thumb|Pianotrio Een pianotrio is een kamermuziekensemble bestaande uit een piano en twee andere instrumenten, meestal viool en cello. De benaming pianotrio wordt ook gegeven aan een muziekstuk gecomponeerd voor zo'n ensemble. Het is een van de meest voorkomende bezettingen in de klassieke kamermuziek.

In de jazz wordt de term pianotrio gebruikt voor een ensemble van meestal piano, contrabas en drums. Soms neemt de gitaar de plaats in van de drums. De pianist is veelal de leider van het trio.

Composities

Alle belangrijke componisten sinds de tweede helft van de achttiende eeuw componeerden pianotrio's. Joseph Haydn schreef tientallen pianotrio's, waarin de rol van de cello weliswaar eerst beperkt was, maar later aan belang won. Bij Mozart bestaat het pianotrio uit gelijkwaardige partners, evenals bij Ludwig van Beethoven. Onder de vele Duitse componisten die in de negentiende eeuw meerdere composities in dit genre schreven vallen bijvoorbeeld Franz Schubert, Felix Mendelssohn Bartholdy, Robert Schumann en Johannes Brahms te noemen. In Frankrijk schreven Camille Saint-Saëns, Claude Debussy en Ernest Chausson werken voor deze bezetting.

Ensembles De term pianotrio kan slaan op een groep musici die regelmatig samen spelen. De bekendste daarvan waren die met Alfred Cortot, Jacques Thibaud en Pau Casals, aan het begin van de 20e eeuw, en het "six million dollar trio", bestaande uit Jascha Heifetz, Arthur Rubinstein en Gregor Piatigorsky. Beide ensembles bestonden maar korte tijd. Het Amerikaanse Beaux Arts Trio rond de pianist Menahem Pressler, dat 53 jaar bestaan heeft, was een constant pianotrio – alleen de strijkers worden soms afgelost – dat zo het voorbeeld heeft gegeven voor een generatie van even constante ensembles. Een bekend pianotrio van Nederlanders woonachtig in Berlijn aan het begin van de 20e eeuw was Het Hollandse Trio, bestaande uit Coenraad Valentijn Bos, Joseph Maurits van Veen en Jacques van Lier dat tussen 1899 en 1910 bekendheid in heel Europa kreeg.

Een recenter en bekend trio in Amerika bestaat uit Emanuel Ax, Young Uck Kim en Yo-Yo Ma. In Europa zijn de bekendste trio's het Florestan Trio in Groot-Brittannië, en het Wanderer Trio in Frankrijk, Trio Fontenay, Trio Parnassus en Trio Jean Paul in Duitsland, het Vienna Piano Trio in Oostenrijk en het Guarneri Trio in Praag. In Nederland vallen bijvoorbeeld het Vermeertrio, het Storioni Trio, het Trio Suleika, het Osiris Trio, Camerata Busoni en het Aldebaran Trio te noemen.

Bekende voorbeelden uit de jazz zijn de trio's van Red Garland, Oscar Peterson, Bill Evans, Brad Mehldau en het Esbjörn Svensson Trio.

Pianotrio Repertoire

A

Lev Abeliovich Pianotrio (1955) Franghiz Ali-Zadeh Impromptus (2004) Charles-Valentin Alkan Pianotrio in g klein, Op. 30 José Antonio Resende de Almeida Prado Trio Maritimo Fikret Amirov PianotrioTer nagedachtenis aan Ghadsibekov, versie 2, gedicht voor viool, cello en piano (1953) Iosif Andriasov Trio voor viool, cello en piano, Op. 7 Anton Arensky Pianotrio No. 1 in d klein, Op. 32 Pianotrio No. 2 in f klein, Op. 73 Finn Arnestad Pianotrio Malcolm Arnold Pianotrio Op. 54 Claude Arrieu Pianotrio Valery Arsumanov Trio voor piano, viool en cello, Op. 183 Lera Auerbach Pianotrio, Op. 28 (1992-1996) Postlude, toegift voor Pianotrio (2006)

