Lijst van Duitse termen uit de Tweede Wereldoorlog

Dit is een lijst van Duitse woorden, termen, concepten, leuzen, codenamen die werden gebruikt voor of tijdens de Tweede Wereldoorlog.

A Abgeschossen – neergeschoten; vernietigd. Abfahren – wegrijden. Opstijgen; term van Duitse jachtpiloten. Abschn – zie Abschnitt. Abschnitt – sector, district, sectie. Abt – zie Abteilung. Abtlg – zie Abteilung. Abteilung – Afdeling, bataljon, departement. Abwehr – Duitse geheime dienst tijdens de Tweede Wereldoorlog geleid door admiraal Wilhelm Canaris. Abzählen – aftellen voor het afstemmen van een radio; term van Duitse jachtpiloten. Abzeichen – kenteken; schouderteken met militaire rang, aanstelling of onderscheiding. Achse – codenaam voor Duitse bezetting in Italië op 8 september 1943. Zie ook Alarich. Adler – codenaam voor Duitse anti-partizanenoperatie bij Chechevichi in Wit-Rusland op 20 juli 1942. Adler – codenaam voor Duitse anti-partizanenoperatie aan de Kroatische kust in 1943. Adler – fabrikant van legervoertuigen, gelegen te Frankfurt. Adlertag – codenaam voor een Duitse grootschalige luchtaanval op Engeland op 15 september 1940. Zie ook Slag om Engeland, hoofdstuk "Deel 2: Operatie Adelaar..." Afrikakorps - Duitse eenheden in de campagne in Noord-Afrika. Aggregat-4 (A4) – De officiële naam voor de V2-raket. AGR – zie Arbeitsgemeinschaft Rotterdam. AGRU-Front – Technische Ausbildungsgruppe für Front-U-Boote – technisch opleidingscentrum voor gevechtsduikboten. Aida – codenaam voor Duits offensief juni en juli 1942 tegen het Britse 8ste leger in Noord-Afrika. Alarich – codenaam voor een Duits plan uit 1943 om bij Italiaanse overgave, Italië te bezetten. Op 8 augustus 1943 werd de naam gewijzigd in Achse. Alfa – codenaam voor Duitse anti-partizanenoperatie in Joegoslavië van 5 tot 11 oktober 1942, uitgevoerd door Italiaanse en Kroatische troepen. Allgemeine-SS – algemene organisatie van de Schutzstaffel met voltijdse, halftijdse of ereleden. Alkett – fabrikant van legervoertuigen gelegen te Berlijn. Alles beim Alten – situatie is onveranderd. Het weer is onveranderd; term van Duitse jachtpiloten. Alte – oud, oude. Alte Hasen – Oude Rotten; uitdrukking voor militaire veteranen die zware gevechten hebben overleefd. Alpenveilchen – codenaam voor een Duits plan om het belegerde Italiaanse leger te hulp te schieten in de Italiaans-Griekse oorlog op de Balkan in 1941. Amt I – afdeling Personeel en Organisatie van het Reichssicherheitshauptamt (RSHA) geleid door SS-Brigadeführer Bruno Streckenbach. Amt II – afdeling Administratie, Recht en Financiën van het (RSHA) geleid door SS-kolonel Dr. Nockemann. Amt III – afdeling Inland-SD van het RSHA geleid door Otto Ohlendorf. Zie ook Inland-SD. Amt IV – afdeling Gestapo van het RSHA geleid door Heinrich Müller. Adolf Eichmann, de uitvoerder van vele jodendeportaties, zat ook in Amt IV. Amt V – afdeling Kriminalpolizei van het RSHA geleid door Arthur Nebe. Dit was de politieafdeling die de niet-politieke misdrijven behandelde. Amt VI – afdeling Ausland-SD van het RSHA eerst geleid door Heinz Jost, en later door Walter Schellenberg. Dit was de buitenlandse veiligheidsdienst van de SS. In 1944 werden de meeste cellen van de Abwehr (militaire inlichtingen) bij Amt VI gevoegd. Amt VII – afdeling Geschreven Archieven van het RSHA geleid door professor Franz Six. Deze afdeling was verantwoordelijk voor "ideologische taken", waarmee de antisemitische propaganda werd bedoeld. Amt – kantoor, afdeling, departement, lokaal hoofdkwartier. Amt Mil – geheime dienst van het leger