De afstandloop van 100 meter is de kortste sprintwedstrijd die door senioren op een outdoor-baan gelopen wordt. Dit onderdeel wordt ook wel het koningsnummer van de atletiek genoemd. miniatuur In de 18e en 19e eeuw ontstonden op de Britse universiteiten wedstrijden die de voorlopers van de huidige atletiekwedstrijden waren. Springnummers en loopnummers waren toen al algemeen bekend onder de studenten. Aangezien men in Groot-Brittannië een ander meetsysteem hanteert, was de korte sprint daar geen 100 meter, maar 100 yard (91,4 meter). Toen ook de Fransen zich meer in atletiek gingen interesseren, wilde men een sprintafstand volgens het Europese meetsysteem. De 100 yard werd in 110 yard (100,54 meter) veranderd. Uiteindelijk werd beslist dat er op de Olympische Spelen 100 meter gelopen zou worden. De Britten hielden nog een tijd beide systemen aan maar kozen uiteindelijk toch voor de 100 meter.
Indeling De 100 meter is een zeer korte afstand, wat niet wegneemt dat dit onderdeel een ingewikkelde indeling kent. De wijze waarop een bepaalde fase wordt ingezet, kan bepalend zijn voor winst of verlies.
Fase 1 'De start' De start is van essentieel belang bij een korte sprintafstand. De gemiddelde reactietijden zijn hier beduidend korter dan bij een 200 of 400 m en dat is ook psychologisch verklaarbaar. Hoe korter de sprintafstand, des te sneller moet de atleet reageren om goed te lopen. Sommige sprinters reageren sneller dan de door World Athletics vastgestelde 0,100 seconde-grens van een valse start. Mannen reageren in het algemeen sneller dan vrouwen, hoewel onder anderen Florence Griffith-Joyner hierop een uitzondering vormde. De reactietijd wordt elektronisch gemeten van het begin van het startschot tot er een zekere horizontale kracht op de startblokken wordt gedrukt.
Fase 2 'De versnelling' In deze fase wint de sprinter snel aan snelheid, van 0 m/s naar 10 m/s. Hij doet dat door middel van kleine snelle passen. Naarmate de versnelling minder hard toeneemt, zal de atleet zijn pas vergroten. Deze fase eindigt afhankelijk van de sprinter tussen de 40 en 70 meter.
Fase 3 'De topsnelheid' In deze fase is de sprinter op zijn topsnelheid. Meestal wordt deze na zo'n 40 à 70 meter bereikt. Mannen halen tot 12 m/s (43,2 km/u), vrouwen halen tot 10,5 m/s (37,8 km/u).
Fase 4 'De negatieve versnelling of vertraging' Na enkele seconden topsnelheid houdt de atleet de snelheid niet meer vast en zal na 70-90 meter onvermijdelijk vertragen. Sommige atleten vertragen langzamer dan anderen, waardoor het lijkt of ze een eindsprint maken, maar dat is puur gezichtsbedrog. Om toch snelheid proberen te behouden, vergroot de atleet zijn pas.
Fase 5 'De finish' Eén pas voor de finish brengt de sprinter de borst naar voren. De tijd wordt immers gemeten wanneer de torso (dus niet een arm of het hoofd) over de finish komt.
