Wereldkampioenschap voetbal 1982

Het FIFA wereldkampioenschap voetbal 1982 was de twaalfde editie van een internationale voetbalwedstrijd tussen de nationale mannenteams van landen die aangesloten zijn bij de FIFA. Spanje was dat jaar het gastland voor de eindronde, zoals besloten tijdens het FIFA-congres in Tokio op 8 oktober 1964 en twee jaar later, op 6 juli 1966, bekrachtigd in Londen. De eindronde van het toernooi begon op zondag 13 juni en eindigde vier weken later, op zondag 11 juli 1982.

Aan de voorronden deden 105 landen mee, waaronder vier debutanten. Zie voor kwalificatie: Wereldkampioenschap voetbal 1982 (kwalificatie). De loting voor de WK-eindronde, met deelname van 24 landen, had plaats op 16 januari 1982 in Madrid. Titelverdediger was Argentinië, dat vier jaar eerder in eigen land de wereldtitel had gewonnen ten koste van Nederland. Italië werd uiteindelijk wereldkampioen.

Kwalificatie

FIFA-lidConfederatieBesteprestatieCONCACAFEerste finalegroep1e1n.v.t.n.v.t.n.v.t.n.v.t.CONCACAFTweede finalegroep2e1197019700Groepsfase CONMEBOL Titelverdediger 8 3 1930 1978 1 Wereldkampioen CONMEBOL Winnaar groep 1 12 12 1930 1978 3 Wereldkampioen CONMEBOL Winnaar groep 2 4 2 1930 1978 0 Kwartfinale CONMEBOL Winnaar groep 3 6 1 1930 1974 0 DerdeUEFA Gastland 6e 2 1934 1978 0 VierdeUEFA Winnaar groep 1 10e 8 1934 1978 2 WereldkampioenUEFA Tweede groep 1 5e 2 1934 1978 0 DerdeUEFA Winnaar groep 2 6e 1 1930 1970 0 GroepsfaseUEFA Tweede groep 2 8e 2 1930 1978 0 DerdeUEFA Winnaar groep 3 5e 1 1958 1978 0 VierdeUEFA Tweede groep 3 7e 1 1934 1970 0 TweedeUEFA Winnaar groep 4 8e 2 1934 1978 0 TweedeUEFA Tweede groep 4 7e 1 1950 1970 1 WereldkampioenUEFA Winnaar groep 5 7e 1 1930 1974 0 VierdeUEFA Tweede groep 5 10e 6 1934 1978 2 WereldkampioenUEFA Winnaar groep 6 5e 3 1954 1978 0 GroepsfaseUEFA Tweede groep 6 2e 1 1958 1958 0 KwartfinaleUEFA Winnaar groep 7 4e 3 1938 1978 0 DerdeAFCWinnaar finaleronde1e1n.v.t.n.v.t.n.v.t.n.v.t.OFCWinnaar play-off1e1n.v.t.n.v.t.n.v.t.n.v.t. CAF Finaleronde 1e 1 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. CAF Finaleronde 1e 1 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.

Stadions MadridBarcelona Vigo Estadio Santiago BernabéuCapaciteit: 91.000 Estadio Vicente CalderónCapaciteit: 66.000 Camp NouCapaciteit: 120.000 SarriàCapaciteit: 44.000 Estadio BalaídosCapaciteit: 40.000 150px 150px 150px 150px 150px Gijón Oviedo Elche Alicante Bilbao El MolinónCapaciteit: 47.000 Estadio Carlos TartiereCapaciteit: 23.000 Estadio Manuel Martínez ValeroCapaciteit: 40.000 Estadio José Rico PérezCapaciteit: 38.000 San MamésCapaciteit: 47.000 150px 150px 150px 150px 150px ZaragozaSevilla Málaga Valladolid La RomaredaCapaciteit: 42.000 Ramón Sánchez PizjuánCapaciteit: 68.000 Estadio Benito VillamarínCapaciteit: 50.000 Estadio La RosaledaCapaciteit: 44.000 Estadio José ZorrillaCapaciteit: 30.000 150px 150px 150px 150px 150px A Coruña Estadio RiazorCapaciteit: 37.000 150px Valencia Estadio MestallaCapaciteit: 55.000 150px

