De wereldkampioenschappen Ironman worden sinds 1978 jaarlijks gehouden over een afstand van 3,86 km zwemmen, 180,2 km wielrennen en 42,195 km (marathonafstand) hardlopen. Via wedstrijden uit het Ironman-circuit kan men zich plaatsen voor dit wereldkampioenschap. Het evenement vond tot en met 2022 elk jaar in Hawaï plaats, met uitzondering van 2020 en 2021. In 1982 vonden twee edities plaats; de eerste in februari en de tweede in oktober. Vanaf 2023 splitsten de wereldkampioenschappen zich tussen Kona (Hawaï) en Nice (Frankrijk), waarbij de heren- en dameswedstrijden van jaar tot jaar wisselen.
De meest succesvolle deelnemers zijn Dave Scott en Mark Allen, die beiden zesmaal deze wedstrijd op hun naam wisten te schrijven. Het parcoursrecord bij de mannen is van Patrick Lange. Hij bereikte in 2024 de finish na 7u35'53".
Bij de vrouwen won Paula Newby-Fraser achtmaal deze wedstrijd. Het parcoursrecord bij de dames staat sinds 2023 op naam van de Britse Lucy Charles-Barclay. Zij legde de volledige afstand af in 8u24'31".
Geschiedenis thumb|Het start- en finishpunt van de Ironman Hawaï in Kona.
In 1977 ontstond er op het eiland Honolulu in de bar Primo een discussie tussen marineofficier John Collins, zijn vrouw Judy en enkele anderen. Het debat ging over de vraag welke atleten nu de beste conditie hadden: lopers, zwemmers of fietsers. Collins wist te vertellen dat, volgens een artikel verschenen in Sports Illustrated Magazine, Eddy Merckx, de legendarische wielrenner uit België, de hoogst gemeten zuurstofopname (VO2max) had van alle atleten van de wereld. Dus waren renners misschien wel fitter dan alle andere atleten. Op dat moment hadden Collins en zijn vrouw Judy in 1974 en in 1975 al deelgenomen aan triatlons georganiseerd door de San Diego Track Club en de Optimist Sports Fiesta Triathlon in Coronado. Een aantal militairen in de bar waren ook vertrouwd met deze wedstrijden.
Ze besloten om een wedstrijd te organiseren die alle langeafstandsraces van Honolulu combineerde, te weten de Waikiki Roughwater Swim (3,8 km), de Around Oahu Bike Race (185 km) - oorspronkelijk een drie dagen durend evenement - en de marathon van Honolulu (42,195 km). Collins berekende dat door 3 mijl van het fietsparcours af te nemen en door tegen de klokrichting het eiland rond te rijden, het fietsgedeelte kon starten aan de aankomst van de zwemwedstrijd en kon eindigen aan de Aloha Tower, de traditionele start van de Honolulu Marathon. Wie deze drie wedstrijden op rij kon winnen, mocht zich terecht de Ironman ('de man van staal') noemen.
De wedstrijd werd in 1978 voor het eerst gehouden en toen stonden vijftien deelnemers aan de start. Het jaar erop nam voor het eerst een vrouw deel aan de wedstrijd. De Amerikaanse Lyn Lemaire finishte de wedstrijd in 12u55'38". In 1982 vond de wedstrijd tweemaal plaats en verschoof zij van februari naar oktober om deelnemers meer voorbereidingstijd te geven. Vanaf dat jaar vond de wedstrijd jaarlijks plaats in Kona (Hawaï).
In 2020 werd de wedstrijd niet georganiseerd als gevolg van de coronapandemie. De editie van 2021 vond op 7 mei 2022 plaats in St. George, in de Amerikaanse staat Utah. Sinds 2023 splitsen de wereldkampioenschappen zich tussen Kona en Nice (Frankrijk), waarbij de heren- en dameswedstrijden van jaar tot jaar wisselen. De Duitser Patrick Lange heeft sinds 2024 het parcoursrecord op zijn naam staan. Hij legde de volledige afstand af in een tijd van 7u35'53".
