Joop Captein (Amsterdam, 21 maart 1937 – 30 april 2026) was een Nederlands wielrenner.
Sportieve carrière Captein was professioneel wielrenner van 1959 tot 1968 en was succesvol op de weg en de baan. Als amateur won hij twee etappes in Olympia’s Tour van 1956. In 1959, zijn eerste jaar als professional, behaalde hij een overwinning in de eendaagse wedstrijd Hoegaarden-Antwerpen-Hoegaarden voor Willy Vannitsen en Emile Daems. In hetzelfde jaar werd hij derde bij het Nederlands Kampioenschap op de weg. Een jaar later schreef hij in het Belgische Brugge de Elfstedenronde op zijn naam, voor Frans Aerenhouts en Anton van der Steen. Zijn belangrijkste overwinning als wegrenner volgde in 1961, toen hij de achtste etappe in de Ronde van Nederland op zijn naam bracht. In deze ronde behaalde hij tevens een derde plaats in de eindrangschikking.
Zijn grootste successen behaalde hij echter als baanwielrenner, met name op het nummer sprint elite. Aanvankelijk werd hij viermaal tweede op dit nummer (1960 tot en met 1963) achter de toentertijd haast onverslaanbaar geachte Jan Derksen. In 1964 en 1965 kon hij echter de overwinning opeisen, mede als gevolg van het feit dat Jan Derksen zijn loopbaan had beëindigd.
Persoonlijk Op 4 juli 1965 kwam Joop Captein in het nieuws doordat hij een caféhouder neerschoot na een ruzie over een vrouw. Bij het slachtoffer moest een been worden afgezet.25 & 50 jaar geleden: juli-augustus 1990 en juli 1965, onsamsterdam.nl juli 2015. De zaak tegen Captein, die zich op noodweer beriep, werd geseponeerd. De schietpartij leidde op 15 juli 1965 tot een wraakactie in het Olympisch Stadion, waarbij Captein, die in het publiek zat, op de wielerbaan terechtkwam en door aanstormende motoren werd belaagd, maar met de schrik vrijkwam.Poging tot wraakneming door onderwereld, Algemeen Handelsblad, 16 juli 1965.
Belangrijkste uitslagen thumb|Joop Captein nationaal kampioen sprint op de baan, elite, 1965 1956 1e in de 2e etappe Olympia’s Tour 1e in de 3e etappe Olympia’s Tour 1959 Hoegaarden-Antwerpen-Hoegaarden 2e in 7e etappe Tour de l'Ouest, St. Malo. 3e Nationaal Kampioenschap op de weg, elite 3e Nationaal Kampioenschap Sprint op de baan, elite 1960 1e in de Elfstedenronde, Brugge 2e Nationaal Kampioenschap Sprint op de baan, elite 1961 2e in 6e etappe Ronde van Nederland, Genk (B) 1e in 8e etappe Ronde van Nederland, Zundert 3e in eindklassement Ronde van Nederland 2e Nationaal Kampioenschap Sprint op de baan, elite 1962 2e Nationaal Kampioenschap Sprint op de baan, elite 1963 2e Nationaal Kampioenschap Sprint op de baan, elite 1964 1e Nationaal Kampioenschap Sprint op de baan, elite 1e in de Ronde van Kortenhoef 1965 1e Nationaal Kampioenschap Sprint op de baan, elite 2e in 1e etappe Ronde van Nederland, Hoogezand 1967 2e Nationaal Kampioenschap Sprint op de baan, elite
Resultaten in wielerklassiekers
Captein, Joop