Scheidsrechters 41 scheidsrechters werden voor de wedstrijden aangewezen. AFC Ibrahim Youssef Al-Doy Chan Tam Sun Abraham Klein CAF Benjamin Dwomoh Yousef El-Ghoul Belaïd Lacarne CONCACAF Rómulo Méndez David Socha Luis Paulino Siles Mario Rubio VázquezCONMEBOL Gilberto Aristizábal Luis Barrancos Juan Daniel Cardellino Arnaldo Cézar Coelho Gastón Castro Arturo Ithurralde Enrique Labo Revoredo Héctor Ortiz UEFA Paolo Casarin Vojtech Christov Charles Corver Bogdan Dotchev Walter Eschweiler Erik Fredriksson Bruno GallerUEFA António Garrido Alojzy Jarguz Augusto Lamo Castillo Henning Lund-Sørensen Damir Matovinović Malcolm Moffat Károly Palotai Alexis Ponnet Adolf Prokop Nicolae Rainea Miroslav Stupar Michel Vautrot Bob Valentine Clive White Franz Wöhrer OFC Tony Bosković

Loting Voor het wereldkampioenschap voetbal 1982 werden de 24 deelnemende landen verdeeld over vier potten, die de basis vormden voor de indeling van de poules. Zes landen, waaronder gastland Spanje en titelverdediger Argentinië, werden door de FIFA als groepshoofden aangewezen. De overige 18 teams werden ingedeeld in drie potten, op basis van hun speelsterkte en geografische spreiding.

De loting vond plaats op 16 januari 1982 in het Palacio de Congresos in Madrid. De landen werden één voor één uit de potten gehaald en vervolgens in de vooraf bepaalde groepen geplaatst. Een extra loting bepaalde de positie binnen de groep en daarmee het speelschema. Geen enkele groep mocht twee Zuid-Amerikaanse teams bevatten. Daardoor werden de Europese landen uit pot B eerst ingedeeld bij de groepen met Argentinië en Brazilië. Tijdens de trekking vergaten FIFA-functionarissen Sepp Blatter en Hermann Neuberger deze regel, waardoor België aanvankelijk in de verkeerde groep werd geplaatst; dit werd later gecorrigeerd. De ceremonie kende nog meer problemen toen een van de lotingstrommels defect raakte.

Potten Geplaatste landenPot APot BPot C (gastland) (titelhouder)

Groepen Groep A Groep B Groep C Groep D Groep E Groep F

Groepsfase Groep A Liefst vijf van de zes wedstrijden eindigde in een gelijkspel, waaronder drie doelpuntloos. De enige zege boekte Polen in hun laatste wedstrijd tegen Peru, na twee doelpuntloze wedstrijden brak Wlodi Smolarek in de 55e minuut eindelijk de ban voor de Polen en stortte Peru volledig in elkaar, 5-1 voor Polen. In de laatste wedstrijd had Italië genoeg aan een gelijkspel om Kameroen voor te blijven, hetgeen ternauwernood lukte. Debutant Kameroen maakte veel indruk met hun onbevangen spel, opvallende spelers waren aanvaller Roger Milla en doelman Thomas N'Kono. Italië kwalificeerde zich, maar de Italiaanse media was genadeloos. Vooral spits Paolo Rossi moest het ontgelden, hij speelde voor het eerst in twee jaar na een schorsing voor betrokkenheid bij een omkoopschandaal, maar ontbeerde duidelijk wedstrijdritme.

Groep B West-Duitsland behoorde tot de absolute favorieten voor de wereldtitel. Weliswaar was de uitblinker van het EK in 1980 Bernd Schuster geblesseerd, zijn plaats werd ingenomen door Paul Breitner en Karl-Heinz Rummenigge was de beste aanvaller van Europa. In de voorbereiding maakten veel internationals een lakse indruk, het zou toch vanzelf goed gaan. Dat betaalde zich uit in de wedstrijd tegen een uitstekend spelend Algerije, dat dankzij doelpunten van de twee vedetten Rabah Madjer en Lakhdar Belloumi met 2-1 won. De ploeg herstelde zich tegen een matig Chili. Vooral dankzij drie doelpunten van Karl-Heinz Rummenigge won West-Duitsland met 4-1.

Algerije kon de stunt tegen West-Duitsland niet doorzetten en verloor met een 2-0 van een niet imponerend Oostenrijk. De ploeg liet zich niet ontmoedigen en na een uitstekende eerste helft stond Algerije met 3-0 voor tegen Chili. Met deze stand zou Algerije geplaatst zijn voor de tweede ronde. Echter lieten de Afrikanen Chili terugkomen in de wedstrijd, de Chilenen scoorden nog twee keer. De volgende dag wisten de buurlanden, Oostenrijk en West-Duitsland met welke score zij allebei door zouden gaan: de Duitsers mochten met niet meer dan 2-0 winnen. Na 10 minuten maakte Horst Hrubesch al een doelpunt voor West-Duitsland. Waar in de eerste helft was er nog een beetje actie was, gebeurde er in de tweede helft helemaal niets meer. De wedstrijd ging de geschiedenis is als Het bedrog van Gijón. Algerije was er de dupe van. De FIFA besloot dat de laatste wedstrijden van een groep voortaan op hetzelfde tijdstip zouden plaatsvinden.

