Dit is een lijst van kastelen in West-Vlaanderen. In heel veel steden en dorpen verrezen een of meer kastelen. Ze getuigen van een kunsthistorisch rijkdom die - het een wat meer dan de andere - teruggaan naar een lange geschiedenis van oorlogsvoering, architectuur en wonen.

In de lijst zijn kastelen, kasteelhoeves en kasteelruïnes opgenomen. Meeste van de opgenomen waren verdedigbaar bedoeld, of voor bewoning bestemd. Een deel van de kastelen in de lijst is op dit moment een landhuis dat gebouwd is op de fundamenten van een (verdwenen) kasteel.

In totaal staan hieronder ongeveer 150 kastelen vermeld. Langs de IJzer zijn nagenoeg bijna alle kastelen volledig vernield tijdens de Eerste Wereldoorlog. Navigatie Klik hieronder op een gemeente op deze kaart om het aantal kastelen te zien.

Kastelen

Alveringem

Hof van Wyckhuize: in Vlaamse renaissancestijl, begin 17e eeuw; thans gemeentehuis van Alveringem.

Anzegem

Kasteel Hemsrode: oorspronkelijk het hof van de heerlijkheid Hemsrode. Het oude riddergoed, teruggaande tot misschien de 10e eeuw, werd in 1940 helemaal door een brand vernield. De overgebleven gebouwen werden vergroot en ingericht tot kasteel. Het gebouw is in barokstijl afgewerkt. Tot voor 2021 ging elk jaar de paardenkoers International Eventing Waregem door

Vichte

Beukenhof: een 2,5 hectare groot gemeentedomein met een neorenaissance-kasteel (1876), thans cultureel centrum. Oud kasteel van Vichte: Het oudste gedeelte van het oud kasteel dateert van eind 11e eeuw. Het werd tijdens de Eerste Wereldoorlog zwaar door bommen beschadigd en nadien herbouwd. De eigenaren hebben een van de granaten in de muur ingebed als getuigenis. Ardooie

Kasteel van Ardooie: ook bekend als het Kasteel de Jonghe d'Ardoye, naar Theodoor de Jonghe die het kasteel in 1780-'81 oprichtte. Het wordt bewoond door de heer van Ardooie. In 1981 werd de nabije omgeving aangekocht door de provincie van West-Vlaanderen, die het aangename domein 't Veld van maakten; een wandelgebied.

Avelgem

Kasteel Scheldeburcht: de oude burcht was de machtsbasis van de heren van Avelgem. Lange tijd kreeg het een industriële invulling, vandaag is het een conservatorium en gezondheidscentrum.

Bossuit

Kasteel van Bossuit: 17e-eeuws kasteel aan de meersen van de Schelde

Beernem

Kasteel Bulskamp: bevindt zich op het grondgebied van Beernem en Brugge in het groene provinciale domein Lippensgoed-Bulskampveld. Het kasteel werd gesticht in de 18e eeuw en is nu het Provinciaal Museum van het Bulskampveld. Kasteel Drie Koningen: 19e-eeuws gebouw (1802) met in het interieur een vermeldenswaardig stucwerk in Empirestijl. Kasteel Bloemendale: 19e eeuw kasteel nabij het centrum van Beernem in Vlaamse neogotische stijl. Kasteel Hontzocht: kasteel gebouwd in Vlaamse historische stijl in 1938 naar ontwerp van architect Maurice Vermeersch. Naar verluidt is dit een kopie van het afgebrande burcht in Hondzocht die de familie de Giey in Lembeek bezat. Kasteel Hulstlo: kasteeltje dat in 1761 gebouwd werd, bevindt zich dicht bij de spoorweg. In de tuin van het kasteel Hulstlo is er een zomerbar Kasteel Reigerlo: oorspronkelijk buitenverblijf van de Brugse bankier Felix Dujardin, gebouwd in de 19e eeuw. Het kasteeldomein is volledig omwald en toegankelijk via een dreef en een brugje over de omwalling.

Oedelem

Ten Torre: kreeg in de 19e eeuw een neogotisch uitzicht. Kasteel De Wapenaer: kasteel in 1888 gebouwd in opdracht van Jean van Ruymbeke.

Sint-Joris

Kasteel de Lanier: het kasteel bevindt zich op de Zuidleie, de grens van twee middeleeuwse heerlijkheden, namelijk de heerlijkheid van Sint-Joris en de heerlijkheid van het Houtshe. Het kasteeldomein is het oude goed Van den Berghe en het verblijf van de laatste dorpsheren van Sint-Joris.

Blankenberge

Uitkerke

Kasteel van Uitkerke: het huidige kasteel van Uitkerke gaat terug tot 1763 naar een ontwerp in rococostijl en is gelegen op een oudere nog deels omwald kasteelburcht die toebehoorde aan de heren van Uitkerke.

