45px
10px 10px (A524)
10px 10px
10px
(B413)
(dubbele aansluiting)
(B8) 45px
10px
10px 10px
10px
45px
(B26)
10px
45px
45px
45px
45px
45px
45px
45px
De Bundesautobahn 3 (kort BAB 3, A3 of 3) is een van de belangrijkste Duitse autosnelwegen die loopt van de Nederlandse grens bij Bergh/Elten in zuidoostelijke richting tot aan de Oostenrijkse grens bij Passau. Na de A7 is het de langste snelweg van Duitsland (769 kilometer). Het verbindt Nederland met het Ruhrgebied, Keulen, het Rijn-Maingebied, Franken, Oost-Beieren en Oostenrijk. De weg is onderdeel van de Europese wegen E34, E35, E41, E42, E44, E45 en E56.
De A3 doorkruist van west naar oost de volgende deelstaten: Noordrijn-Westfalen, Rijnland-Palts, Hessen en Beieren. Enkele steden aan de A3 zijn Oberhausen, Düsseldorf, Keulen, Wiesbaden, Frankfurt am Main, Würzburg, Nürnberg en Passau.
Verloop thumb|left|In het Duisburger Stadtwald met de "Expo-Brücke" van de Wereldtentoonstelling van 1958 in Brussel. (2015) thumb|left|Kreuz Breitscheid vanuit de lucht gezien. De A3 loopt van boven (Oberhausen) naar beneden (Keulen) en kruist de A52 van links (Düsseldorf) naar rechts (Essen) en de A524 net buiten beeld. (2005) thumb|left|De A3 bij Kreuz Hilden. (2010) thumb|left|2x4 rijstroken in de Keulse ring. (2006) thumb|left|Parallel aan de A3 de hogesnelheidslijn Keulen - Frankfurt met de Hallerbachtalbrücke bij Neustadt (Wied). (2007) thumb|left|De snelheidscontrole op de Elzer Berg, sinds november 2014 geldt ook op de rechter rijstrook een maximumsnelheid van 100 km/h. (foto uit 2007) thumb|left|De Elzer Berg in de winter. (2010) thumb|left|Nieuwbouw van een spoorbrug in Hösbach in oktober 2011 thumb|left|Donaubrücke Sinzing bij Regensburg. (2012)
De A3 begint bij grensovergang Bergh Autoweg in Noordrijn-Westfalen als vervolg van de Nederlandse A12 met 2x2 rijstroken. Tot Oberhausen passeert de snelweg de plaatsen Emmerich, Wesel en Dinslaken onderweg naar het Ruhrgebied. Bij Kreuz Oberhausen moet men om op de A3 te blijven afslaan (zogenaamde TOTSO), omdat de doorgaande richting naar het zuiden overgaat in de A516, het stadscentrum van Oberhausen in. In oostelijke richting begint hier de A2 richting Hannover en Berlijn. Vanaf hier heeft de A3 2x3 rijstroken. Door het westelijke Ruhrgebied worden de steden Oberhausen, Duisburg, parallel aan de A59 tussen Dinslaken en Düsseldorf evenals Ratingen en de oost-westverbindingen A42, A40 en A52 verbonden, voordat de deelstaathoofdstad Düsseldorf op afstand ten oosten wordt gepasseerd. In verder verloop tot Kreuz Leverkusen verloopt de A3 parallel aan de A59 tussen de steden Keulen en Düsseldorf, die tevens een alternatieve route is. Vanaf Leverkusen, waar de A1 (Hamburg - Keulen) gekruist wordt, vormt de A3 de oostelijke Ring van Keulen. Door de hoge verkeersintensiteiten is dit trajectdeel filegevoelig, waardoor het tracé tussen Keulen-Mülheim en Dreieck Heumar 2x4 rijstroken heeft. Tussen Kreuz Köln-Ost en Dreieck Heumar verloopt de A4 (Aken - Olpe) over een gemeenschappelijk tracé met de A3. Achter Keulen heeft de snelweg weer 2x3 rijstroken en doorkruist de stad Siegburg, waar het Kreuz Bonn/Siegburg met de A560 naar Bonn verbonden wordt. Daarna wordt het landschap sterk heuveligachtig door het Zevengebergte evenals het Westerwald waarna de deelstaat Rijnland-Palts wordt binnengereden.