Groep C Vlak voor het toernooi kocht FC Barcelona een nog jonge Diego Maradona van Boca Juniors. Het WK in Argentinië kwam te vroeg voor hem, hij maakte het jeugdteam wereldkampioen in 1979 en had alles in zich de nieuwe Pelé te worden. Toevallig was de openingswedstrijd in het stadion van FC Barcelona Nou Camp, waar Argentinië aantrad tegen de verliezend finalist van het EK België. De "Rode duivels" waren absoluut niet de mindere van de wereldkampioen, kregen veel kansen en scoorden in de tweede helft via Erwin Vandenbergh. De bondscoach Guy Thys had veel succes met een gehanteerde zone-dekking om het gevaar Maradona te beteugelen, die behalve een briljante vrije trap niet kon imponeren.

Hongarije zorgde voor een record door met 10-1 van El Salvador te winnen. Invaller László Kiss scoorde in zeven minuten drie doelpunten. Argentinië moest winnen van de Hongaren om niet meteen uitgeschakeld te worden. Ze overspeelden de "Magyaren" : 4-1, met twee goals van de uitblinkende Maradona. België stelde teleur door maar met slechts 1-0 van El Salvador te winnen (houdbaar afstandsschot van Ludo Coeck) en mocht nu niet van Hongarije verliezen. In Elche speelde België aanvankelijk een onfortuinlijke wedstrijd: het stond bij rust met 1-0 achter dankzij de bij Antwerp FC spelende László Fazekas en raakte Eric Gerets na een botsing met zijn eigen doelman Jean-Marie Pfaff kwijt. Gerets speelde een tijdje met de Hongaren mee voor hij eruit gehaald werd. Uiteindelijk redde Alex Czerniatynski de Belgen na een imponerende rush van Jan Ceulemans.

Groep D Engeland begon het WK voortvarend met een doelpunt van Bryan Robson, al na 25 seconden tegen Frankrijk. Frankrijk liet beter veldspel zien, maar de Engelsen waren veel effectiever: 3-1 door nog een doelpunt van Robson en van Paul Mariner. De Engelsen wonnen ook hun overige wedstrijden en bereikten zo probleemloos de tweede ronde. Frankrijk had genoeg aan een gelijkspel tegen Tsjecho-Slowakije en dat lukte vooral, omdat verdediger Manuel Amoros in de laatste minuut een bal van de lijn kopte. Tsjecho-Slowakije maakte een bleke indruk, het maakte alleen twee doelpunten uit strafschoppen en begon het toernooi slecht met een nauwelijks verdiend punt tegen Koeweit.

Meest opmerkelijke wedstrijd was Frankrijk - Koeweit in Valladolid. Bij een stand van 3-1, scoorde Frankrijk een doelpunt via Alain Giresse, maar de Koeweiti hoorden een fluitje op het veld en waren uit hun concentratie. Koeweit weigerde verder te spelen en de baas van de Koeweitse voetbalbond sjeik Fahid Al-Ahman kwam het veld op en ging in discussie met de scheidsrechter. Uiteindelijk keurde de scheidsrechter het doelpunt toch maar af. De Fransen wonnen uiteindelijk met 4-1. De scheidsrechter kreeg geen internationale wedstrijd meer en de sjeik kreeg een fikse boete. De Sjeik kwam in augustus 1990 weer in het wereldnieuws, toen hij werd vermoord tijdens de invasie van Irak in Koeweit.

Groep E Spanje had vooraf alles mee, het zat in een zwakke poule met Joegoslavië, Noord-Ierland en Honduras. Bovendien zou als het groepswinnaar zou worden in een gunstige positie komen om de halve finales te halen. Er was echter niet gerekend op het team zelf: dat was helemaal niet zo sterk, het laatste succes was van 1964 (EK-winnaar) en het stond stijf van de stress. In de eerste wedstrijd tegen Honduras ging het al bijna mis, men had een strafschop nodig om een gelijkspel te behalen. Er was twijfel over de strafschop, maar bij de strafschop die men tegen Joegoslavië kreeg was geen enkele twijfel mogelijk: dat was een fout van de scheidsrechter. Een struikelpartijtje van Alonso buiten het strafschopgebied beïnvloedde de scheidsrechter. De strafschop werd gestopt, maar moest opnieuw worden genomen omdat de scheidsrechter vond dat de keeper van Joegoslavië te snel bewoog, hetgeen de gelijkmaker opleverde. De Joegoslaven waren veel beter, kregen kans op kans, maar Spanje scoorde de 2-1.