thumbtime=0:09|thumb|Scholten van Aschat in promo van De vloer op (2012) Gijsbert Jan Abraham (Gijs) Scholten van Aschat (Doorn, 16 september 1959) is een Nederlands acteur en stemacteur.
Familie Scholten van Aschat is een lid van het geslacht Scholten en een zoon van Karel Scholten van Aschat. Hij is getrouwd en heeft drie kinderen, onder wie Reinout Scholten van Aschat.
Loopbaan Scholten van Aschat speelt toneel sinds zijn jeugd. Hij gaf al voorstellingen samen met zijn broer, zus en vriendjes op de zolder van zijn ouderlijk huis in Tiel. Maar de plannen om acteur te worden dateren van toen hij een jaar of veertien was. Hij deed op zijn zeventiende auditie voor de Amsterdamse Toneelschool maar werd afgewezen.
Hij heeft aan de Toneelacademie in Maastricht gestudeerd waar hij bevriend raakte met de acteurs Pierre Bokma en Peter Blok, schrijfster Maria Goos en regisseur Willem van de Sande Bakhuyzen met wie hij later weer te maken zou krijgen, onder andere bij het toneelstuk Cloaca van Goos dat door Van de Sande Bakhuyzen geregisseerd en ook verfilmd werd.
Scholten van Aschat is in de eerste plaats toneelacteur, maar werd onder meer bekend van de films Cloaca, De Passievrucht, Tirza en Publieke Werken, en de televisieseries Pleidooi en Oud Geld. In 1983 kreeg hij de Arlecchino voor zijn rol in het stuk Midzomernachtsdroom en 1993 ontving hij de Louis d'Or voor zijn rol in Decadance van Het Nationale Toneel. Voor zijn rol in de televisieserie Oud Geld kreeg hij in 1998 een Gouden Kalf. In 2001 ontving hij de Johan Kaartprijs. Hij was tussen 2004 en 2015 de houder van de Albert van Dalsumring, die hij ontving uit handen van Pierre Bokma en op 20 juni 2015 doorgaf aan Hans Kesting. Van 2000 tot 2020 was hij te zien samen met o.a. Stefan de Walle in het programma De vloer op. In 2011 werd hij winnaar van de 'Esta Luisterboek Award' voor het voorlezen van De tuinen van Dorr van Paul Biegel. In 2012 schreef hij zijn eerste eigen boek Beretta Bobcat.
Gijs Scholten van Aschat heeft lange tijd last gehad van plankenkoorts en heeft uiteindelijk hulp gezocht om daarmee om te gaan. Scholten van Aschat deed in 2004 mee aan De nationale IQ test. Hij haalde 98 punten.
Bij de oprichting van de Akademie van Kunsten was hij een van de eerste leden. In 2016 werd hij aangesteld als vicevoorzitter. Van 2017 tot 2019 was hij voorzitter van deze instelling. Hij werd opgevolgd door de dichter Anne Vegter. In 2017 speelde Scholten van Aschat een hoofdrol in de nationale herdenkingsconcert Bridge to Liberation Experience.
Van november 2025 tot en met januari 2026 speelt Scholten van Aschat met Internationaal Theater Amsterdam in het stuk Prophet Song (Lied van de profeet), op basis van het gelijknamige boek van Paul Lynch, onder regie van Mina Salehpour.
