Een ui is een spits toelopende, bolvormige bekroning van een toren, veelal een kerktoren.
De ui kan opengewerkt zijn of gesloten en bekleed met dakbedekking (bijvoorbeeld met leisteen of hout). Boven op de ui staat vaak een kruis of een windhaan. Veel beroemde uienkoepels zijn te vinden in Rusland, waar zij het meest voorkomen in de traditionele kerkgebouwen (Russisch: луковичная глава, loekovitsjnaja glava, letterlijk uienhoofd); deze bouw komt ook voor in Oost-Europa en het Midden-Oosten.
In het Duitse taalgebied komen veel gebouwen voor, vooral kerkgebouwen, die torens met uivormige koepels hebben. Veel van deze koepels dateren uit de tijd van de barok, de 17e of 18e eeuw. De meeste van dit soort koepels staan in Zuid-Duitsland, en in aangrenzende streken in Zwitserland en Oostenrijk. Gebruikelijke benamingen in de Duitse taal hiervoor zijn: Zwiebelturm en Welsche Haube. Dit laatste betekent ongeveer: buitenlandse muts, kap. De herkomst van deze, zeer veel gebruikte, Duitse vakterm is onbekend.
Voorbeelden
thumb|Groenplaats in het centrum van Antwerpen thumb|De Sint-Petrus- en Pauluskerk te Hansbeke thumb|De Sint-Aldegondiskerk te Mespelare thumb|Belfort van Bergen thumb|Johannes-de-doperkerk Deinum
België
Religieuze bouwwerken Antwerpen: Onze-Lieve-Vrouwekathedraal Baasrode: Sint-Ursmaruskerk (Baasrode) Chevetogne (provincie Namen): klooster Dinant: Collegiale kerk Onze-Lieve-Vrouw van Dinant Hansbeke: Sint-Petrus en Pauluskerk Herentals: Begijnhofkerk (Herentals) Hoogstraten (provincie Antwerpen): Sint-Katharinakerk Lierneux (provincie Luik): Sint-Andreaskerk Mespelare: Sint-Aldegondiskerk Sint-Truiden: Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Kortenbos
Andere bouwwerken Belfort van Namen Belfort van Gembloers Belfort van Bergen Kasteel van Chimay Kasteel van Havré Kasteel van Arenberg
Luxemburg Hachiville (Clervaux): Sint-Martinuskerk Troisvierges (Clervaux): Sint-Andreaskerk Koerich: Sint-Remigiuskerk Bettel: Sint-Hubertuskerk Mondercange: Sint-Willibrorduskerk
Nederland Religieuze bouwwerken Amersfoort (Utrecht): Constantinianum Barneveld (Gelderland): Oude kerk Boxtel (Noord-Brabant): Sint-Petrusbasiliek Chaam (Noord-Brabant): Antonius Abtkerk Deinum (Friesland): Sint-Janskerk Dwingeloo (Drenthe): Sint-Nicolaaskerk Haarlem (Noord-Holland): Grote of Sint-Bavokerk 's-Hertogenbosch (Noord-Brabant): Sint-Janskathedraal Hilvarenbeek (Noord-Brabant): Sint-Petrus'-Bandenkerk Houthem (Limburg): Sint-Martinuskerk Kerkrade (Limburg): Sint-Jozefkerk Leende (Noord-Brabant): Sint-Petrus'-Bandenkerk Maastricht (Limburg): Sint-Lambertuskerk (uivormige koepel) Noordwolde (Groningen): Sebastianuskerk Oostvoorne (Zuid-Holland): Hervormde kerk Spaubeek (Limburg): Onze-Lieve-Vrouw-Sterre-der-Zeekapel Swolgen (Limburg): Sint-Lambertuskerk Tienray (Limburg): Onze-Lieve-Vrouw-Troosteres-der-Bedruktenkerk Venlo (Limburg): Sint-Martinusbasiliek Wijlre (Limburg): Sint-Gertrudiskerk Workum (Friesland): Grote- of Sint-Gertrudiskerk Vlissingen (Zeeland): Grote of Sint-Jacobskerk Zoetermeer (Zuid-Holland) Nicolaaskerk
Andere bouwwerken Bergen op Zoom (noord-Brabant): Markiezenhof Doorwerth - Kasteel Doorwerth Franeker (Friesland): Martenastins Leeuwarden (Friesland): Princessehof Marssum (Friesland): Poptaslot Nuth (Limburg): - Kasteel Reijmersbeek Veere - Stadhuis
In Noord-Nederland worden de uivormige bekroningen op de torens van sommige staten, borgen en kerken 'siepel' genoemd.
Frankrijk
Sint-Michielskerk, Berlaimont, Frankrijk Sint-Wasnulfuskerk, Condé-sur-l'Escaut, Frankrijk Sint-Naborabdij, Saint-Avold, Frankrijk sint-Jacob-de-Meerderekerk, Bertrimoutier, Frankrijk Sint-Catharinakerk, Provenchères-sur-Fave, Frankrijk Sint-Mauritiuskerk, Freyming-Merlebach, Frankrijk Sint-Jan-de-Doperkerk, Megève, Frankrijk Sint-Quirinuskerk, Saint-Quirin, Frankrijk Onze-Lieve-Vrouwekerk, Remiremont, Frankrijk Sint-Wendelinuskerk, Diebling, Frankrijk Kathedraal van Sint-Dié, Saint-Dié-des-Vosges, Frankrijk Sint-Stephanuskerk, Boulay-Moselle, Frankrijk Parochiekerk, Domjevin, Frankrijk Abdij van Ebersmunster (Ebersmunster, Frankrijk) Sint-Franciscus-de-Saleskerk, Bozel, Frankrijk
Zwitserland
Parochiekerk Sint-Nikolaas, Sankt Niklaus (Wallis), Zwitserland
Italië
Santa Sofiakerk, San Vero Milis (Italië)
Oostenrijk
Kasteel van Gmunden, Oostenrijk Martinstoren Bregenz, Oostenrijk Sint-Michaelkerk, Thierbach, Oostenrijk Sint-Leonardkerk, Mittersill, Oostenrijk
Duitsland
Sint-Laurentius parochiekerk, Ehingen, Duitsland Sint-Maria Magdalenakerk, Gernsheim, Duitsland Parochie- en pelgrimskerk, Ramersdorf-Perlach, (München), Duitsland Parochiekerk Großbardorf, Duitsland Frauenkirche (München) Kasteel te Delitzsch, waarvan de toren in 1695 voorzien werd van een grote Welsche Haube Kerk St. Bartholomäus (Wesselburen)
Denemarken
Nørup Kirke, Vejle, Denemarken
Fotogalerij
Zie ook Siepel
Categorie:Architectuur Categorie:Kerktoren Categorie:Dak