Brugge

Kasteel Minnewater: kasteeltje in neogotische/ neo-Brugse stijl gebouwd in 1893 gelegen aan het Minnewaterpark. Gruuthuse Prinsenhof

Assebroek

Kasteel Zevecote: laat-middeleeuws kasteel. In het interbellum werd een woonwijk door de kasteelheer aangelegd.

Koolkerke

Kasteel Ten Berghe: authentiek kasteel met rijke geschiedenis teruggaande tot de 12e eeuw, gelegen langs de Dudzeelse Steenweg. Kasteel de Groene Poorte: vrijstaand landhuis met park, tuin en omliggende weilanden, eerst vermeld in 1567.

Sint-Andries

Kasteel Beisbroek: in het kasteel: volkssterrenwacht met planetarium en centrum voor natuurstudie. Kasteel gelegen in 98 hectare groot domein met park, bossen en landerijen. Kasteel Tudor: statig kasteel in Engelse Tudorstijl gelegen in 40 hectare kasteelpark, met sier- en kruidentuin en wandelpaden. Kasteel Ter Lucht: gebouwd in de 16e eeuw in opdracht van de heerlijkheid Ter Lucht. Kasteel Bloemendale: 16e-eeuws kasteel met prachtig park en monumentale bomen. In 1908 aangekocht door Auguste de Formanoir de la Cazerie-Borluut, ook eigenaar van het kasteel Ter Lucht die het verbouwde in neo-Brugse stijl. Kasteel Forreyst: In 1519 vermeld als versterkte hoeve. In 1808: aanvang van bouw kasteel waarbij een deel van kasteel, hoeve en toegang werden gerealiseerd in Empirestijl. De kasteelheer hoopte dat Napoleon bij hem zou logeren, maar dit is er nooit van gekomen. Kasteel Koude Keuken: in neoclassicistische stijl. het omwalde kasteel heeft zijn naam te danken aan Catelyne Coudekeuken, de eerste bewoonster begin 14de eeuw. Kasteel Norenburg: kasteel met aanliggende hoeve gelinkt aan het Waggelwaterbos. Eerst vermeld in 1565. Kasteel Pereboomveld: neoclassicistisch kasteel (19e eeuw) gelegen in een ruime landschapstuin omringd door bos.

Sint-Kruis

Kasteel Rooigem: Uitzonderlijk in die tijd werd het kasteel gekocht in 1720 door de toenmalige Brugse bisschop die het kasteel renoveerde aan de 18e-eeuwse mode. Grafelijk Slot van Male: De oorsprong van Male ligt zo diep in de tijd verborgen dat er geen geschreven bronnen bestaan die ons daarover met zekerheid kunnen meegeven. Wellicht zou in de 9e eeuw door Boudewijn I een burcht zijn opgericht. In de 13e en 14e eeuw verbleven de Vlaamse graven bij voorkeur in Male. Karel V, was de laatste Vlaamse graaf die in de burcht verbleef. Vanaf 1946 tot 2011 werd het slot van Male verhuurd en later verkocht aan de zusters van de Brugse Sint-Trudo-abdij. Thans is het een privaat domein. Het Blauw Kasteel: in de 16e liet Marcus Laurinus een hof de plaisance bouwen met bibliotheek. De omliggende velden van het kasteel, thans sportterreinen zijn bekend als ‘De Gulden Kamer’. Kasteel Beaupré: middeleeuws kasteel met dubbele omwalling net buiten de stadsmuren van Brugge. In de tweede helft van de 20e eeuw verdwenen door verkaveling met enkele overblijfselen. Kasteel Les Fayards: 19e-eeuws kasteel in neoclassicistische stijl. In 1982 kwam het observatie- en behandelingscentrum (OBC) 'De Berkjes' in het gebouw. Kasteel Nieuwenhove: eerst vermeld in 1357. Het was lange tijd een hof de plaisance geweest. Het huidig uitzicht is 17e-eeuws. Kasteel Puienbroek: voormalig kasteel; een koloniale villa daterend uit 1934 kwam op de plaats van het gesloopte kasteel Puienbroek. Na de Tweede Wereldoorlog werk het park verkaveld tot residentiële wijk. Kasteel De Spijker: de geschiedenis van het kasteeldomein De Spijker gaat terug tot 1089. In de 19e eeuw werd een neoclassicistisch kasteel gebouwd met monumentale toegangspoort, park en omwallingen. Kasteel Veltem: het kasteel Veltem stond vroeger waar het Interbad sinds 1971 staat. Kasteel De Vijvers: middeleeuws kasteel, in 19e eeuw herbouwd in electische stijl. Het park wordt omsingeld door een vijver, dat eeuwen geleden werd aangemaakt. Kasteel Warren: kasteel met bouwsporen die kunnen teruggaan tot de 16de eeuw, gelegen binnen oude omwalling. In 1920 wordt het kasteel gebruikt door de kanunnikessen van Sint-Augustinus uit het Franse Moulins om er bijzonder onderricht te geven.