Top tien aller tijden Snelste mannelijke atleten wereldwijd Rang Tijd Atleet Land Datum PlaatsWind 1. 9,58 Usain Bolt 16 augustus 2009 Berlijn +0.9 2. 9,69 Tyson Gay 20 september 2009 Shanghai +2.0 Yohan Blake 23 augustus 2012 Lausanne -0.1 4. 9,72 Asafa Powell 2 september 2008 Lausanne +0.2 5. 9,74 Justin Gatlin 15 mei 2015 Doha +0.9 6. 9,75 Kishane Thompson 27 juni 2025 Kingston +0.8 7. 9,76 Christian Coleman 28 september 2019 Doha +0.6 Trayvon Bromell 18 september 2021 Nairobi +1.2 Fred Kerley 24 juni 2022 Eugene +1.4 10. 9,77 Ferdinand Omanyala 18 september 2021 Nairobi +1.2 Bijgewerkt tot 16 augustus 2025
Snelste vrouwelijke atleten wereldwijd Rang Tijd Atleet Land Datum PlaatsWind 1. 10,49 Florence Griffith-Joyner 16 juli 1988 Indianapolis 0.0 2. 10,54 Elaine Thompson-Herah 21 augustus 2021 Eugene +0.93. 10,60 Shelly-Ann Fraser-Pryce 26 augustus 2021 Lausanne +1.7 4. 10,64 Carmelita Jeter 20 september 2009 Shanghai +1.2 5.10,65 Marion Jones 12 september 1998 Johannesburg +1.1 Shericka Jackson 7 juli 2023 Kingston +1.0 Sha'Carri Richardson 21 augustus 2023 Boedapest -0.2 Melissa Jefferson-Wooden 1 augustus 2025 Eugene +0.4 9.10,72 Marie-Josée Ta Lou 10 augustus 2021 Monaco +0.4 Julien Alfred 3 augustus 2024 Parijs -0,1
Bijgewerkt tot 16 augustus 2025
Continentale records ContinentGeslachtPrestatieAtleetLandDatumPlaatsAfrikaM9,77Ferdinand Omanyala18 september 2021NairobiV10,72Marie-Josée Ta Lou10 augustus 2022MonacoNoord- enMidden-AmerikaM9,58 (WR)Usain Bolt16 augustus 2009BerlijnV10,49 (WR)Florence Griffith-Joyner16 juli 1988IndianapolisZuid-AmerikaM9,85Ronal Longa26 juni 2026MedellínV10,91Rosângela Santos6 augustus 2017LondenAziëM9,83Su Bingtian1 augustus 2021TokioV10,79Li Xuemei18 oktober 1997ShanghaiEuropaM9,80Marcell Jacobs1 augustus 2021TokioV10,73Christine Arron19 augustus 1998BoedapestOceaniëM9,85Lachlan Kennedy28 juli 2026GlasgowV10,93Zoe Hobbs28 juli 2026Glasgow Bijgewerkt: 1 augustus 2026
Ontwikkeling 100 m-wereldrecord Mannen thumb|left|500px|Ontwikkeling van het 100 m-wereldrecord bij de mannen Tijd Atleet Land Datum Plaats10,6 Don Lippincott 6 juli 1912 Stockholm10,4 Charley Paddock 23 april 1921 Redlands10,31 Percy Williams 9 augustus 1930 Toronto10,2 Jesse Owens 20 juni 1936 Chicago10,1 Willie Williams 3 augustus 1956 Berlijn10,0 Armin Hary 21 juni 1960 Zürich9,952 Jim Hines 14 oktober 1968 Mexico-Stad9,93 Calvin Smith 3 juli 1983 Colorado Springs9,923Carl Lewis 24 september 1988 Seoel9,90 Leroy Burrell 14 juni 1991 New York9,86 Carl Lewis 25 augustus 1991 Tokio9,85 Leroy Burrell 6 juli 1994 Lausanne9,84 Donovan Bailey 27 juli 1996 Atlanta9,79 Maurice Greene 16 juni 1999 Athene9,774 Asafa Powell 14 juni 2005 Athene9,74 Asafa Powell 9 september 2007 Rieti9,72 Usain Bolt 31 mei 2008 New York9,69 Usain Bolt 16 augustus 2008 Peking9,58 Usain Bolt 16 augustus 2009 Berlijn 1 Deze tijd werd door een aantal lopers geëvenaard, onder meer door de Nederlander Chris Berger.