B

Arno Babadzhanyan Pianotrio in F is klein (1953) Carl Philipp Emanuel Bach Pianotrio in a klein H 522 (Wq 90:1) Pianotrio in G groot H 523 (Wq 90:2) Pianotrio in C groot H 524 (Wq 90:3) Pianotrio in Bes groot H 525 (Wq 89:1) Pianotrio in C groot H 526 (Wq 89:2) Pianotrio in A groot H 527 (Wq 89:3) Pianotrio in Es groot H 528 (Wq 89:4) Pianotrio in e klein H 529 (Wq 89:5) Pianotrio in D groot H 530 (Wq 89:6) Pianotrio in e klein H 531 (Wq 91:1) Pianotrio in D groot H 532 (Wq 91:2) Pianotrio in F groot H 533 (Wq 91:3) Pianotrio in C groot H 534 (Wq 91:4) Johann Christian Bach Pianotrio Op. 2 nr. 1 Pianotrio Op. 2 nr. 2 Pianotrio Op. 2 nr. 3 Pianotrio Op. 2 nr. 4 Pianotrio Op. 2 nr. 5 Pianotrio Op. 2 nr. 6 Pianotrio Op. 15 nr. 1 Pianotrio Op. 15 nr. 2 David N. Baker Contrasts (1976) voor viool, cello, en piano (Opdracht van Het Western Arts Trio) Roots (1976) voor viool, cello, en piano (Opdracht van Het Beaux Arts Trio) Roots II (1992) voor viool, cello, en piano (Opdracht van Het Beaux Arts Trio) Woldemar Bargiel Pianotrio No. 1 in F groot, Op. 6 Pianotrio No. 2 in Es groot, Op. 20 Pianotrio No. 3 in Bes groot, Op. 37 Vytautas Barkauskas Modus vivendi, Op. 108 (1996) Rolen Batik Vier Intermezzi voor Pianotrio René-Emmanuel Bâton Pianotrio Op. 31 Arnold Bax Pianotrio Amy Beach Pianotrio in a klein, Op. 150 (1938) Ludwig van Beethoven Pianotrio in Es groot WoO 3 Allegretto in Bes groot WoO.39 Pianotrio Nr. 1 in Es groot Op. 1 nr. 1 Pianotrio Nr. 2 in G groot Op. 1 nr. 2 Pianotrio Nr. 3 in c klein Op. 1 nr. 3 Pianotrio No. 4 in Bes groot (alternatieve versie van het trio voor klarinet, cello en piano), Op. 11 Pianotrio (bewerking - met Beethovens toestemming, mogelijk van zijn hand - van de 2e symfonie in D groot, Op. 36) Pianotrio (bewerking van het Septet in Es groot, Op. 20), Op. 38 10 Variaties voor Pianotrio in Es groot, Op. 44 Pianotrio (bewerking van het strijkkwintet in Es groot, Op.4), Op. 63 Pianotrio Nr. 5 in D groot "Geistertrio", Op. 70 nr. 1 Pianotrio Nr. 6 in Es groot, Op. 70 nr. 2 Pianotrio Nr. 7 in B es groot "Aartshertog", Op. 97 Variaties op "Ich bin ein Schneider Kakadu" in G groot, Op. 121a Uit "25 Ierse volksliederen" (WwO 152) Uit "20 Ierse volksliederen" (WwO 153) Leonard Bernstein Pianotrio (1937) Henri Bertini Groot Trio voor piano, viool en cello Op.43 Franz Berwald Pianotrio Nr. 1 in Es groot Pianotrio Nr. 2 in f klein Pianotrio Nr. 3 in d klein Pianotrio Nr. 4 in C groot Martin Bjelik Pianotrio in B groot (1986) Ernest Bloch Drie Nocturnes (1924) Pianotrio (1925) Boris Blacher Pianotrio (1970) Ernest Bloch 3 Nocturnes Léon Boëlman Pianotrio in G groot Op. 19 Alexandre Boëly Pianotrio Nr. 2 in C groot Op. 5 Joseph-Ermend Bonnal Pianotrio (1934) Sergei Bortkiewicz Trio voor piano, viool en cello, Op. 38 (1928) Marco Enrico Bossi Pianotrio in d-klein, Op. 107 Trio sinfonico, Op. 123 Lili Boulanger Deux pièces en trio (1918) Francisco Braga Pianotrio Johannes Brahms Pianotrio Nr. 1 in B groot/klein, op. 8 (twee versies; 1854 en 1891) Pianotrio in Bes groot Op. 18 (bewerking van het strijksextet Op. 18 van Theodor Kirchner) Pianotrio in G groot Op. 36 (bewerking van het strijksextet Op. 36 van Theodor Kirchner) Pianotrio Nr. 2 in C groot, op. 87 Pianotrio Nr. 3 in c klein, op. 101 [Pianotrio Nr. 4 in A groot], op. post. (betwijfeld) Bert Breit Shibbolet. Trio voor viool, cello, en piano (1996) Tomás Bretón Pianotrio in E groot Frank Bridge Phantasy Trio in c klein (1907) Drie miniaturen voor pianotrio 1909-1915 Pianotrio nr. 2 (1929) Jane Brockman StarSail Trio voor viool, cello en piano (2008) Dance of Spirals: Trio voor viool, cello en piano (2008) Departures: Trio voor viool, cello en piano (2009) Max Bruch Pianotrio in c klein, Op.5 (1857) Ignaz Brüll Pianotrio in Es groot, Op.14 Ferruccio Busoni Andante met Variaties en Scherzo, Op.18a (K.184) Geoffrey Bush Pianotrio (1952)