Palmares Mannen Editie Plaats Goud Tijd Zilver Tijd Brons Tijd1978 Honolulu Gordon Haller 11:46.58 John Dunbar 12:20.27 Dave Orlowski 13:59.131979 Honolulu Tom Warren 11:15.56 John Dunbar 12:03.56 Ian Emberson 12:23.301980 Honolulu Dave Scott 9:24.33 Chuck Neumann 10:24.41 John Howard 10:32.361981 Honolulu John Howard 9:38.29 Tom Warren 10:04.38 Scott Tinley 10:12.471982 feb Kona Scott Tinley 9:19.41 Dave Scott 9:53.16 Jeff Tinley 9:53.161982 okt Kona Dave Scott (2) 9:08.23 Scott Tinley 9:28.28 Jeff Tinley 9:36.531983 Kona Dave Scott (3) 9:05.57 Scott Tinley 9:06.30 Mark Allen 9:21.061984 Kona Dave Scott (4) 8:54.20 Scott Tinley 9:18.45 Grant Boswell 9:23.551985 Kona Scott Tinley (2) 8:50.54 Chris Hinshaw 9:16.40 Carl Kupferschmid 9:26.321986 Kona Dave Scott (5) 8:28.37 Mark Allen 8:36.04 Scott Tinley 9:00.371987 Kona Dave Scott (6) 8:34.13 Mark Allen 8:45.19 Greg Stewart 8:58.531988 Kona Scott Molina 8:31.00 Mike Pigg 8:33.11 Ken Glah 8:38.371989 Kona Mark Allen 8:09.14 Dave Scott 8:10.13 Greg Welch 8:32.161990 Kona Mark Allen (2) 8:28.17 Scott Tinley 8:37.40 Pauli Kiuru 8:39.241991 Kona Mark Allen (3) 8:18.32 Greg Welch 8:24.34 Jeff Devlin 8:27.551992 Kona Mark Allen (4) 8:09.08 Cristián Bustos 8:16.29 Pauli Kiuru 8:17.291993 Kona Mark Allen (5) 8:07.45 Pauli Kiuru 8:14.27 Wolfgang Dittrich 8:20.131994 Kona Greg Welch 8:20.27 Dave Scott 8:24.32 Jeff Devlin 8:31.561995 Kona Mark Allen (6) 8:20.34 Thomas Hellriegel 8:22.59 Rainer Müller-Hörner 8:25.231996 Kona Luc Van Lierde 8:04.08 Thomas Hellriegel 8:06.07 Greg Welch 8:18.571997 Kona Thomas Hellriegel 8:33.01 Jürgen Zäck 8:39.18 Lothar Leder 8:40.301998 Kona Peter Reid 8:24.20 Luc Van Lierde 8:31.57 Lothar Leder 8:32.571999 Kona Luc Van Lierde (2) 8:17.17 Peter Reid 8:22.54 Tim DeBoom 8:25.422000 Kona Peter Reid (2) 8:21.01 Tim DeBoom 8:23.10 Normann Stadler 8:26.452001 Kona Tim DeBoom 8:31.18 Cameron Brown 8:46.10 Thomas Hellriegel 8:47.402002 Kona Tim DeBoom (2) 8:29.56 Peter Reid 8:33.06 Cameron Brown 8:35.342003 Kona Peter Reid (3) 8:22.35 Rutger Beke 8:28.27 Cameron Brown 8:30.082004 Kona Normann Stadler 8:33.29 Peter Reid 8:43.40 Faris Al-Sultan 8:45.142005 Kona Faris Al-Sultan 8:14.17 Cameron Brown 8:19.36 Peter Reid 8:20.042006 Kona Normann Stadler (2) 8:11.58 Chris McCormack 8:13.10 Faris Al-Sultan 8:19.052007 Kona Chris McCormack 8:15.34 Craig Alexander 8:19.04 Torbjørn Sindballe 8:21.302008 Kona Craig Alexander 8:17.45 Eneko Llanos 8:20.50 Rutger Beke 8:21.232009 Kona Craig Alexander (2) 8:20.21 Chris Lieto 8:22.56 Andreas Raelert 8:24.322010 Kona Chris McCormack (2) 8:10.37 Andreas Raelert 8:12.17 Marino Vanhoenacker 8:13.142011 Kona Craig Alexander (3) 8:03.56 Pete Jacobs 8:09.11 Andreas Raelert 8:11.072012 Kona Pete Jacobs 8:18.37 Andreas Raelert 8:23.40 Frederik Van Lierde 8:24.092013 Kona