2 Sinds 16 oktober 1968 was de gemiddelde snelheid van de wereldrecordhouders op de 100 m (uitgezonderd die van Leroy Burrell in de periode van 6 juli 1994 tot 23 juni 1996) lager geweest dan die van de wereldrecordhouders op de 200 m (Tommie Smith, Pietro Mennea en Michael Johnson). Totdat Usain Bolt er op de WK van 2009 in Berlijn op de 100 m 9,58 s en op de 200 m 19,19 s van maakte.
3 Ben Johnson finishte hier als eerste in 9,79, maar werd positief bevonden in de dopingcontrole.
4 Powell liep deze tijd op 11 juni 2006 in Gateshead (GB) en in augustus 2006 tijdens de Golden League wedstrijd in Zürich (CH) opnieuw. Justin Gatlin evenaarde dit record op 12 mei 2006 in Doha, Qatar. Nadien werd zijn tijd van de tabellen gehaald wegens dopinggebruik.
Vrouwen TijdAtleetLandDatumplaats Handgeklokte tijden12,8 Mary Lines 20 augustus 1922 Parijs12,7 Emmy Haux 21 mei 1923 12,4 Leni Schmidt 30 augustus 1925 12,2 Leni Junker 13 september 1925 12,1 Gertrud Gladitsch 3 juli 1927 Stuttgart12,0 Betty Robinson 2 juni 1928 Chicago12,0 Myrtle Cook 2 juli 1928 Halifax12,0 Tollien Schuurman 31 augustus 1930 Amsterdam12,0 Leni Junker 1 augustus 1931 Maagdenburg11,9 Tollien Schuurman 5 juni 1932 Haarlem11,9 Stanisława Walasiewicz 1 augustus 1932 Los Angeles11,8 Stanisława Walasiewicz 17 september 1933 Poznań11,7 Stanisława Walasiewicz 26 augustus 1934 Warschau11,6 Helen Stephens 8 juni 1935 Kansas City11,6 Stanisława Walasiewicz 1 augustus 1937 Berlijn11,5 Fanny Blankers-Koen 13 juni 1948 Amsterdam11,4 Marjorie Jackson 4 oktober 1952 Gifu11,3 Shirley Strickland 4 augustus 1955 Warschau11,2 Wilma Rudolph 19 juli 1961 Stuttgart11,1 Irena Kirszenstein 9 juli 1965 Praag11,0 Wyomia Tyus 15 oktober 1968 Mexico-Stad Elektronisch geklokte tijden11,08 Wyomia Tyus 15 oktober 1968 Mexico-Stad11,071 Renate Stecher 2 september 1972 München11,04 Inge Helten 13 juni 1976 Fürth11,01 Annegret Richter 25 juli 1976 Montréal10,881 Marlies Oelsner 1 juli 1977 Dresden10,871 Ljoedmila Kondratjeva 3 juni 1980 Leningrad10,811 Marlies Göhr 8 juni 1983 Oost-Berlijn10,79 Evelyn Ashford 3 juli 1983 Colorado Springs10,76 Evelyn Ashford 22 augustus 1984 Zürich10,49 Florence Griffith-Joyner 16 juli 1988 Indianapolis
Ontwikkeling 100 m-Europees Record Mannen Tijd Atleet Land Datum Plaats10,07 Valeri Borzov 31 augustus 1972 München10,01 Pietro Mennea 4 september 1979 Mexico-Stad10,00Marian Woronin 9 juni 1984 Warschau9,871Linford Christie 15 augustus 1993 Stuttgart9,86Francis Obikwelu 22 augustus 2004 Athene9,80Marcell Jacobs1 augustus 2021Tokio
