Onderstaand overzicht bevat een chronologische opsomming van de voornaamste gebeurtenissen rond de Europese staatsschuldencrisis in 2011.
Januari In de week van 3 januari kondigde de Zwitserse centrale bank aan, Ierse staatsleningen niet langer als onderpand te accepteren. Swiss central bank refuses to touch Irish state bonds Portugal leende € 500 miljoen zesmaandspapier tegen 3,686%. Portugal First to Test 2011 Demand With Bill Sale: Euro CreditTer vergelijking: zesmaands Duitsland had op dat moment een rendement van 0,42%, zesmaands Nederland 0,47%. De EU emitteerde voor het EFSM € 5 miljard vijfjaars-leningen tegen 2,59% ter financiering van de steun aan Ierland, die hiervoor 5,51% betaalde. European Agency Sells Billions in Bonds to Rescue IrelandHet rendement op vergelijkbare Duitse staatsleningen lag op dat moment op 1,85%. Aan het eind van de week accepteerde de Zwitserse centrale bank ook Portugese staatsleningen niet meer als onderpand. In de week van 10 januari 2011 emitteerde Griekenland € 2 miljard zesmaands schatkistpapier op een rendement van 4,90%: bijna het tienvoudige van wat Nederland op dat moment betaalde (0,51%). Nederland leende € 3,25 miljard 3-jaars tegen 1,29%: nog nooit had een staatslening een coupon van 1%.Nieuwe 3-jaars lening brengt € 3,250 miljard op De Japanse minister van Financiën Noda verklaarde dat Japan voornemens was mee te doen met de volgende tranche EU-leningen “to help bolster confidence in the European Financial Stability Facility”. Japan to buy euro zone bonds to bolster EFSF -Noda Portugal leende € 600 miljoen 10-jaars tegen 6,72% en € 650 miljoen driejaars tegen 5,40%. Spanje leende € 3 miljard vijfjaars tegen 4,54%. In de week van 17 januari 2011 zag Spanje af van een normale emissie van tienjaars-obligaties, doch koos voor een "syndicated bond", waarbij men van een reeds bestaand consortium van banken leende. Spain plans syndicated bondBij een dergelijke leningsvorm garanderen de betrokken banken dat het overeengekomen bedrag ook geleend kan worden. Die banken dragen daarmee het risico van het slagen van de emissie; zij hebben de vrijheid de obligaties door te verkopen aan anderen (bij voorkeur "eindbeleggers"), doch brengen voor het door hen gelopen risico uiteraard kosten in rekening. De ministers van de Green Party stapten uit het Ierse kabinet, waarmee de vraag of de bezuinigingsplannen uitgevoerd zouden worden aan de orde kwam. Early election looms after Greens leave Government In de week van 24 januari 2011 emitteerde het EFSF € 5 miljard ter financiering van de aan Ierland te verstrekken leningen: de lening had een looptijd van 5 jaar en een rendement van 2,89%; vooral Aziatische centrale banken hadden belangstelling. Europe Rescue Debt ‘Hot’ as Asia Central Banks Lead
Februari In de week van 31 januari 2011 berichtte het Handelsblatt dat de Griekse regering met de ECB, de EC en het IMF onderhandelingen zou voeren over herstructurering van de Griekse staatsschuld: de nog te verstrekken steunleningen zouden looptijden van 30 jaar moeten hebben, en (deels) gebruikt moeten worden om bestaande leningen met grote disagio's op te kopen. Griechenland spielt beim Schuldendienst auf Zeit Standard & Poor's verlaagde de rating van Ierland van A tot A-.S&P verlaagt kredietwaardigheid Ierland In de week van 7 februari 2011 publiceerde de Belgische denktank Bruegel een rapport waarin een "haircut" van de Griekse staatsschuld (desnoods eenzijdig opgelegde nominale verlaging) van 30% werd aanbevolen, aangezien het voor onmogelijk werd gehouden dat de Griekse economie zo sterk kon groeien dat de in de toekomst verschuldigde rentelasten uit belastingopbrengsten betaald zouden kunnen worden. Bruegel.org, Policy Brief, 7 February 2011 Greece should restructure debt, says Brussels think tank Axel Weber kondigde zijn vertrek aan als bestuursvoorzitter van de Bundesbank en als bestuurslid van de ECB: Germany's Axel Weber to quit as Bundesbank boss later gaf hij te kennen niet