery 2003 - Beste Film, Filmfestival Antwerpen, voor 3 Erotic Tales 2004 - Derde prijs, New York Film Festival, voor The Gallery 2007 - Gouden Kalf Beste Vrouwelijke Bijrol, Sylvia Hoeks, Nederlands Film Festival, in Duska 2008 - Duska is Nederlandse inzending voor de Oscar voor beste niet-Engelstalige film 2008 - Duska is Nederlandse inzending voor de European Film Awards 2012 - Gouden Kalf Beste Lange Speelfilm, Beste Camera & Beste Geluid, Nederlands Film Festival, voor Het meisje en de dood 2013 - Leonardo’s Horse Award ‘Best Production Design’ (Gert Brinkers) & ‘Best Cinematography’ (Goert Giltay), Milan International Film Festival, MIFF Awards (Italië 2013), voor Het meisje en de dood 2015 - Shortcutz Amsterdam Career AwardDirector Jos Stelling receives Career Award at sold-out Shortcutz Amsterdam Annual Awards (8 January 2015). Gearchiveerd op 23 juni 2023.
Erkenning 1986 - Filmprijs van de stad Utrecht 1990 - Cultuurprijs op het Nederlands Film Festival 1996 - Benoemd tot ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw voor zijn verdiensten op cultureel gebied 1999 - Lifetime Achievement Award in Waterville, Maine (USA) 2001 - Major Achievement in World Cinema van de Associatie van Tsjechische Filmclubs 2003 - De Vliegende Hollander wordt genoemd als een van de beste 100 films van de 20ste eeuw in het gerenommeerde boek Making Pictures: A Century of European Cinematography, samengesteld door IMAGO, de Federatie van Europese Filmmakers. 2009 - Life Time Achievement Award to World Cinema op het Batoemi International Art-house Film Festival (Georgië) 2009 - Oeuvreprijs Dutch Golden Stone SCENECS Film Festival 2010 - Benoemd tot Honourable Professor van Armeense Universiteit 2010 - Zilveren Stadsmedaille van de stad Utrecht 2011 - Career Dolphin - Lifetime Achievement Award at Festroia - International Film Festival of Setúbal 2013 - Sofia Oeuvre Award voor zijn eminente bijdrage aan de cinema op het Sofia International Film Festival (Bulgarije) 2013 - Parajanov’s Thaler Lifetime Achievement Award tijdens het Golden Apricot Yerevan International Film Festival (Armenië) 2016 - Verkozen tot Leukste Ondernemer van Utrecht
Externe links Officiële website van Jos Stelling Jos Stelling in de Internet Moviedatabase
Stelling, Jos