C

Charles Cadman Pianotrio in D groot Op. 56 (1914) Charles Camilleri Pianotrio (2005) Alfredo Casella Siciliana e Burlesca, Op. 23-bis Sonata a tre Op. 62 Gaspar Cassadó Pianotrio in C groot (1925) Mario Castelnuovo-Tedesco Pianotrio in G groot Op. 49 Pianotrio in g klein Op. 70 Alexis de Castillon Pianotrio No. 1 in Bes groot, Op.4 Georgy Catoire Pianotrio in f klein, Op. 14 Cécile Chaminade Pianotrio No. 1 in g klein, Op. 11 Pianotrio No. 2 in a klein, Op. 34 Ernest Chausson Pianotrio in g klein, op. 3 (1882) Frédéric Chopin Pianotrio in g klein, op. 8 Rebecca Clarke (1886-1979) Pianotrio (1921) Aaron Copland Vitebsk: Study on a Jewish Theme voor Pianotrio (1928) Prelude voor Pianotrio Carl Czerny Pianotrio No. 1 in E es groot, Op. 105 (alternative version of a viool, horn en Pianotrio) Pianotrio No. 2 in A groot, Op. 166 Pianotrio No. 3 in E groot, Op. 173 Pianotrio No. 4 in a klein, Op. 289 Trois Sonatines faciles et brillantes pour le pianoforte seul ou avec accomp. d'un violon et violoncelle ad libitum, Op. 104 Deux Trios brillans pour pianoforte, violon et violoncelle, Op. 211 Zes Grote Potpourris voor Pianotrio, Op. 212

D

Félicien David Pianotrio Nr. 1 Pianotrio Nr. 2 in d klein Pianotrio Nr. 3 in c klein Claude Debussy Pianotrio in g klein, L. 3 (1880) Edison Denisov Trio voor viool, cello en piano, op. 39 (1971) Albert Dietrich Trio nr. 2, A groot, Op. 14 Ignacy Feliks Dobrzyński Gren Trio, a klein, op. 17 Stephen Dodgson Pianotrio Nr. 1 "Methought this other Night (1967) Pianotrio Nr. 2 "Canonic Episodes" (1973) Pianotrio Nr. 3 (2000) Antonín Dvořák Pianotrio No. 1 in Bes groot, Op. 21 / B. 51 Pianotrio No. 2 in g klein, Op. 26 / B. 56 Pianotrio No. 3 in f klein (voorheen Op. 64), Op.65 / B.130 Pianotrio No. 4 in e klein ("Dumky"), Op.90 / B.166 Ernö von Dohnányi Pianotrio Op. 1 nr. 1 Thomas Dunhill Pianotrio in C groot Pascal Dusapin Trio Rombach Jan Ladislav Dussek Pianotrio in F groot Op. 20 nr. 3 Pianotrio in Bes groot Op. 24 nr. 3 Pianotrio Nr. 1 in Bes groot Op. 31 nr. 1 Pianotrio Nr. 2 in D groot Op. 31 nr. 2 Pianotrio Nr. 3 in C groot Op. 31 nr. 3