tevreden te zijn over de mate waarin hij erin geslaagd was het beleid van de ECB te beïnvloeden.Weber stond bekend als uitgesproken tegenstander van het door de ECB opkopen van staatsleningen en als krachtige inflatiebestrijder ("havik"). De Europese ministers van Financiën bereikten overeenstemming over vergroting van het door het EFSF maximaal (effectief) te lenen bedrag tot € 500 miljard. EU to Double Rescue Fund in 2013, Takes No New Portugal StepsDe formele leencapaciteit van het EFSF was € 440 miljard, doch de AAA-rating, die voor het tegen lage tarieven lenen van groot belang was, zou vermoedelijk bij een geleend bedrag van circa € 250 miljoen ter discussie gesteld worden. Juncker verklaarde dat de situatie rond Europese staatsleningen nog steeds "worrying" was. Spanje leende 12- en 18-maands op 2,41% respectievelijk 2,94%; in januari 2011 betaalde men hiervoor nog 2,95 respectievelijk 3,37%. Weber werd opgevolgd door Jens Weidmann, economisch adviseur van bondskanselier Merkel. Jens Weidmann wird neuer Bundesbank-Präsident Spanje plaatste € 2,5 miljard obligaties tot 2020 op 5,20% en € 1 miljard obligaties tot 2037 op 5,96%. In de week van 21 februari 2011 werd in Athene (wederom) op grote schaal gedemonstreerd, gepaard gaande met forse onlusten. Greece general strike: Clashes erupt
Maart In de week van 28 februari 2011 kondigde de aantredende Ierse regering aan besprekingen te starten voor herziening van de voorwaarden van het Europese reddingsplan. Kenny to Reopen Bailout After Ireland’s ‘Democratic Revolution’ Ierse banken bleken wederom een (fors) beroep te doen op de overnight facility van de ECB. It’s an Irish bank eat Irish bank world In de week van 7 maart 2010 leende Portugal € 1 miljard tot september 2013 op 5,993%; in september 2010 betaalde men voor een dergelijke looptijd nog 4,086%. Portuguese Bond Yield Climbs as Euro Weakens; Stocks Fluctuate Spanje plaatste € 4 miljard 15-jaars op 5,90%. Griekenland plaatste € 1,6 miljard zesmaands op 4,75%, wat een maand eerder nog 4,64% was. De Ierse regering kondigde een groot aantal plannen voor financieel herstel aan, waaronder onderhandelingen over verlaging van de leningen van EFSF en IMF. Government for National Recovery 2011 - 2016 Moody's verlaagde de rating van Spanje van Aa1 tot Aa2, met negative outlook. Spain’s Rating Downgraded to Aa2 by Moody’s on Bank Concern De CDS-prijzen op de PIIGS-landen stegen sterk: die op Griekenland indiceerden een kans van 60% op een default binnen 5 jaar. Greece Default Bets Mount as Spain Exits Sick List: Euro Credit Bij een vergadering van de EU-leiders op 11 maart 2011 verkreeg Griekenland een verlaging van de te betalen rente met 1% en een verlenging van looptijd van de leningen van 3 jaar tot 7,5 jaar; een Iers verzoek van vergelijkbare strekking werd afgewezen omdat Ierland niet bereid was om het tarief van zijn vennootschapsbelasting te verhogen. Ireland Bid for EU Relief Rejected as Kenny Holds Line on Increasing Taxes Tevens werd besloten tot verdubbeling van de omvang van de leencapaciteit van het EFSF; het EFSF kon ook staatsleningen uit emissies aankopen. Europe Boosts Bailout Fund With Primary-Market Purchases, Eases Greek Pact Portugal kreeg complimenten voor de reeds genomen maatregelen; een reddingspakket werd op dat moment niet nodig geacht. Voorts werd afgesproken dat de schuldquote van de eurolanden in 20 jaar tijd tot 60% zou worden teruggebracht. EU Puts Burden on Bailout States to Stop Crisis: Euro CreditWSJ: European Ministers Firm Up Bailout-Fund Plan Eurozone 'agrees in principle' on policy co-ordinationEuropese ministers leggen fundament voor ‘euro-deal’ CONCLUSIONS OF THE HEADS OF STATE OR GOVERNMENT OF THE EURO AREA OF 11 MARCH 2011, Brussels, 11 March 2011 In de week van 14 maart 2011 daalden de prijzen van CDS'en op perifere eurolanden (behalve Ierland) sterk. Greece Leads Drop in Sovereign Bond Risk on Bailout Expansion Diverse lidstaten bleken moeite te hebben met de uitbreiding