die de Abwehr opvolgde. Angriff – aanval. Anh – zie Anhänger. Anhänger – aanhangwagen. Anstrahlen – mijn vliegtuig is beschadigd door vijandelijk vuur; term van Duitse jachtpiloten. Antimon – codenaam voor Duitse militaire steun om de Roemenen bij te staan in hun strijd tegen de Russische invasie van Roemenië in 1944. Zie ook Geschiedenis van Roemenië. Anton – codenaam voor Duitse annexatie van het onbezette Vichy-Frankrijk op 9 november 1942 na de geallieerde landingen in Noord-Afrika. Zie ook Attila. Anton-Nordpol – Interceptie met de AN-methode; term van Duitse jachtpiloten. Antreten – Aantreden, formatie voor het opstijgen van de vliegtuigen. Antreten XXX – Draai naar richting XXX; term van Duitse jachtpiloten. Arbeit macht frei – Arbeid maakt vrij; spreuk te zien in sommige concentratiekampen. Äquator – evenaar, in de wolken; term van Duitse jachtpiloten. Arbeitsgemeinschaft Rotterdam – Werkgroep op het (zie) Rotterdam Gerät. Armee – Leger. Armeeabteilung – afdeling die de bevelen coördineert tussen een korps en een leger, een deel van een korpshoofdkwartier. Armeekorps – Legerkorps. Armee-Nachrichten-Führer – Verbindingsofficier van de radio-eenheid binnen het Leger, deed dienst op het hoofdkwartier van de Legerstaf. Armeeoberkommando – Legerbevelhebber Armee-Pionier-Führer – Verbindingsofficier van de genie-eenheid binnen het leger, deed dienst op het hoofdkwartier van de Legerstaf. Armee-Sanitäts-Abteilung – Medische eenheid binnen het leger. Arthur – codenaam voor Duits plan om de IRA te steunen in hun strijd om Ierland in 1941. Artus-plan – codenaam voor een Duitse invasie van Ierland in de zomer van 1940. Dit plan zou in samenwerking met het Iers Republikeins Leger (IRA) worden uitgevoerd. De IRA was medeverantwoordelijk voor de planning. ARW – afkorting voor Achtradwagen, een voertuig met acht wielen. Aster – codenaam van de evacuatie van inwoners uit Estland door Duitse troepen in september 1941. Attika – codenaam voor Duits offensief in de Kaukasus met als doel de stad Tuapse op 23 september 1942. Attila – codenaam voor Duits plan uit 1941 om het onbezette Vichy-Frankrijk te annexeren bij onverwachte situaties. zie ook Anton. Aufbau Ost – codenaam voor Duitse voorbereidingen voor operatie Barbarossa. Augsburg A/B – codenaam voor Duitse motortorpedobootoperaties voor de kust van Eastbourne (GB), in februari en maart 1941. Aufgelöst – ontbonden, afgeschreven. Aufklärung – Verduidelijking, verkenning. Aufklärungs-Abteilung – verkenningseenheid of bataljon, ook gebruikt om bepaalde bataljoneenheden aan te stellen. Aus der Traum – lett. De droom is over; een leus geschilderd door Duitse soldaten bij het einde van de oorlog, die het surrealisme van hun situatie aangaf. Ausführung (Ausf.) – versie, model, variant. Ausladung – codenaam voor Duitse aanval in Sedjenane (Tunesië) op 26 februari 1943. Ausland-SD – was verantwoordelijk voor het inwinnen van civiele inlichtingen buiten de grenzen van het Derde Rijk. In 1944 nam de Ausland-SD ook alle taken over van de Abwehr (militaire inlichtingendienst). Het kantoor was onderverdeeld in departementen A, B, C, D, E and F. Ausschreitungen – gruwelijkheden, misdaden tegen de menselijkheid, oorlogsmisdaad. Zie ook Greuelerzählungen. Auto – auto. Tweemotorige bommenwerper; term van Duitse jachtpiloten. Autobahn – autosnelweg, richting naar het dichtstbijzijnde vliegveld; term van Duitse jachtpiloten. Anstrahlen (ich bin angestrahlt) – vliegtuig is geraakt door vijandelijk vuur; term gebruikt door Duitse piloten. Auszeichnung – eerbetoon, onderscheiding.