Filmografie Film Alpha (2025) - Gijs Schitterend (2024) - Simon Invasie (2024) - Maurits Caan Ome Cor (2022) - kinderarts Grutto! (2022) - voice-over Nederland onder water (2022) - verteller Zee van tijd (2022) - Lucas (oud) The Bay of Silence (2020) - Dr. Müller Doris (2018) - Walter De Dirigent (2018) - Willem Mengelberg Wad - Overleven op de Grens van Water en Land (2018) - voice-over Kill Switch (2017) - Reynard De Helleveeg (2016) - opa De Zus Van Mijn Broer (2015) Publieke Werken (2015) - Vedder De Poel (2014) - Lennaert Doodslag (2012) - Felix Kasteel Amerongen (2011) - Godard Adriaan van Reede Tirza (2010) - Jörgen Adem (2010) - Professor Duhamel Komt een vrouw bij de dokter (2009) - Dokter Jonkman Monsters vs. Aliens (2009) - Professor Kakkerlak (stem) De brief voor de koning (2008) - Ridder Edwinem Tiramisu (2008) - Lex De Avondboot (Televisiefilm, 2007) - Teun Zadelpijn (Televisiefilm, 2007) - Hugo Afblijven (2006) - Vader Melissa Dummy (2006) - Job Het Ravijn (Televisiefilm, 2005) - Max Pam Masterclass (2005) - Acteur 2 Kameleon 2 (2005) - De burgemeester Shark Tale (2004) - Don Lino (stem) De Passievrucht (2003) - Huisarts Terlinden Cloaca (2003) - Joep De schippers van de Kameleon (2003) - De burgemeester Loenatik: de moevie (2002) - Albertus Marinus Jacobus Hagenstein-Huygens De afrekening (Televisiefilm, 2002) - Gerdsen Babyphoned (2002) - Mark De Grot (2001) - Mijnsherenland Olivetti 82 (2001) - Daniel Grinberg De bovenman (2001) - De Bovenman Storm in mijn hoofd (Televisiefilm, 2001) - Kent, Leuter, brandweerman De zwarte meteoor (2000) - Schouten, voorzitter Heracles Lek (2000) - Ferdinand de Wit 4 (1998) - Rol onbekend De juiste maat (Televisiefilm, 1998) - Rol onbekend Het glinsterend pantser (Televisiefilm, 1998) - Sander Vastenhout De prins van Egypte (1998) - Mozes The Gambler (1997) - Maikov Zonder Zelda (1997) - Vader van Zelda Off Mineur (Televisiefilm, 1996) - Max Belmer Gemengde Berichten (Televisiefilm, 1996) - personeelschef Robert Pronk Toy Story (1995) - Woody (stem) Belle van Zuylen - Madame de Charrière (1993) - Jean Baptiste Suard Op afbetaling (Televisiefilm, 1993) - Henk Grond De drie beste dingen in het leven (1992) - Thomas De provincie (1991) - Koos De avonden (1989) - Viktor Dorst (1988) - Harry In de schaduw van de overwinning (1986) - Gerard Gebroken spiegels (1984) - Rol onbekend De terechtstelling (Televisiefilm, 1984) - Rol onbekend De mooiste tijd (Televisiefilm, 1980) - Rol onbekend
Televisie Bennie - Meneer Hendriks (2025) Grutto! - voice-over (2023) Cast - Louis van Leeuwen (2023) De stamhouder - Joan Münninghoff (2023) Rampvlucht - Henk Wolleswinkel (2022) Het WAD - voice-over (2020) Hoogvliegers - Generaal Roderick Walema (2020) Klem - Ron (seizoen 2, 2018) The Bridge to Liberation - verteller (2017) Als de dijken breken - minister-president Hans Kreuger (2016) NoordZuid - Marinus Wieringa (2015) Nederland Waterland - verteller (2014-2015) De onderkoning - Gijsbert Karel van Hogendorp (2014) Doris - Walter (2013) Lijn 32 - Martin Schoots (2012) Flikken