De kriebelmuggen (Simuliidae) vormen een grote familie van muggen uit de orde tweevleugeligen (Diptera). Ze zijn nauw verwant aan de knutten (Ceratopogonidae) en de dansmuggen (Chironomidae) en de Thaumaleidae. Er zijn 2163Zootaxa 3861 (5): 451–465 soorten bekend, de meeste beschreven in het geslacht Simulium (dat in rap tempo wordt opgebroken).
Kenmerken Het zijn kleine, zwarte of oranjerode tot grijze insecten met korte pootjes en antennes. Ze zijn herkenbaar aan hun kleine vleugels. De lichaamslengte varieert van 1 tot 5 millimeter.
Leefwijze De mannetjes voeden zich voornamelijk met nectar, de vrouwtjes echter zuigen bloed bij zoogdieren, waaronder ook mensen vallen. De beet van de Europese en Noord-Amerikaanse soorten zijn ongevaarlijk en resulteren hoogstens in lichte ontstekingen, jeuk en zwellingen die soms enkele dagen kan aanhouden. Bij huisdieren en vogels is de beet daarentegen aanzienlijk gevaarlijker en vaak dodelijk.
Voortplanting en ontwikkeling De eieren worden afgezet in de nabijheid van stromend water op stenen of planten. De larven zijn aquatisch en bevestigen zich met hun achterlijf op stenen onder water. Het voedsel wordt uit het water gezeefd met behulp van gespecialiseerde borstels rond de mond.
Verspreiding en leefgebied Deze familie komt wereldwijd voor op planten in de nabijheid van water. De larven leven in stromend water.
Verspreiding van ziekten Ze gedragen zich voor mensen nogal hinderlijk en zij verspreiden diverse infectieziekten zoals rivierblindheid in Afrika (door Simulium damnosum en S. neavei), in Midden-Amerika (S. callidum en S. metallicum) en in Midden- en Zuid-Amerika (S. ochraceum). In Europa zijn het verspreiders van het Schmallenbergvirus.
Taxonomie en voorkomen in Nederland In Nederland komen 17 soorten uit het geslacht Simulium voor.Soortenregister download 22/12/2011
Geslacht Simulium Latreille, 1802 Simulium angustipes Edwards, 1915 Simulium argyreatum Meigen, 1838 Simulium aureum Fries, 1824 Simulium costatum Friedrichs, 1920 Simulium cryophilum (Rubzov, 1959) Simulium equinum (Linnaeus, 1758) Simulium erythrocephala (De Geer, 1776) Simulium intermedium Roubaud, 1906 Simulium latipes (Meigen, 1804) Simulium lundstromi (Enderlein, 1921) Simulium maculatum (Meigen, 1804) Simulium morsitans Edwards, 1915 Simulium ornatum Meigen, 1818 Simulium reptans (Linnaeus, 1758) Simulium rostratum (Lundström, 1911) Simulium trifasciatum Curtis, 1839 Simulium verna Macquart, 1826
Geslachten (Indicatie van aantallen soorten per geslacht tussen haakjes) Cnephia Enderlein, 1921 (7) Ectemnia (2) Greniera (7) Gymnopais (5) Mayacnephia (2) Metacnephia (20) Parasimulium (3) Piezosimulium (1) Prosimulium (60) Simulium Latreille, 1802 (272) Stegopterna (4) Twinnia (4)