Sint-Michiels

Kasteel Tillegem: Boudewijn met de IJzeren Arm zou al in de 9e eeuw op deze plaats een burcht hebben gebouwd tegen de Noormannen. De heerlijkheid Tillegem verwierf vooral onder Maria van Bourgondië heel wat privileges en rechten. Thans is het kasteeldomein Tillegem een provinciaal domein. In het kasteel was een tijdlang Westtoer, de toeristische dienst van de provincie West-Vlaanderen gehuisvest. Kasteel Bloemenoord: oorspronkelijk een landhuis dat in 1879 omgebouwd werd tot kasteel. Thans gemeentehuis van Sint-Michiels.

Sint-Pieters Kasteel Ten Poele: Ten Poele was het belangrijkste leengoed van het dorp Sint-Pieters, eerst vermeld in 14e eeuw. Het kasteelpark met indrukwekkend belvedèretorentje werd een openbaar park gemaakt. Kasteel De Patente: de oudste vermelding van het leengoed "De Patente" gaat terug tot het midden van de 16de eeuw. Kasteel Ruddershove: 18e-eeuws kasteel in het dorp Sint-Pieters.

Damme

Oostkerke

Kasteel van Oostkerke: In de 14e eeuw stond ooit, niet van de Sint-Quintenskerk van het polderdorp Oostkerke een groot omwald kasteel. Het bestond uit twee delen en drie torens met meer dan 5 meter doorsnee. Het leed veel schade tijdens de Eerste Wereldoorlog. Het grootste part werd in 1922 deels heropgebouwd.

Moerkerke

Kasteel van Moerkerke: vaak verbouwd kasteel met fraaie 17e-eeuwse toegangsbrug. Kasteel Altena: het verhaal gaat dat het kasteel zijn oorsprong heeft ten tijde van graaf Gwijde van Dampierre. Als dank dat de soldaten van de graaf von Altena meevochten tegen de Franse koning (1297-1302), zou de Vlaamse graaf deze kleine heerschappij hebben overgedragen aan de graaf van Altena. Het huidig gebouw is 19e-eeuws.

Sijsele

Ryckevelde: middeleeuws kasteel dat tussen 1913 en 1929 herbouwd werd in neogotische stijl, gelegen in toegankelijk kasteeldomein met natuurreservaat, heemtuin en speelzones.

Deerlijk

Gaverkasteel: hoeve herbouwd in de 19e eeuw tot kasteel. Thans gelegen in het sport- en recreatiedomein van Deerlijk.

Dentergem

Wakken

Kasteel van Wakken: het classicistisch kasteel was ooit de zetel van de heerlijkheid Wakken; in 1840 omgebouwd.

De Panne

Kasteel Houtsaeger: Pedro Ollevier, directeur van de Nationale Bank te Veurne, erfde van zijn vader in 1899 de Houtsaegersduinen die hij als jachtgebied gebruikte. Het kasteel is sinds 2009 aangeduid als bouwkundig erfgoed. Op 26 maart 2022 woedde een zware brand in het kasteel, waarna het onbewoonbaar was verklaard.

Diksmuide

Esen

Esenkasteel: op de plaats van het voormalig kasteel, werd een jachthuis, vervolgens een landhuis met orangerie gebouwd in 1841. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd het verlaten tot ruïnes. Na de oorlog werd het volledig kasteel herbouwd met historische elementen. Het landhuis doet nu dienst als kantoorgebouw.

Stuivekenskerke

Viconia Kasteelhoeve: in het polderdorpje van Stuivekenskerke was hier de voormalige kloosterboerderij van de Norbertijnen gevestigd. De historische hoeve werd ingenomen door de Duitsers en verwoest tijdens WO I. Sinds 1972 is een hotel in Viconia gevestigd.

Vladslo

Kasteel Ter Heyde: het oudste restant van het kasteel, de zuidelijke toren, is van oorsprong liefst 800 jaar oud. Door de eeuwen heen zouden de adellijke bewoners telkens nieuwe delen gebouwd hebben zodat ze er daarmee hun stempel achterlieten. Zo zou het achtergebouw uit de 16e eeuw dateren en wordt het voorgebouw gezien als een voorbeeld van 19e-eeuwse architectuur.

Woumen

Blankaartkasteel: oorspronkelijk electisch kasteel dat zwaar beschadigd raakte tijdens de Eerste Wereldoorlog. Heropgebouwd van 1925-'29 in kleinere vorm.

Gistel

Kasteel Ter Waere: 18e-eeuws rococogebouw in romantisch park. Kasteel Montjoie: 18e-eeuws neoclassicistisch gebouw in park met vijver.

Moere