van de door hen gegarandeerde bedragen die uit de uitbreiding van het EFSF zouden voortvloeien.Eurolanden verdeeld over verhoging noodfonds Het IMF besloot tot uitbetaling van de volgende tranche van € 4,1 miljard van de toegezegde leningen. Moody's verlaagde de rating van Portugal met 2 notches tot A3, met "negative outlook". Portugal hit by debt downgrade from ratings agency België stelde de geplande emissie van een zesjaars-lening uit wegens "continued market uncertainty". Spanje leende € 3,2 miljard tot 2021 op 5,16% en € 911 miljoen tot 2041 op 5,88%. In de week van 21 maart 2011 viel de Portugese regering over de aangekondigde (verdere) bezuinigingen. Standard & Poor's verlaagde de rating van Portugal (wederom), tot BBB. S&P cuts Portugal credit rating, warns of further downgrade Discussies in Europees verband over een reddingspakket voor Portugal leidden niet tot een beslissing; gesproken werd over een bedrag van "tot € 70 miljard". Portugal Said to Need Up to 70-Billion-Euro Rescue; Ratings Cut In de week van 28 maart 2011 kondigde de Ierse regering aan te streven naar een sanering van de Ierse bankensector waarbij houders van gewone (niet-achtergestelde) obligaties een offer zouden moeten brengen. Ireland Seeks to Force Losses on Banks’ Senior Bondholders De Europese regeringsleiders besloten op 24 en 25 maart het EFSF een permanente status te geven in de vorm van het European Stability Mechanism, dat medio 2013 in werking zou treden. S&P verlaagde de rating van Portugal met twee notches tot BBB-, zijnde de laagste rating van "investment grade",Een ratingverlaging tot beneden investment grade pleegt ertoe te leiden dat een groot aantal institutionele beleggers dergelijke leningen moeten verkopen, met een (vaak forse) prijsdaling als gevolg. en de rating van Griekenland met eveneens twee notches tot BB-, zijnde drie treden beneden "investment grade". S&P downgrades Portugal and Greece
April In de week van 4 april 2011 verlaagde Moody's de rating van Portugal van A3 tot Baa1. Portugal’s Long-Term Credit Rating Is Lowered One Level to Baa1 by Moody’s Portugal leende zesmaands tegen 5,12% (wat begin maart 2011 nog 2,98% was) en 12-maands tegen 5,90% (wat medio maart 2011 nog 4,33% was). Portugal’s Debt Costs ‘Unsustainable,’ Goldman's Nielsen Says: Tom KeenePortugal betaalt hoge prijs bij veiling staatspapier Op 6 april verzocht Portugal het IMF en de EU om steun voor een bedrag dat door analisten geschat werd op circa € 75 miljard. Portugal Seeks EU Bailout, Joining Greece, IrelandPortugal vraagt EU alsnog om steun Spanje leende € 4,1 miljard voor drie jaar tegen 3,57%, wat een maand eerder 3,59% was.Spanje plaatst staatslening tegen lagere kosten Spain Debt Costs Fall at Auction After Portugal Seeks EU Financial Rescue In de week van 11 april 2011 startten besprekingen tussen Portugal en het IMF en de EU over de invulling van het reddingsplan. Portugal starts bailout talks; deal seen De aankondiging van het reddingsplan bleek slechts een kortstondig effect te hebben gehad: koersen van Portugese staatsleningen herstelden niet verder. De Duitse minister van Financiën Schäuble sloot in een interview niet uit dat de Griekse staatsschuld geherstructureerd zou moeten worden indien in juni zou blijken dat de schuldenlast "not sustainable" zou zijn. Germany acknowledges Greece may need to restructure debt, Reuters.com De koersen van Griekse staatsleningen daalden hierop sterk; Greek, Portuguese Yields Surge to Record as Schaeuble Raises Restructuring de handel in Griekse staatsleningen kwam vrijwel tot stilstand. Moody's verlaagde de rating van Ierland van Baa1 tot Baa3. Moody’s Cuts Irish Rating Two Levels as Government Struggles to Plug Gap Na uitspraken van de Duitse plaatsvervangend minister van Buitenlandse Zaken Hoyer dat Duitsland een (vrijwillige) herstructurering van de Griekse staatsschuld zou steunen, daalden Griekse staatsleningen nog verder. Germany Would Back Greece Debt Restructuring, Hoyer Says