Frederik Van Lierde 8:12.29 Luke McKenzie 8:15.19 Sebastian Kienle 8:19.242014 Kona Sebastian Kienle 8:14.18 Ben Hoffman 8:19.23 Jan Frodeno 8:20.322015 Kona Jan Frodeno 8:14.40 Andreas Raelert 8:17.43 Timothy O'Donnell 8:18.502016 Kona Jan Frodeno (2) 8:06.30 Sebastian Kienle 8:10.02 Patrick Lange 8:11.142017 Kona Patrick Lange 8:01.40 Lionel Sanders 8:04.07 David McNamee 8:07.112018 Kona Patrick Lange (2) 7:52.39 Bart Aernouts 7:56.41 David McNamee 8:01.092019 Kona Jan Frodeno (3) 7:51.13 Timothy O'Donnell 7:59.40 Sebastian Kienle 8:02.042021De editie van 2021 vond plaats op 7 mei 2022. St. George Kristian Blummenfelt 7:49.16 Lionel Sanders 7:54.03 Braden Currie 7:54.192022 Kona Gustav Iden 7:40.23 Sam Laidlow 7:42.24 Kristian Blummenfelt 7:43.232023 Nice Sam Laidlow 8:06.22 Patrick Lange 8:10.17 Magnus Ditlev 8:11.432024 Kona Patrick Lange (3) 7:35.53 Magnus Ditlev 7:43.39 Rudy von Berg 7:46.002025 Nice Casper Stornes 7:51.39 Gustav Iden 7:54.13 Kristian Blummenfelt 7:56.36
Meervoudige winnaars AantalAtleetJaren6 Dave Scott 1980, 1982 (okt.), 1983, 1984, 1986, 1987 Mark Allen 1989, 1990, 1991, 1992, 1993, 19953 Peter Reid 1998, 2000, 2003 Craig Alexander 2008, 2009, 2011 Jan Frodeno 2015, 2016, 2019 Patrick Lange 2017, 2018, 20242 Scott Tinley 1982 (feb.), 1985 Luc Van Lierde 1996, 1999 Tim DeBoom 2001, 2002 Chris McCormack 2007, 2010
Vrouwen Editie Plaats Goud Tijd Zilver Tijd Brons Tijd1979 Honolulu Lyn Lemaire 12:55.38 1980 Honolulu Robin Beck 11:21.24 Eve Anderson 15:40.59 1981 Honolulu Linda Sweeney 12:02.32 Sally Edwards 12:37.25 Lyn Brooks 12:42.151982 feb Kona Kathleen McCartney 11:09.40 Julie Moss 11:10.09 Lyn Brooks Sally Edwards 11:51.001982 okt Kona Julie Leach 10:54.08 Jo Ann Dahlkoetter 10:58.21 Sally Edwards 11:03.001983 Kona Sylviane Puntous 10:43.36 Patricia Puntous 10:49.17 Eva Ueltzen 11:01.491984 Kona Sylviane Puntous (2) 10:25.13 Patricia Puntous 10:27.28 Julie Olson 10:38.101985 Kona Joanne Ernst 10:25.22 Elizabeth Bulman 10:26.55 Paula Newby-Fraser 10:31.041986 Kona Paula Newby-Fraser 9:49.14 Sylviane Puntous 9:53.13 Joanne Ernst 10:00.071987 Kona Erin Baker 9:35.25 Sylviane Puntous 9:36.57 Paula Newby-Fraser 9:40.371988 Kona Paula Newby-Fraser (2) 9:01.01 Erin Baker 9:12.14 Kirsten Hanssen 9:37.251989 Kona Paula Newby-Fraser (3) 9:00.56 Sylviane Puntous 9:21.55 Kirsten Hanssen 9:24.311990 Kona Erin Baker (2) 9:13.42 Paula Newby-Fraser 9:20.01 Terri Schneider 10:00.341991 Kona Paula Newby-Fraser (4) 9:07.52 Erin Baker 9:23.37 Sarah Coope 9:33.201992 Kona Paula Newby-Fraser (5) 8:55.28 Julie Anne White 9:21.40 Thea Sybesma 9:26.571993 Kona Paula Newby-FraserPaula Newby-Fraser vertegenwoordigde vanaf 1993 de Verenigde Staten in plaats van Zimbabwe. (6) 8:58.23 Erin Baker 9:08.04 Susan Latshaw 9:20.401994 Kona Paula Newby-Fraser (7) 