E

Anton Eberl Pianotrio in Es groot Op. 8 nr. 1 Pianotrio in Bes groot Op. 8 nr. 2 Pianotrio in c klein Op. 8 nr. 3 Rosalind Frances Ellicot Pianotrio Nr. 1 Pianotrio Nr. 2 Sven Einar Englund Trio (1982) Ivan Eröd Trio No. 1 voor viool, cello en Piano, Op. 21 (1976) Trio No. 2 voor viool, cello en Piano, Op. 42 (1982) Heimo Erbse Pianotrio Op. 8 (1953)

F

Louise Farrenc Trio voor fluit / viool, cello, en piano in e klein, Op. 45 Gabriel Fauré Pianotrio in d klein, Op. 120 Zdeněk Fibich Pianotrio in f klein (1872) Josef Bohuslav Foerster Pianotrio No. 1 in f klein, Op. 8 Trio No. 2 in B es groot, Op. 38 Arthur Foote Pianotrio No. 1 in c klein, Op. 5 Pianotrio No. 2 in B es groot, Op. 65 Ron Ford Pianotrio "Brandelli" César Franck Pianotrio Nr. 1 Op. 1 nr. 1 Pianotrio Nr. 2 Op. 1 nr. 2 Pianotrio Nr. 3 in b klein Op. 1 nr. 3 Pianotrio Nr. 4 in b klein Op. 2 Eduard Franck Pianotrio in e klein Op. 11 Pianotrio in D groot Op. 20 Pianotrio in Es groot Op. 32 Pianotrio in D groot Op. 58 Benjamin Frankel Pianotrio Op. 10 Gunnar de Frumerie Pianotrio No. 2, Op. 45 (1952) Robert Fuchs Pianotrio Nr. 1 in C groot, Op. 22 Pianotrio Nr. 2 in Bes groot, Op. 72 Pianotrio Nr. 3 Op. 115

G

Niels Wilhelm Gade Pianotrio in Bes groot (1839) (Adagio - Allegro con fuoco) Trio in F groot, Op. 42 (1863) Hans Gál Variaties op een oude Weense Heurigenmelodie op.9 German Galynin Trio (1947) Lūcija Garūta Trio in Bes groot (1948) Roberto Gerhard Pianotrio in F groot Op. 28 Pianotrio in Bes groot Op. 37 Harald Genzmer Pianotrio in F groot Friedrich Gernsheim Pianotrio No. 1 in F groot, Op. 28 Trio No.2 [No.4], B groot, Op. 37 Twee andere Pianotrios (nog niet in druk verschenen) Giorgio Federico Ghedini Due Intermezzi (1915) Alexander Goedicke Pianotrio Op. 14 in G klein (1903) Ramamés Gnattali Trio Miniatura Michail Gnesin Pianotrio Op. 63 Vladimir Godár Talisman, nocturne (1983) Alexander Goehr Pianotrio Op. 20 Hermann Goetz Pianotrio in g klein, Op. 1 Carl Goldmark Pianotrio No. 1 in Bes groot, Op. 4 Pianotrio No. 2 in e klein, Op. 33 Rubin Goldmark Trio in d klein, Op. 1 Enrique Granados Pianotrio, H. 140 Alexander Gretchaninov Pianotrio No. 1 in c klein, Op. 38 (1906) Pianotrio No. 2 in G groot, Op. 128 (1931) Edvard Grieg Andante con moto, c klein, BoSE 137 (1878)

H

Daron Hagen Pianotrio No. 1: "Trio Concertante" voor viool, cello, en piano (1984) Pianotrio No. 2: "J'entends" voor viool, cello, en piano (1986)