Het Station Gent-Sint-Pieters is het belangrijkste spoorwegstation van de stad Gent, het drukste station van Vlaanderen, en het vierde drukste station van België. Op werkdagen maken ongeveer 56.000 reizigers gebruik van het station. Het werd in 1912 gebouwd ten zuiden van het oude stadscentrum ter voorbereiding van de wereldtentoonstelling van 1913. Het station heeft twaalf sporen en zes perrons, die tegen ten vroegste 2027 integraal vernieuwd zullen zijn in het kader van het Project Gent-Sint-Pieters. Er zijn ook vijf tramperrons, gelegen op verschillende plaatsen rond het station, bediend door drie lijnen van de Gentse tram.

Geschiedenis Reeds op het eind van de jaren 1830 werd het gebied ten zuiden van Gent in oost-westrichting doorsneden door de spoorlijn Brussel-Oostende. Het eerste station in de stad werd het Station Gent-Zuid, een kopstation in het stadscentrum. Op de lijn Brussel-Oostende werd op 3 september 1881 een kleine halte ingericht ten zuiden van de stad, het zogenaamde "Klein Sint-Pietersstation", een doorgangsstation enkele honderden meter oostwaarts van het latere Sint-Pietersstation, ter hoogte van het huidige Parkplein.http://spoorweggeschiedenis.quartam.on-rev.com/sthpa.lc?type=dat&id=683

Begin 20ste eeuw werden plannen opgemaakt om dit gebied van de wijk Sint-Pieters-Aaigem ten zuiden van de historische stadskern te verstedelijken en ook een nieuw station werd hier gepland. Deze urbanisatie werden wat vooruitgeschoven met het oog op de Gentse Wereldtentoonstelling van 1913, wat ook de ontwikkeling van het nieuwe station stimuleerde. De opdracht tot ontwerpen van het station werd toegekend aan ingenieur Louis Cloquet rond 1908. Hij gaf het station een monumentaal voorkomen. Het station werd in lengterichting gebouwd langs de sporen van 1910 tot 1912. De voorgevel werd in noordelijke richting naar het nieuwe stationsplein, het Koningin Maria Hendrikaplein, georiënteerd dat in 1912-1913 werd aangelegd. De sporen kwamen nu op een verhoogde berm om de waterwegen te overbruggen en overwegen te vermijden.

Project Gent-Sint-Pieters thumb|Achterste eilandperron 11-12 na de verbouwing (2021)

In het najaar van 2006 werd van start gegaan met het Project Gent-Sint-Pieters dat het station en zijn hele omgeving grondig zal veranderen en vernieuwen. Na de voorbereidende werken, die zich voornamelijk situeerden in de straten rondom het stationscomplex, konden in november 2010 de eigenlijke stationswerken aanvatten. Tegen ten vroegste 2027 zullen alle sporen en perrons integraal vernieuwd zijn en is er een grote, open ruimte onder het sporencomplex. In het kader hiervan zullen ook de nabijgelegen tramperrons gecentraliseerd worden in het station, onder de sporen.

De toren Station Gent-Sint-Pieters heeft een karakteristieke uurwerktoren die asymmetrisch ten opzichte van de hoofdingang is geplaatst. Net zoals de toren van het oud postgebouw aan de Korenmarkt, dat door dezelfde architect (Louis Cloquet) werd ontworpen.

Men had in 1975 ontdekt dat de toren scheef stond. In 1999 werd bij de renovatie van het stationsgebouw opgemerkt dat de toren nog schever stond. Pas in 2005 werd het duidelijk hoe dramatisch de staat van de toren was: hij helde dertig centimeter over onder andere omdat de metalen steun binnenin kromgetrokken en volledig verroest was. Dit maakte dat de toren niet meer water- en vochtbestendig was. Ook de oude baksteen was niet meer vocht- en vorstbestendig, daarom werd besloten om de toren steen voor steen af te breken en weer op te bouwen in gewapend beton met een buitenzijde van bakstenen gemetseld die zo veel mogelijk lijken op de oorspronkelijke stenen. De toren werd tijdens de zomer van 2006 opnieuw opgebouwd.

De oude stationshal thumb|De oude stationshal De oude hal van het station is versierd met muur- en plafondschilderingen. De muurschilderingen tonen taferelen die verschillende Belgische steden moeten voorstellen; bezoekers aan de Wereldtentoonstelling van 1913 konden zo ook met de rest van België kennismaken. Het betreft onder meer Oostende, Antwerpen, Brussel, Brugge, Kortrijk, Oudenaarde, Ieper en Mechelen.

