De Radenrepubliek Donetsk-Kryvyj Rih (Oekraïens: Донецько-Криворізька Радянська Республіка; Donetsko-Kryvorizjka Radjansjka Respoeblika, DKRR) of de Sovjetrepubliek Donetsk-Krivoj Rog (Russisch: Донецко-Криворожская советская республика, Donetsko-Krivorozjkaja sovetskaja respoeblika) was een niet-erkende revolutionaire radenrepubliek, genoemd naar de Oekraïense steden Donetsk en Kryvyj Rih (in het Russisch Krivoj Rog). Deze republiek werd opgericht op 12 februari 1918 en wilde onafhankelijk zijn van zowel de Oekraïense Volksrepubliek (van de Tsentralna Rada in Kyiv) als de Oekraïense Socialistische Sovjetrepubliek (het Bolsjewistisch Rusland-gezinde regime in Charkiv). Na slechts vijf weken werd de DKRR echter alweer opgeheven op het Tweede Heel-Oekraïense Sovjetcongres van 17–19 maart 1918 en gereïntegreerd in de Oekraïense Socialistische Sovjetrepubliek. Niet lang daarna werd het in zijn geheel bezet door Duitse en Oostenrijks-Hongaarse troepen met steun van de Tsentralna Rada.
Ontwikkelingen Het idee voor een aparte republiek voor de regio Donetsk-Kryvyj Rih werd bedacht door de leiders van het regionaal comité van de Russische Sociaal-Democratische Arbeiderspartij (bolsjewieken), afgekort RSDAP(b). Dit comité beweerde in 1917 dat "Donkryvbas", zoals het de regio noemde, fundamenteel verschilde van de rest van het grondgebied van Oekraïne. Dit beoogde gebied zou dan Charkiv (economische kern), het Donetsbekken (bekken voor kolen), Kryvyj Rih (bekken voor ijzererts), Katerynoslav, een deel van het gouvernement Cherson en de oblast Donlegioen moeten omvatten. Dit idee werd ten dele ondersteund door een resolutie getiteld "Betreffende het Donets-Kryvyj Rih-bekken" die werd aangenomen door het Eerste Heel-Oekraïense Sovjetcongres van 24–25 december 1917. De resolutie veroordeelde zowel de handelingen van de Tsentralna Rada als die van Aleksej Kaledin, die met de Republiek Don de Don-Kozakken bij het Witte Leger had aangesloten (daarmee de Donbas in tweeën had gesplitst) en beweerde dat het nodig was om Donkryvbas te herenigen met Bolsjewistisch Rusland.
Niet lang daarna riep de Tsentralna Rada op 22 januari 1918 de onafhankelijkheid van de Oekraïense Volksrepubliek uit, die met de Broodvrede van 9 februari 1918 door de Centralen werd erkend. Het Vierde Regionale Radencongres van Donkryvbas op 9–12 februari 1918 besloot kort daarna definitief om de Radenrepubliek Donetsk-Kryvyj Rih te vormen op basis van de principes van economische soevereiniteit. Het Radencongres nam aan dat vroeg of laat de bolsjewistische Russische SFSR een federatie van economische regio's zou worden in plaats van volksrepublieken; "Donkryvbas" zou dan een aparte economische regio moeten worden met een eigen bestuur. Onder leiding van Fjodor Sergejev (Artem/Artjom) stelde het Congres dit bestuur zelf in, met de nadruk op het versterken van de arbeidersraden in de regio, socialistische transformatie van de economie en het organiseren van weerstand tegen de oprukkende Duitse en Oostenrijks-Hongaarse troepen (Operatie Faustschlag zou op 18 februari 1918 worden gelanceerd).
Het Heel-Oekraïense Centrale Executieve Comité en het Volkssecretariaat van de Oekraïense SSR in Charkiv waren bepaald niet blij met deze gang van zaken en veroordeelden de oprichting van de aparte Radenrepubliek Donetsk-Kryvyj Rih. Het Centraal Comité van de Russische Communistische Partij (bolsjewieken) en het Volkscommissariaat van de Russische SFSR veroordeelden de oprichting van de DKRR eveneens. De eerste hoofdstad van de DKRR was Charkiv, maar door druk van de Rode Garde werd de hoofdstad verplaatst naar Loehansk.
Op bevel van de genoemde centrale comités en volkssecretariaten van Charkiv en Moskou werd de DKRR ontmanteld bij het Tweede Heel-Oekraïense Sovjetcongres op 17–19 maart 1918 te Katerynoslav. De gebieden van de DKRR werden daar formeel samengevoegd met die van de Oekraïense SSR en de troepen van de DKRR werden toegevoegd aan het leger van de Oekraïense SSR.
Regering Voorzitter - Fjodor Sergejev ("Artjom") Volkscommissaris van Binnenlandse Zaken - S. Vasiltsjenko Volkscommissaris voor Financiën- Valeri Mezjlauk Volkscommissaris voor Arbeid - B. Magidov Volkscommissaris voor Onderwijs- M. Zjakov Volkscommissaris voor Justitiële Zaken - V. Filov Volkscommissaris voor Militaire Zaken - Mojsej Roechimovitsj Volkscommissaris voor Staatsveiligheid - A. Kamensk
Na een regeringscrisis en het opstappen van Vasiltsjenko, Zjakov en Filov op 29 maart 1918, verplaatste Sovnarkom zich van Charkov naar Loehansk.
Voorzitter - Fjodor Sergejev ("Artjom") Vicevoorzitter - Joe. Loetovinov ("Ivan") Volkscommissaris voor Binnenlandse Zaken - I. Jakimovitsj Volkscommissaris voor Financiën - Valeri Mezjlauk Volkscommissaris voor Arbeid - B. Magidov Volkscommissaris voor Onderwijs - Ja. Istomin Volkscommissaris voor Justitie - A. Tsjervjakov Volkscommissaris voor Gezondheidszorg - I. Aleksejev ("Koom") Volkscommissaris voor Militaire Zaken - Mojsej Roechimovitsj Volkscommissaris voor Staatsveiligheid - A. Kamenski Volkscommissaris voor Post en Telegraaf - I. Kozjevnikov Volkscommissaris voor Publieke Eigendommen - A. Poezyrjov Directeur voor Raadszaken - A. Povzner
Zie ook Nieuw-Rusland Kanaat van de Krim
Donetsk Categorie:Historisch land in Oekraïne