B B-Dienst – Beobachtungsdienst, interceptiedienst/crypto-analisten van de Duitse marine. Banditen – bandieten; 1) partizanen in bezet gebied; 2) bewaffnete Banden (z.a.); 3) Soldaten in Zivilkleidung (z.a.). Bär – codenaam van een Duitse aanval op de Franse Maginotlinie, op 15 juni 1940. Bahnhof – spoorwegstation. Thuisbasis; term van Duitse jachtpiloten. Bahnsteig – perron, spoorwegplatform. Landingsbaan; term van Duitse jachtpiloten. Bamberg – Duitse anti-partizanenoperatie in het district Bobruisk (Wit-Rusland), op 19 maart 1942. Batterie – batterij (artillerie). Baubelehrung – categorisering van schepen; wanneer een U-bootbemanning de opbouw van een nieuwe duikboot onderzocht; zie ook KLA. Baupionier – bouwingenieur. BdU – Befehlshaber der U-Boote; admiraal van de U-boten (Karl Dönitz). Zie ook FdU. Befehl (mv. Befehle) – bevel, commando. Befehlshaber der U-Boote – Zie BdU. Beobachtungsdienst – Zie B-Dienst. Beobachtungswagen – observatiewagen of verkenningswagen. Beowulf I – codenaam voor een Duitse invasie van de Estse eilanden in de Oostzee vanaf het Letse schiereiland Kolkasrags, in september 1941. Beowulf II – codenaam voor een Duits plan om de eilanden van Estland te bezetten vanaf de Estlandse kust, in geval van snelle verovering van dat land. Berghof – naam voor Hitlers bergwoning bij Berchtesgaden in de Beierse Alpen. Bergepanzer – bergingstank die beschadigde pantsers/voertuigen wegsleept. Berlin – operatie gericht naar het tot zinken brengen van geallieerde koopvaardijschepen in de Atlantische Oceaan, door de Duitse slagschepen Scharnhorst en Gneisenau in begin 1941. Berühren – aanraken, in contact zijn met. Visueel contact met de vijand en binnen schietbereik; term van Duitse jachtpiloten. Bestrafung – codenaam voor een Duitse luchtaanval op Belgrado in april 1941. Beute-Panzer – buitgemaakte tank. Bewaffnete Banden – bandieten, gewapende bendes. Biber – type eenmansduikboot van het Kommando der Kleinkampfverbände. Birke – Duits plan om bij een Finse nederlaag hun troepen uit Finland te evacueren, in september 1944. Birkhahn – Duits plan om hun troepen in 1945 uit Noord-Noorwegen te evacueren. Birne – lamp. Identificatielichten; term van Duitse jachtpiloten. Blaufuchs – codenaam voor het sturen van Duitse eenheden naar Finland voor operatie Silberfuchs in juni 1941. Blechkoller – nervositeit onder de bemanning van U-boten veroorzaakt door aanvallen van de geallieerden met dieptebommen en dikwijls leidend tot hysterie of agressie. Blei – codenaam voor Duitse steun aan Roemenië in 1944. Blitzableiter – codenaam voor Duits onderzoek naar bacteriologische oorlogsvoering. Blitzkrieg – bliksemoorlog; militaire strategie waarbij men door een samenwerking van pantsertroepen met de luchtmacht snel en diep door de vijandelijke linies kon dringen om zo hun toevoerlijnen en de organisatie te ontwrichten en paniek te zaaien. Deze militaire strategie is met succes toegepast door Duitse generaals Erwin Rommel, Heinz Guderian en Erich von Manstein tijdens de Tweede Wereldoorlog waarbij hun pantserdivisies als speerpunten werden gebruikt. Blücher – Unternehmen Blücher, codenaam voor Duitse aanval vanuit de Krim (Rusland), via de Straat van Kertsj naar het schiereiland Koeban, in het najaar van 1942. Blücher II – Unternehmen Blücher II, Duits-Roemeense aanval vanuit de Krim (Rusland), via de Straat van Kerts naar het schiereiland Taman, in het najaar van 1942. Blücher – codenaam voor een Duits plan in voorbereiding van een offensief ten zuidwesten van de Russische stad Rzjev, najaar van 1942. Blume I – codenaam voor Duitse maatregelen bij een eventuele geallieerde landing in 1943 op de Franse Kanaalkust. Blume II – codenaam voor Duitse maatregelen bij een eventuele geallieerde landing in 1943 op de Franse Middellandsezeekust. Bodenplatte – codenaam voor een massaal offensief door de Duitse luchtmacht tegen de geallieerde luchtstrijdkrachten in het bevrijde deel van Europa, op 1 januari 1945. Börsenschluss - sluiting van de beurs. Radiostilte; term van Duitse jachtpiloten. Braun – codenaam voor de opbouw van Duitse troepen in Tunesië op 9 november 1942, als reactie op de geallieerde operatie (zie) Torch. Braun – codenaam voor een operatie van Duitse anti-partizanen in het gebied Psunj-Papuk (Joegoslavië), van 20 maart t/m 8 april 1943. Braunschweig – codenaam voor de aanpassing van Fall Blau op 23 juli 1942. Toevoeging van de aanvalsdoelen Stalingrad en de Kaukasus. Brückenschlag – codenaam voor een Duitse operatie om de Russische omsingeling van Duitse troepen in de Vesting Demjansk te doorbreken, in het voorjaar van 1942. Brückenleger – tank die een brug kan plaatsen. Brummbär – brombeer; een bijnaam voor een Duits artilleriestuk. Büffel – codenaam voor de evacuatie van Duitse troepen uit de Rzjev-saillant (Rusland), op 2 maart 1943. Bund Deutscher Mädel – vrouwelijke afdeling van de Hitlerjugend (nazi-jongerenorganisatie)