9:20.14 Karen Smyers 9:28.08 Fernanda Keller 9:43.301995 Kona Karen Smyers 9:16.46 Isabelle Mouthon 9:25.13 Fernanda Keller 9:37.481996 Kona Paula Newby-Fraser (8) 9:06.49 Natascha Badmann 9:11.19 Karen Smyers 9:19.131997 Kona Heather Fuhr 9:31.43 Lori Bowden 9:41.42 Fernanda Keller 9:50.021998 Kona Natascha Badmann 9:24.16 Lori Bowden 9:27.19 Fernanda Keller 9:28.291999 Kona Lori Bowden 9:13.02 Karen Smyers 9:20.40 Fernanda Keller 9:24.302000 Kona Natascha Badmann (2) 9:26.17 Lori Bowden 9:29.05 Fernanda Keller 9:31.292001 Kona Natascha Badmann (3) 9:28.37 Lori Bowden 9:32.59 Nina Kraft 9:41.012002 Kona Natascha Badmann (4) 9:07.54 Nina Kraft 9:14.24 Lori Bowden 9:22.272003 Kona Lori Bowden (2) 9:11.55 Natascha Badmann 9:17.08 Nina Kraft 9:17.162004 Kona Natascha Badmann (5) 9:50.04 Heather Fuhr 9:56.19 Kate Major 10:01.562005 Kona Natascha Badmann (6) 9:09.30 Michellie Jones 9:11.51 Kate Major 9:12.392006 Kona Michellie Jones 9:18.31 Desiree Ficker 9:24.02 Lisa Bentley 9:25.182007 Kona Chrissie Wellington 9:08.45 Samantha McGlone 9:14.04 Kate Major 9:19.132008 Kona Chrissie Wellington (2) 9:06.23 Yvonne van Vlerken 9:21.20 Sandra Wallenhorst 9:22.522009 Kona Chrissie Wellington (3) 8:54.02 Mirinda Carfrae 9:13.59 Virginia Berasategui 9:15.282010 Kona Mirinda Carfrae 8:58.36 Caroline Steffen 9:06.00 Julie Dibens 9:10.042011 Kona Chrissie Wellington (4) 8:55.08 Mirinda Carfrae 8:57.57 Leanda Cave 9:03.292012 Kona Leanda Cave 9:15.54 Caroline Steffen 9:16.58 Mirinda Carfrae 9:21.412013 Kona Mirinda Carfrae (2) 8:52.14 Rachel Joyce 8:57.28 Liz Blatchford 9:03.352014 Kona Mirinda Carfrae (3) 9:00.55 Daniela Ryf 9:02.57 Rachel Joyce 9:04.232015 Kona Daniela Ryf 8:57.57 Rachel Joyce 9:10.59 Liz Blatchford 9:14.522016 Kona Daniela Ryf (2) 8:46.46 Mirinda Carfrae 9:10.30 Heather Jackson 9:11.322017 Kona Daniela Ryf (3) 8:50.47 Lucy Charles 8:59.38 Sarah Crowley 9:01.382018 Kona Daniela Ryf (4) 8:26.16 Lucy Charles 8:36.32 Anne Haug 8:41.572019 Kona Anne Haug 8:40.10 Lucy Charles-Barclay 8:46.44 Sarah Crowley 8:48.132021 St. George Daniela Ryf (5) 8:34.59 Katrina Matthews 8:43.49 Anne Haug 8:47.032022 Kona Chelsea Sodaro 8:33.46 Lucy Charles-Barclay 8:41.37 Anne Haug 8:42.222023 Kona Lucy Charles-Barclay 8:24.31 Anne Haug 8:27.33 Laura Philipp 8:32.552024 Nice Laura Philipp 8:45.15 Katrina Matthews 8:53.19 Chelsea Sodaro 9:04.382025 Kona Solveig Lovseth 8:28.27 Katrina Matthews 8:29.02 Laura Philipp 8:37.28
Meervoudige winnaars AantalAtleteJaren8 Paula Newby-Fraser 1986, 1988, 1989, 1991, 1992, 1993, 1994, 19966 Natascha Badmann 1998, 2000, 2001, 2002, 2004, 20055 Daniela Ryf 2015, 2016, 2017, 2018, 20214 Chrissie Wellington 2007, 2008, 2009, 20113 Mirinda Carfrae 2010, 2013, 20142 Sylviane Puntous 1983, 1984 Erin Baker 1987, 1990 Lori Bowden 1999, 2003
Referenties