Maastricht - Schoolhoofd/leraar (Afl. Heksen, 5 maart 2010) Annie M.G. Schmidt - Dick van Duyn (2009-2010) Gooische vrouwen - Ernst Scheepmaker-van Altena (7 afl., 2006-2007) Boks - Rol onbekend (Afl. De verdwenen Van Gogh, 2006) De vloer op - Verschillende rollen (Episode 1.1, 2004) De Band - God (Afl. Prikkels, 2004) Wet & Waan - Pa Overeem (Afl. Fan van het jaar, 2004) Weltevreden op 10 - gast (2002) Baantjer - Jaap Tetteroo (Afl. De Cock en de moord op de haringkoning, 2002) Loenatik - Bert (Afl. De bruiloft, 2000) Oud Geld - Ole Bussink (18 afl., 1998-1999) Leve het bruine monster - verteller (1998) De keerzijde - Huisarts (Afl. Kamperfoelie, 1998) Wij Alexander - Nicolaas Röell (Afl. Deel 2, 1998) Over de liefde - Jeroen (Afl. Een balkon op het noorden, 1997) Zwarte sneeuw - Taxichauffeur (Episode 1.6, 1996) Baantjer - Paul van der Lugt (Afl. De Cock en de moord met 300 getuigen, 1996) Pleidooi - Victor van Gilze (1993-1995)
Theater Spraakmakers: Onvergetelijk - 2024 Lehman Trilogy - 2022-2023 - Toneelgroep Amsterdam, regie: Guy Cassiers, tekst: Stefano Massini bewerkt door Els van der Pluijm, als "Babette, Gouverneur en Philip" Cliënt E. Busken - 2021-2023 - Toneelgroep Amsterdam, regie: Maria Kraakman, tekst: Jeroen Brouwers bewerkt door Gijs Scholten van Aschat, als "Busken" Kings of war - 2021-2023 (voorstelling zelf loopt al sinds 2014 met wisselende cast) - Toneelgroep Amsterdam, regie: Ivo van Hove, tekst: William Shakespeare vertaald door Rob Klinkenberg en bewerkt door Bart Van den Eynde, als kardinaal, Rivers Age of Rage - 2020-2023 - Toneelgroep Amsterdam, regie: Ivo van Hove:, tekst: Aischylos, Euripides vertaald door Gerard Koolschijn en bewerkt door Ivo van Hove, als Menelaos, Tantalos Duende - Reprise in 11 theaters samen samen met Eric Vloeimans en Eric Vaarzon Morel Het hout - 2018-2019 - Internationaal Theater Amsterdam, regie: Michiel van Erp Dagboek van een verdwenene - 2017-2018 - Toneelgroep Amsterdam, regie: Ivo van Hove Obsession - 2017 - Toneelgroep Amsterdam, regie: Ivo van Hove tekst: Luchino Visconti. bewerkt door Jan Peter Gerrits De dingen die voorbijgaan - 2016-2018 - Toneelgroep Amsterdam, regie: Ivo van Hove, tekst: Louis Couperus, bewerkt door Koen Tachelet Husbands and wives - 2016/2018 - Toneelgroep Amsterdam, regie: Simon Stone, tekst: Woody Allen, bewerkt door Rik van den Bos Het jaar van de Kreeft - 2016-2018 - Toneelgroep Amsterdam, regie: Luk Perceval, tekst: Hugo Claus, bewerkt door Peter Van Kraaij, als "Pierre" De stille kracht - 2015-2018 - Toneelgroep Amsterdam, regie: Ivo van Hove, tekst: Louis Couperus, bewerkt door Peter Van Kraaij, als "Otto van Oudijck" Koningin Lear - 2014 - Toneelgroep Amsterdam, regie: Eric de Vroedt, tekst: William Shakespeare, bewerkt door Tom Lanoye Dantons dood - 2013 - Toneelgroep Amsterdam, regie: Johan Simons, tekst: Georg Buchner De entertainer - 2013-2015 - Toneelgroep Amsterdam, regie en bewerking: Eric de Vroedt, tekst: John Osborne Lange dagreis naar de nacht - 2013 - Toneelgroep Amsterdam, regie: Ivo van Hove, tekst: