280px|thumb|Manzanitastruik
Manzanita is in het westen van Noord-Amerika de gebruikelijke naam voor verschillende soorten uit het geslacht Arctostaphylos. Het zijn groenblijvende struiken of kleine bomen die voorkomen in chaparralgebieden. De naam wordt in Canada soms ook gebruikt voor soorten uit het verwante geslacht Arbutus uit de heidefamilie. In de Verenigde Staten kent men die plant echter als madrone.
Beschrijving Manzanita's komen voor in Canada in het zuiden van British Columbia, in de Amerikaanse staten Washington, Oregon, Californië, Arizona en New Mexico, en in grote delen van Noord- en Centraal-Mexico.
Er zijn 106 soorten manzanita, waarvan er 95 in het mediterrane klimaat en in de koudere berggebieden van Californië voorkomen. "Mysterious manzanita baffles homeowners", San Francisco Chronicle, 07-05-2008, online geraadpleegd op 25-05-2012. Ze variëren van laaggroeiende soorten tot kleine bomen tot zo'n 6 meter hoog. Manzanita's worden gekenmerkt door een zachte, oranje of rode schors en stijve, gedraaide en kronkelende takken. Ze bloeien in de winter en vroege lente en dragen bessen in de lente en zomer. De bessen en bloemen van de meeste soorten zijn eetbaar. "Manzanita Cider", honest-food.net, 22-08-2010, online geraadpleegd 05-01-2012. Ze lijken erg op kleine appeltjes; manzanita is het verkleinwoord van manzana, Spaans voor appel.
John Muir De Schots-Amerikaanse natuurvorser en auteur John Muir beschreef de manzanita's in zijn My First Summer in the Sierra (1911), het verslag van zijn bezoek aan de Sierra Nevada in de omgeving van de Yosemite in 1869.
Zeldzame soorten Arctostaphylos hookeri subsp. ravenii , genoemd naar de ontdekker Peter Raven, is een endemische ondersoort uit Californië. Het is de meest zeldzame plant in de 48 continentale staten van de VS. In 1987 bestond er nog maar één exemplaar van de ondersoort, op een geheime locatie in het Presidio van San Francisco. Men is erin geslaagd die (kwetsbare) plant te klonen. "Researching The Last Manzanita", Universiteit van Californië - Berkeley, 02-08-1995, online geraadpleegd op 05-01-2012. Gearchiveerd op 13 februari 2012. "An Inconvenient Plant", SF Weekly, 16-04-2008, online geraadpleegd op 09-09-2012. Een andere soort, Arctostaphylos franciscana, was niet meer in het wild vastgesteld sinds 1947 tot er in 2009 een exemplaar van werd gevonden - eveneens in het Presidio. "Manzanita bush's discovery excites scientists", San Francisco Chronicle, 26-12-2009, online geraadpleegd op 05-01-2012. "Endangered status weighed for rediscovered bush", San Francisco Chronicle, 16-08-2010, online geraadpleegd op 05-01-2012.
In 2008 trof een koppel in hun tuin in San Francisco een manzanitastruik aan die niet tot een van de 95 Californische soorten leek te horen. Specialisten konden de soort evenmin thuisbrengen. Hoewel de zeldzame plant nog geen wetenschappelijke naam heeft, is ze wel al officieel beschermd door het stadsbestuur. "Singular manzanita gains protection", San Francisco Chronicle, 01-20-2008, online geraadpleegd op 25-05-2012.
Gebruik Van de bessen van manzanita kan een medicinale thee gemaakt worden tegen uitslag van gifeik (Toxicodendron diversilobum). "Arctostaphylos varieties – Manzanita", Plants of California, online geraadpleegd op 09-09-2012. De bessen zijn bovendien geschikt voor consumptie. Indianen gebruikten manzanita onder andere om er cider van te maken, maar ook om er hun tanden mee te poetsen. Spaanse kolonisten maakten naar verluidt frisdrank of gelei van de nog groene besjes. Wandelaars kauwen soms op de jonge blaadjes om de dorst tegen te gaan. De bessen kunnen gedroogd ook aan een maaltijd worden toegevoegd.
In het westen van de VS, en in gebieden met een gelijkaardig klimaat, zijn manzanita's een veelvoorkomende keuze als sierplant in tuinen. Ze hebben het voordeel groenblijvend en droogtebestand te zijn. De rode bast en de mooie bloemen en bessen maken de plant bovendien erg aantrekkelijk.
Trivia Het stadje Manzanita in Tillamook County (Oregon) is genoemd naar de manzanita's. Ook Manzanita Lake in Lassen Volcanic National Park (Californië) dankt zijn naam aan de planten.
Categorie:Heidefamilie Categorie:Medicinale plant