1 Dwain Chambers evenaarde het record, maar die tijd werd geschrapt wegens dopinggebruik.
Nederland Snelste mannelijke sprinters Rang Tijd Atleet Datum Plaats 1. 9,91 Churandy Martina 5 augustus 2012 Londen2.10,02 Raphael Bouju 10 juni 2023 Genève3.10,09 Taymir Burnet 14 februari 2024 Potchefstroom10,09 Xavi Mo-Ajok 9 juni 2025 Hengelo10,09 Elvis Afrifa 13 augustus 2025 Fribourg 6.10,13 Solomon Bockarie 7 juli 2016 Amsterdam 7. 10,15 Guus Hoogmoed 23 juni 2007 Vaasa 8. 10,16 Troy Douglas 26 juni 1999 Apeldoorn 10,16 Joris van Gool 30 juni 2019 La Chaux-De-Fonds 10. 10,17 Nsikak Ekpo 2 augustus 2025 Hengelo
Bijgewerkt: 19 mei 2026
Andere Nederlandse 100 m-sprinters: Timothy Beck Chris Berger Daniel van Leeuwen Patrick van Luijk Patrick Snoek Virgil Spier Dennis Tilburg Martijn Ungerer Daniel Ward
Snelste vrouwelijke sprintsters Rang Tijd Atleet Datum Plaats 1. 10,81 Dafne Schippers 24 augustus 2015 Peking 2. 11,05 Minke Bisschops 2 augustus 2025 Hengelo 3. 11,08 Nelli Cooman 27 augustus 1986 Stuttgart 4. 11,10 Jamile Samuel 7 augustus 2018 Berlijn 5. 11,11 N'ketia Seedo 20 augustus 2023 Boedapest 6. 11,13 Marije van Hunenstijn 30 juni 2019 La Chaux-De-Fonds 7. 11,17 Els Vader 14 juni 1986 Lissabon 11,17 Nadine Visser 2 augustus 2025 Hengelo 9. 11,22 Tasa Jiya 28 juni 2024 Hengelo 10. 11,24 Naomi Sedney 13 april 2018 Gainesville
Bijgewerkt: 28 juni 2026
Andere 100 m sprintsters Pascal van Assendelft Judith Baarssen Fanny Blankers-Koen Annemarie Kramer Jacqueline Poelman Tollien Schuurman
België Snelste mannelijke atleten Rang Tijd Atleet Datum Plaats 1. 10,02 Ronald Desruelles 11 mei 1985 Naimette-Xhovémont 2.10,06 Simon Verherstraeten 14 juli 2024 La Chaux-de-Fonds 3.10,14 Patrick Stevens 28 juni 1997 Oordegem 4.10,15 Kobe Vleminckx 14 juli 2024 La Chaux-de-Fonds 5.10,17 Erik Wijmeersch 28 juni 1997 Oordegem 6.10,18 Bright Otiora 13 juni 2026 Mannheim 7.10,20 Antoine Snyders 25 juli 2026 Kessel-Lo 8.10,24 Sam Van Dooren 13 juni 2026 Mannheim 9.10,25 Emiel Botterman 25 juli 2026 Kessel-Lo 10. 10,26 Andrew Reets 17 juli 1999 Brussel 10,26 Anthony Ferro 30 juni 2001 Brussel 10,26 Ibrahim Camara 25 juli 2026 Kessel-Lo
Bijgewerkt: 25 juli 2026
Snelste vrouwelijke atleten Rang Tijd Atlete Datum Plaats 1. 11,04 Kim Gevaert 9 juli 2006 Brussel 2. 11,06 Delphine Nkansa 10 augustus 2026 Birmingham 3. 11,10 Rani Rosius 2 augustus 2024 Parijs 4. 11,19 Ilona Dhaenens 25 juli 2026 Kessel-Lo 5. 11,21 Rani Vincke 25 juli 2026 Kessel-Lo 6. 11,28 Cynthia Bolingo Mbongo 19 juni 2021 Nijvel 7. 11,29 Janie De Naeyer 25 juli 2026 Kessel-Lo 8. 11,35 Camille Sonneville 25 juli 2026 Kessel-Lo 9. 11,37 Marine Jehaes 19 juli 2024 Albi 10. 11,39 Olivia Borlée 12 augustus 2007 La Chaux-de-Fonds
Bijgewerkt: 10 augustus 2026
Nederlandse Antillen Antilliaanse 100 m-lopers Jairo Duzant Miguel Janssen Churandy Martina
Categorie:Hardlopen