Tot in het Rijn-Maingebied heeft de snelweg talrijke beklimmingen en dalingen, waarbij de bekendste zich bevinden in het Hallerbachtal en op de Elzer Berg. Eveneens verloopt het grotendeels parallel aan de in 2002 geopende hogesnelheidslijn Keulen - Frankfurt. De niet ver van Koblenz gelegen Dreieck Dernbach buigt de A48 naar Trier af. Daarna wordt de in Westerwald gelegen stad Montabaur verbonden, vervolgens de regio Limburg en daarna wordt de deelstaat Hessen bereikt. De huidige Lahntalbrücke wordt ook door lokaal verkeer gebruikt en is sinds 2016 door nieuwbouw met 2x4 rijstroken vervangen. Aansluitend loopt het tracé over de Taunus de vlakte van het Rijn-Maingebied in. Bij het Wiesbadener Kreuz wordt de A66 gekruist, die de beide grootste steden van de regio, Frankfurt am Main en de deelstaathoofdstad Wiesbaden verbindt. Nadat met de Mainbrücke Raunheim de Main overbrugd wordt, buigt bij het Mönchhof Dreieck de A67 af, die een route richting Stuttgart en Zwitserland vormt. Direct daarna doorkruist de A3 het terrein van de Flughafen Frankfurt am Main, de grootste van Duitsland. Over twee rolbaanbruggen rijden de vliegtuigen naar het ten noorden van de A3 gelegen landingsbaan. Ook bevindt zich het ICE-station van de luchthaven direct net noorden van de A3, waar voetgangers via een brug over de A3 gaan die het station en de terminals verbindt. Aansluitend wordt het drukste knooppunt van Duitsland, het Frankfurter Kreuz aangedaan, die de verbinding vormt met de A5 (Kassel - Basel).
Tot Aschaffenburg wordt een groot bosgebied doorkruist. Vervolgens wordt Frankfurt met 2x4 rijstroken ten zuiden gepasseerd. De aansluiting Frankfurt-Süd, die zich nabij het stadion bevindt, is de enige directe verbinding met Frankfurt. Bij Offenbacher Kreuz sluit de A661, die Frankfurt ten oosten passeert, aan. De weg vervolgt weer met 2x3 rijstroken langs de noordelijke steden Offenbach am Main, Hanau en Seligenstadt, die eveneens met een eigen aansluiting verbonden zijn. Midden in het Seligenstädter Dreieck, wat het eindpunt van de A45 richting Dortmund is, loopt de deelstaatgrens met Beieren. De Main wordt met de Mainbrücke Stockstadt opnieuw overbrugd en Aschaffenburg evenals de voorsteden Goldbach en Hösbach, waar twee landtunnels zijn gebouwd, verbonden. Vanaf de gemeente Weibersbrunn de weg de heuvelachtige Spessart in.
Achter de derde kruising van de Main bij de Mainbrücke Bettingen verloopt de snelweg over ongeveer zes kilometer door Baden-Württemberg. Kort daarna passeert Würzburg aan de zuidkant, nadat bij Dreieck Würzburg-West de A81 richting Stuttgart afbuigt. Zuidelijk van Würzburg wordt de Main met de Mainbrücke Randersacker voor de vierde maal gekruist, voordat de A3 weer 2x2 rijstroken krijg, wordt de Main bij de Mainbrücke Dettelbach bij Kitzingen voor een vijfde maal gekruist en vervolgt de weg richting Neurenberg. Dit trajectdeel loopt door het Steigerwald en heeft hoge verkeersintensiteiten. Na Höchstadt an der Aisch en Erlangen wordt Neurenberg ten noordoosten gepasseerd. Bij Erlangen kruist de A73 (Feucht - Suhl). De snelweg doorkruist het Neurenberger Reichswald, waarin twee knooppunten liggen die de A3 met de A9 (Berlijn - München) en met de A6 (Saarbrücken - Praag) verbinden.
Achter Neurenberg wordt, voorbij Neumarkt in der Oberpfalz, de Fränkische Alb doorkruist en bij Regensburg het Donaudal bereikt. Tot Passau verloopt de snelweg parallel aan de rivier (deze wordt ook meerdere malen gekruist) en passeert Straubing en Deggendorf (A92 naar München), waarna de eerste heuvels van het Beierse Woud doorkruist wordt. Bij Passau buigt de route naar het zuiden af, voert door het Neuburger Wald en kruist de Inn, de grensrivier tussen Duitsland en Oostenrijk. De snelweg gaat verder Oostenrijk in als Innkreis Autobahn A8, verder naar Linz.
Geschiedenis Snelwegbouw 1931 tot 1943 De eerste plannen voor het noordelijke trajectdeel tussen Emmerich en Oberhausen, de zogenaamde "Hollandlinie" (Reichsautobahnstrecke 92), dateren uit het jaar 1936. Ondanks de moeilijkheden bij de tracering (industriegebieden in Oberhausen en Dinslaken werden doorkruist) kon al in juli 1939 met de bouw begonnen worden. Door de Tweede Wereldoorlog moesten de bouwwerkzaamheden al in oktober van hetzelfde jaar tot juli 1940 gestaakt worden. In mei 1942 werd volledig met de bouw gestopt. Ongeveer een derde van de aardenbaan was gereed en het hele traject was al vrijgemaakt, tevens was gestart met de bouw van 29 kunstwerken.Autobahn-online.de: Geschichte der "Hollandlinie" geraadpleegd op 4 april 2018. Gearchiveerd op 16 augustus 2018.