Eugene O'Neill bewerkt door Ger Thijs, als "James" Wish you where here - 2012-2015 - Toneelgroep Amsterdam, regie: Lucas De Man Kat op een heet zinken dak - 2012 - TA-2/Toneelschuur Producties, regie: Jacob Derwig, tekst: Tennessee Williams bewerkt door Kim van Kooten & Jacob Derwig Opening Night - 2012 - Toneelgroep Amsterdam, regie: Ivo van Hove, tekst: John Cassavetes, bewerkt door Gerardjan Rijnders en Sam Bogaerts Wit Konijn Rood Konijn - 2012 - Toneelgroep Amsterdam, tekst: Nassim Soleimanpour, bewerkt door Carel Alphenaar Romeinse tragedies - seizoen 2012/2013 & 2016-2018 (stuk wordt al opgevoerd sinds 2007 met wisselende cast) - Toneelgroep Amsterdam, regie: Ivo van Hove, tekst: William Shakespeare, bewerkt door Tom Kleijn Na de repetitie/Persona - 2012/2013 & 2017-2018 - Toneelgroep Amsterdam, regie: Ivo van Hove, tekst: Ingmar Bergman, bewerkt door Karst Woudstra De Russen! Ivanov meets Platonov - 2010-2014 - Toneelgroep Amsterdam, regie: Ivo van Hove, tekst: Anton Tsjechov bewerkt door Tom Lanoye met muziek van Junkie XL In ongenade - 2011 - Toneelgroep Amsterdam, regie: Luk Perceval, tekst: John Maxwell Coetzee Nooit van elkaar - 2011 - Toneelgroep Amsterdam, regie: Ivo van Hove, tekst: Jon Fosse Richard III - 2010 - Orkater ism Stadsschouwburg Amsterdam, de Toneelacademie Maastricht en Het Zuidelijk Toneel, regie: Matthijs Rümke, tekst: William Shakespeare, bewerkt door Janine Brogt en Gijs Scholten van Aschat, muziek: Tom Waits en Kathleen Brennan, als Richard III Kinderen van de zon - 2010-2013 - Toneelgroep Amsterdam & NTGent, tekst: Maksim Gorki, regie: Ivo van Hove Afscheidsmonologen - 2009 - Bos Theaterproducties/Landelijk Steunpunt VPTZ, regie: Leopold Witte, gastlezer Het Vertrek - 2008 - Theatrale lezing van Het Zuidelijk Toneel, regie: Madeleine Matzer, tekst: Václav Havel Les Liaisons Dangereuses - 2008 - tekst: Pierre Choderlos de Laclos Duende - 2008 - samen met Eric Vaarzon Morel De geschiedenis van de familie Avenier - 2007 - Het Toneel Speelt, tekst: Maria Goos, als kroegbaas Christ Tirannie van de tijd - 2005 - ZT Hollandia De Kortste Eeuw - 2005 - Orkater, regie: Gijs de Lange, tekst: Gijs Scholten van Aschat, idee & muziek: Vincent van Warmerdam De Methode Ribadier - 2004 - Nationale Toneel, regie: Frans Strijards tekst: Georges Feydeau Demonen - 2004 - Het Toneel Speelt Dodelijke Affaires - 2004 - Orkater & Nederlands Philharmonisch Orkest, regie: Anthony Heidweiller , tekst: Jan Veldman, als "de man" Over de Duivel en de Dood - 2004 - Orkater & Het Mondriaan Kwartet Huis & Tuin - - Nationale Toneel, regie: Antonie Uitdehaag Hagedissehuid - 2003 - Orkater, regie: Matthijs Rümke, tekst: Bodil de la Parra Cloaca - 2002 - Het Toneel Speelt, regie: Willem van de Sande Bakhuyzen, tekst: Maria Goos The Prefab Four - 2002 - Orkater (over The Monkees), regie en tekst Familie - 2000 - Het Toneel Speelt, regie: Willem van de Sande Bakhuyzen, tekst: Maria Goos Iwanov - 1999 - Art & Pro, regie: Frans Strijards, tekst: Anton Tsjechov Black Box - 1999 - Hummelinck Stuurman, tekst: Amos Oz