Treindienst thumb|Dieseltreinstel reeks 41 in het station thumb|Station Gent-Sint-Pieters, zicht van op het oude perron 1, met de oude, scheef staande klokkentoren thumb|Zicht op het oude perron 1 Vanuit Gent-Sint-Pieters lopen de spoorlijnen 50 naar Brussel-Noord, 50A naar Brussel-Zuid en Brugge en Oostende, en 75 naar Rijsel. Tevens vertrekken de treinen over de lijnen 58 naar Eeklo en 59 naar Antwerpen van dit station.

Thalys Sinds 31 maart 2015 is de Thalys afgeschaft tussen Oostende en Brussel. Er werden veel te weinig passagiers vervoerd, waardoor de verliezen groot waren. Oostende kreeg in 1997 de Thalysverbinding omdat er in Wallonië ook één werd ingevoerd. Dit kwam door de wafelijzerpolitiek in België.

Nationaal

Het tweede belangrijkste station van de stad is Gent-Dampoort, gelegen in de Dampoortwijk langs de spoorlijnen 58 en 59.

Galerij

Reizigerstellingen De grafiek en tabel geven het gemiddeld aantal instappende reizigers weer op een week-, zater- en zondag.

Tabel: aantal instappende reizigers station Gent Sint-Pieters Weekdag Zaterdag Zondag 1977 31 711 9 700 8 800 1978 31 435 9 677 8 600 1979 29 387 9 085 8 199 1980 28 017 9 500 8 500 1981 29 173 9 887 8 893 1982 31 941 9 404 9 760 1983 30 410 8 494 8 040 1984 33 020 9 132 9 241 1985 31 308 9 709 12 700 1986 33 048 8 800 9 184 1987 31 496 9 087 10 968 1988 32 846 10 537 11 213 1989 32 659 9 482 10 191 1990 30 826 10 319 10 704 1991 33 874 10 164 10 929 1992 33 583 10 469 11 892 1993 33 592 11 552 10 448 1994 37 066 10 072 9 926 1995 34 097 12 232 10 514 1996 35 724 12 008 10 276 1997 35 415 12 303 13 162 1998 36 938 10 648 10 968 1999 32 207 9 545 9 378 2000 35 627 12 386 11 625 2001 38 079 10 983 10 687 2002 36 708 14 183 15 545 2003 41 163 15 552 20 270 2004 38 841 14 823 13 362 2005 44 500 17 717 16 487 2006 44 718 16 366 18 582 2007 44 670 20 611 20 461 2008 - - - 2009 44 525 15 100 15 136 2010 - - - 2011 - - - 2012 53 954 20 475 18 905 2013 49 252 18 341 16 851 2014 54 169 20 985 20 491 2015 55 817 21 184 22 046 2016 55 143 22 343 22 100 2017 56 314 23 361 22 158 2018 56 189 22 000 18 195 2019 55 325 25 486 20 416 2020 25 717 13 211 12 766 2021 2022 48 138 25 618 22 423 2023 48 441 25 578 23 452 2024 48 885 23 575 23 324

Voor- en natransport Bus- en tram Voor de buurtspoorwegen was dit station het eindpunt voor alle tramlijnen, behalve de tram 'M' naar Merelbeke. Thans vertrekt een groot aantal streekbussen vanaf dit station. Tevens is het station een belangrijk knooppunt voor het stadsvervoer met vele tram- en buslijnen.

Fietsenstallingen In en nabij het station bevinden zich fietsenstallingen die anno 2024 plaats bieden aan 14.000 fietsen, en daarmee samen de grootste fietsenstalling van België vormen.

Het project Gent-Sint-Pieters voorziet tegen 2027 samen 17.000 fietsplaatsen in en onder het station, wat bij het bekendmaken van de plannen in 2020 de "grootste overdekte fietsenstalling van Europa" werd genoemd.Deze bewering gaat er echter aan voorbij dat er bij station Utrecht Centraal meer fietsenstallingen zijn dan alleen de Fietsenstalling Stationsplein van 12.500 plaatsen: in 2019 waren er volgens ProRail/NS 22500 fietsparkeerplaatsen rondom station Utrecht Centraal .

Gent-Sint-P Categorie:Onroerend erfgoed in Gent Categorie:Beschermd monument in Vlaanderen Categorie:Wereldtentoonstelling Categorie:Bouwwerk van Louis Cloquet Categorie:Tramhalte van Gentse tram Categorie:Neogotische architectuur in België