De eerste plannen voor het traject Keulen - Düsseldorf gaan helemaal terug tot het jaar 1925. Nadat sinds 1929 in provinciaal verband van de Pruisische Rijnprovincie het tracé Keulen - Düsseldorf vastgelegd was,Erlass des Preußischen Staatsministeriums vom 23. August 1929 über die Verleihung des Enteignungsrechts an den Provinzialverband der Rheinprovinz für den Bau einer Kraftwagenstraße von Köln nach Düsseldorf; bekanntgemacht durch das Amtsblatt der Regierung Düsseldorf, Jahrgang 1929, Nr. 36, S. 205, am 7. September 1929 und durch Amtsblatt der Regierung Köln, Jahrgang 1929, Nr. 37, S. 155 vom 14. September 1929. werd in 1931 met de bouw van een 2,5 kilometer trajectdeel bij Opladen begonnen, die het tracé van de Fernverkehrsstraße 8 verkorte en op 27 september 1933 geopend werd.Zur Geschichte der Autobahn - Die ersten "Autobahnen" in Deutschland 18 december 2009, geraadpleegd op 4 april 2018 Het zuidelijke deel van dit traject werd bij verdere bouw in de volgende jaren niet verder gebruikt door de verandering van de route, hierdoor is dit deel een eenvoudige randweg geworden, tegenwoordig onderdeel van de B8/L288 (Bonner Straße).Arbeitsgemeinschaft Autobahngeschichte (AGAB) e. V.: 80 Jahre Autobahn Köln - Düsseldorf geraadpleegd op 4 april 2018
In de jaren tot 1940 werd de overige Reichsautobahn van Oberhausen (met aansluiting op de A2) via Keulen naar Wiesbaden stap voor stap gebouwd. Het 25 kilometer lange tracé van Keulen-Mülheim tot Mettman werd op 21 mei 1936 voor het verkeer vrijgegeven.Julia Ströbel: Das Bergische Land in alten Fotografien. 2003, ; Lijst van openingen in 1936. Gearchiveerd op 30 april 2023. In hetzelfde jaar volgde de opening van het tracé van Breitscheid tot Oberhausen-Lirich/Duisburg-Meiderich in noordelijke richting.Autobahn-online.de: Autobahneröffnungen 1936 geraadpleegd op 4 april 2018. Gearchiveerd op 17 augustus 2018. In 1937 volgde de noordelijke verlenging tot het huidige Kreuz Oberhausen en de sluiting van het gat tussen Mettmann en Breitscheid.Autobahn-online.de: Autobahneröffnungen 1937 geraadpleegd op 4 april 2018
Het zuidelijke traject liet de Direktion Reichsautobahnen gelijktijdig zowel vanaf Keulen richting het zuiden als ook vanaf Wiesbaden richting het noorden bouwen. De deeltrajecten tussen Kreuz Köln-Mülheim en Siegburg met 30 kilometer lengte werd op 17 december 1937 na rond 3 jaar bouwtijd voor het verkeer vrijgegeven.Rhein-Sieg Rundschau: Geschichte der A3: Teilstück zwischen Köln und Siegburg vor 80 Jahren fertiggestellt 6 januari 2018, geraadpleegd op 4 april 2018 Een jaar later, op 15 december 1938, volgde het 12 kilometer lange trajectdeel tot aansluiting Siebengebirgte en op 20 september 1939 volgde de verdere 30 kilometer tot Dierdorf.
Het zuidelijke trajectdeel met 48 kilometer lengte tussen de toenmalige aansluiting Wiesbaden, tegenwoordig Wiesbadener Kreuz, en de aansluiting Limburg-Nord werd op 23 september 1939 voor het verkeer vrijgegeven. Het grootste kunstwerk op dit deel was de toen rond de 500 meter lange en 60 meter hoge Lahntalbrücke. Het 41,5 kilometer lange gat tussen Limburg en Dierdorf werd op 15 juni 1940 gesloten. Aan de bouw van het traject ten zuiden van de Wiesbadener Kreuz met de Mainbrücke tussen Raunheim en Eddersheim werd in 1938 gestart en moest begin 1943 gereed zijn.
Het tracé van Erlangen tot Kreuz Nürnberg werd nog in 1941, deels met één rijbaan, opengesteld.Autobahn-online.de: Autobahneröffnungen 1941 geraadpleegd op 4 april 2018