thumb|Kledij van een kapucijn: mantel, sandalen, habijt en koord thumb|Den boeck der gheestelycke sanghen bedeelt in dry deelen Den blyden requiem, den droeven allelvia, ende ghelvckighe vyt-vaert te Ghendt, uitgever F. d'Erckel, inden Phoenix, 1674
De kapucijnen of minderbroeders kapucijnen (Ordo Fratrum Minorum Capucinorum in het Latijn, O.F.M. Cap. afgekort) is een kloosterorde in de Rooms-Katholieke Kerk. Samen met de franciscanen en de conventuelen vormen ze de drie 'Eerste Ordes' van de minderbroeders (franciscanen).
Geschiedenis De orde ontstond in 1525 op aansturen van Matteo da Bascio en kwam voort uit de hervormingsbeweging van de observanten die wilden terugkeren naar de oorspronkelijke eenvoud van de minderbroeders. De regel die Franciscus van Assisi in 1209 had ingesteld wilden ze in ere herstellen. In 1528 verkreeg de orde de stichtingsoorkonde van paus Clemens VII (1523–1534). Ze mochten weer de strenge regel van Franciscus volgen, de baard dragen en de spitse kap, de "cappuccio", waaraan hun naam is ontleend.Onze Taal, 23 juni 2009Meer dan tienduizend Kapucijnen Wereldwijd Kerknet, 20 juni 2009
In 1574 gaf paus Gregorius XIII de orde officieel toestemming om zich ook buiten Italië te vestigen. Hij beschouwde de kapucijnen als bij uitstek geschikt om door hun woord en voorbeeld (verbo et exemplo) het protestantisme te bestrijden. Vanuit hun vestiging in Frankrijk, waar in 1580 al twee provincies konden worden opgericht, kwamen in 1585 de eerste kapucijnen naar de Nederlanden.
Anno 2023 telden de kapucijnen wereldwijd meer dan 10.000 leden. Er is vooral groei in Azië en Afrika terwijl de orde in West-Europa krimpt.
In de Lage Landen In Vlaanderen zijn er kapucijnenhuizen in Antwerpen, Herentals en Meersel-Dreef. Zij hadden missies in Canada, Congo en Pakistan.Erik De Smet, Wat rest er van de Vlaamse missies?, Kerk & Leven, 12 oktober 2022 Begin 2018 telden de Vlaamse kapucijnen 42 leden.Vlaamse kapucijnen anno 2018 kerknet.be. Gearchiveerd op 10 september 2021.
In Nederland zijn er kapucijnen sinds ongeveer 1630. Volksprediking en catechismus onderricht waren hun voornaamste taak. Vanaf het begin werkten ze ook in de derde wereld. Het Emmausklooster te Velp (1645) tussen Grave en Ravenstein is het enige kapucijnenklooster dat ononderbroken in Nederland kon blijven voortbestaan. Daarnaast huizen er ook kapucijnen in 's-Hertogenbosch (provincialaat). Ze waren ook aanwezig in Glanerbrug bij Enschede, Oosterhout (Sint-Oelbertgymnasium), Nijmegen, Tilburg en Langeweg.
Door het teruglopend aantal kapucijnen verloor de Vlaamse kapucijnenprovincie haar zelfstandigheid in 2023. Samen met de Nederlandse kapucijnen werden ze onderdeel van de Duitse kapucijnenprovincie.Erik De Smet, Toekomst kapucijnen is internationaal, Kerk & Leven, 12 april 2023, p. 10
Bekende kapucijnen Marcus d'Aviano Broeder Cesare Bonizzi Raniero Cantalamessa Hugo Gerard Père Joseph Seán Patrick O'Malley Giuseppe Maria Maragioglio Pater Pio Frans Titelmans Marcus d'Aviano Laurentius van Brindisi Felix van Cantalice Lucas van Mechelen Koenraad van Parzham Karel Verleye Max Wildiers Zacharias Anthonisse Kristiaan Van der Linden
Literatuur Pater Hildebrand, De kapucijnen in de Nederlanden en het prinsbisdom Luik, 11 dln., 1945-1956
Externe links Kapucijnen wereldwijd Kapucijnen in Nederland Kapucijnen in Vlaanderen
Kapucijnen